Vrolijk ga je niet worden van The Florida Project en In The Fade, maar de films van deze week maken wel indruk

Schrijnende armoede en allesverslindende rouw: vrolijk zijn de films van de week niet, maar dat maakt ze niet minder belangrijk. The Florida Project werd afgelopen jaar in de Verenigde Staten - terecht - als één van de films van het jaar gezien, In The Fade won onlangs nog de Golden Globe in de categorie Best Motion Picture - Foreign Language.

The Florida Project: nooit heeft armoede er schrijnender uitgezien

"The Florida Project" was de vroege ontwikkelingsnaam voor Disney World. Het is dan ook een geniale titel voor een film over schrijnende armoede die zich afspeelt in de schaduw van datzelfde Disney World. Een film die focust op mensen die om welke reden dan ook niet meekunnen in de maatschappij, in de steek zijn gelaten door het kapitalisme en door de individualistische American Dream die stelt dat ieder zélf verantwoordelijk is voor zijn of haar slagen of falen en dus niet gelooft in een doorgedreven sociale zekerheid.

Halley (Bria Vinaite) lukt het niet om te slagen in dat leven. Ze woont samen met haar dochter Moonie (Brooklynn Kimberly Prince) in een motel dat eufemistisch The Magic Place heet, gelegen is vlakbij Disney World en geschilderd is in een vrolijkmakend paars. Halley is stripper van beroep, probeert wat geld te verdienen door de verkoop van nepparfum op parkeerplaatsen en eet elke avond gratis wafels die een vriendin haar toestopt. Langzamerhand wordt Halley wanhopiger en wanhopiger waardoor ze steeds extremere dingen gaat doen om haar dochtertje en zichzelf toch op zijn minst dat dak boven hun hoofd te kunnen geven.

Het meest deprimerende van de zaak is: zulke motels bestaan echt in de Verenigde Staten. Sterker nog: de motels die je in de film ziet zijn echte motels die op het moment van het filmen ook open waren. Sommige van de bewoners en personeelsleden die je in de achtergrond ziet zijn echt, waren op dat moment aan het werk of kuierden wat rond nabij hun woning. Motels bestaande uit kleine kamertjes met een tafel, een tv, een bed en een bad die bevolkt worden door een allegaartje aan de meest kwetsbare alleenstaanden: strippers, gepensioneerden, oorlogsveteranen of ex-gevangenen die hun leven weer op de rails proberen te krijgen. Permanente residentie in zulke motels is verboden dus om de maand worden de inwoners, zoals in de film, 24 uur uit hun kamertje gezet om ze nadien weer gewoon te betrekken voor zo'n 1000 dollar per maand.

De grote verdienste van The Florida Project is dat de film armoede zichtbaar maakt. Het zit 'm in alles: de kinderen die tijdens de zomervakantie maar wat ronddolen omdat ze én geen speelgoed hebben én geen ruimte hebben om ermee te spelen. Het zit 'm in de te grote goedkoop uitziende t-shirts die ze dragen, in de ijsjes waar ze om bedelen en in het personage van Bobby (Willem Dafoe), de manager die de schrijnende toestanden allemaal met lede ogen aanziet en toegeeflijk is waar hij maar kan. Want Bobby beseft wat wij als kijkers ook zien: zolang er niks verandert in het Amerikaanse sociale zekerheidsstelsel is elk van die kinderen eenzelfde trieste lot beschoren.

Dafoe verdient een pluim voor zijn prestatie, maar ook Bria Vinaite, die Halley speelt, verdient een grote pluim. Zij is immers een debuterend actrice. Regisseur Sean Baker spotte haar op Instagram en wilde haar voor zijn film. Momenteel filmt ze haar tweede film The Beach Bum met naast Vinaite ook Zac Efron, Matthew McConaughey en Snoop Dogg. Het wordt de eerste film van Harmony Korine sinds het onderschatte Spring Breakers uit 2012. Baker heeft een actrice gemaakt.

De felle kleuren waarin de motels geschilderd zijn, de grote outletwinkels met schreeuwerige reclame voor Disney-speelgoed én ook de mensen die we aan het einde van The Florida Project zien die Disney World wél kunnen bezoeken: het heeft er allemaal nooit schrijnender uitgezien. Die laatste scène werd trouwens gefilmd met een iPhone, zonder toestemming van het park.

Het draagt allemaal bij aan het gevoel van tristesse dat rond The Florida Project hangt. Het is een film die je even moet laten bezinken. Pas een paar dagen na je kijkbeurt zal je de film ten volle kunnen waarderen.

Score: 8/10
 

In The Fade: van voor tot achter te voorspellen en toch interessant

Het dreigingsniveau zou binnenkort van 3 naar 2 gaan dalen, maar we weten ondertussen wel allemaal dat we in tijden van terreur leven. Over moslimterrorisme en alles wat er rond hangt, zijn al ontelbaar veel films gemaakt, maar In The Fade belicht de andere kant eens en is een film over terrorisme tégen moslims. In The Fade begint met het huwelijk van Katja (Diane Kruger) en Nuri Sekerci (Numan Acar), een Koerd van Turkse afkomst die niet gelovig is en niet politiek actief.

Toch wordt hij het doelwit van een aanslag, gepleegd door twee neonazi's en verliest Katja niet ver in de film haar man en kind. Daarna begint een interessante reis: eerst focust de politie op het verleden van Nuri als drugdealeri, alsof hij toch nog zelf schuldig zou zijn aan zijn eigen dood. Daarna volgt de periode van rouw waarin familieconflicten komen bovendrijven die aan het raciaal gemengde huwelijk van Katja en Nuri verwant zijn. Katja probeert zich doorheen dat alles staande te houden, maar gaat bijna ten onder, tot ze net op tijd verneemt dat de twee vermoedelijke daders van de aanslag (Ulrich Brandhoff en Hanna Hilsdorf) gearresteerd zijn. Maar als ook de daarop volgende rechtsgang geen voldoening biedt, besluit Katja om het recht in eigen handen te nemen.

In The Fade is eigenlijk het verhaal van Het Vonnis, maar in een andere (interessantere) context. Faith Akin baseerde zich op een krantenartikel over een aanslag gepleegd in 2004, zonder dodelijke slachtoffers. Hier is het anders en het is net het rouwproces dat Katja doormaakt dat In The Fade zo interessant maakt. We zien Diane Kruger meegaan in het systeem. Lang meegaan in het systeem, bijgestaan door haar advocaat en persoonlijke vriend Danilo (Denis Moschitto). Het is pas wanneer al die mogelijkheden niet de gewenste uitkomst hebben geboden dat we Katja zien radicaliseren.

De voortdurend gutsende regen hoefde echt niet - Hamburg kan er zonder die regen ook al deprimerend genoeg uitzien - maar ondanks die keuze voelt In The Fade toch nog behoorlijk subtiel aan. Elke stap in het proces dat Katja doormaakt, wordt met gevoel voor detail en met de nodige rust weergegeven. En hoewel Katja wel eens in krijsen uitbarst (hoe zou je zelf zijn na verlies van man en kind?) zijn het eigenlijk vooral de stiltes, de gelaatsuitdrukkingen en de blikken van Diane Kruger die indruk maken. Ze won voor haar vertolking de prijs voor Beste Actrice in Cannes en dat lijkt ons niet onterecht.

In The Fade is van voor tot achter te voorspellen, maar toch is het binnen dat gegeven wel erg goed gedaan. Wanneer de aftiteling over het scherm begint te lopen, kan je niet anders dan even slikken en jezelf in stilte hullen.

Score: 7/10
 

Lees meer