"In twintig jaar na Mobutu nog nooit zo slecht geweest in Congo": diplomatieke spanning tussen Brussel en Kinshasa stijgt

Het gaat niet goed in Congo: sterke man Joseph Kabila weigert maar verkiezingen uit te schrijven, met geweld wordt de oppositie onderdrukt. België is kritisch, maar daardoor dreigt er nu een diplomatieke rel. Want de Congolese overheid dreigt ermee de Belgische diplomatieke aanwezigheid weg te sturen: een consulaat moet dicht en het agentschap voor ontwikkelingssamenwerking moet weg.

De Congolese overheid heeft het gemunt op België. De Congolese leiders van het regime van president Joseph Kabila zijn allerminst opgezet met de kritische houding van België en presenteren nu de rekening. Ze willen twee grote kantoren van de Belgische diplomatie laten sluiten: het Belgische agentschap voor ontwikkelingssamenwerking en het Schengen-consulaat.

Vanuit dat eerste kantoor komt er steun aan de Congolese bevolking, het middenveld en dus ook de oppositie tegen het regime van Kabila krijgen middelen van België. Onlangs nog beslisten minister van Buitenlandse Zaken Didier Reynders (MR) en minister van Ontwikkelingssamenwerking Alexander De Croo (Open Vld) om 25 miljoen euro steun niet meer aan Kabila en z'n regering te geven, maar aan ngo's in Congo.

"Wij blijven aan de kant van de Congolese bevolking staan"

Dat maakte Kabila en co duidelijk razend. Het Congolese regime schrijft nu dat het "nieuwe agentschap voor ontwikkelingssamenwerking geen bestaansreden meer heeft in Congo en de Belgische regering wordt verzocht daaruit de consequenties te trekken die zich opdringen", zo weet De Tijd.

"Het is in twintig jaar na de val van dictator Mobutu nooit slechter geweest dan nu in Congo", zo reageert De Croo op Radio 1. "Iedereen wacht nog steeds op verkiezingen en ondertussen worden vreedzame betogingen neergeslagen. Wij blijven aan de kant van de Congolese bevolking staan. Wij willen hun lot verbeteren. Ik hoop dat men beseft wat de effecten op de bevolking zouden zijn, als dat agentschap effectief de deuren moet sluiten. Als men ons zou dwingen ons terug te trekken zou de impact zeer groot zijn. Maar wee zitten met een lokale regering die het ons zeer moeilijk maakt", zegt De Croo.

Special relationship

België neemt in Congo een speciale rol in. De banden met de ex-kolonie zijn altijd al bijzonder geweest. Maar in de rest van de wereld kijkt men toch nog altijd naar België als referentie om de Congolese situatie te lezen. De Belgische diplomatieke aanwezigheid in Congo is ook erg sterk. "We hebben ons bijna als enige in de wereld bezig gehouden met Congo. Onze intentie blijft de bevolking te blijven steunen", zo zegt De Croo.

Maar die diplomatieke aanwezigheid zou wel eens een klap kunnen krijgen. Want Kinshasa dreigt ermee ook het zogenaamde Schengen-consulaat van België te sluiten. Al sinds 2010 organiseren de Belgen de uitreiking van visa voor alle Schengen-landen plus Noorwegen. Maar de Congolezen zijn die speciale rol van België beu. Ze willen nu zoetje broodjes bakken met onder meer de Fransen, door hen een aantal grote contracten te gunnen.

Lees meer