Gaat N-VA zich niet meer verzetten tegen de kernuitstap?

N-VA gaat zich niet meer verzetten tegen het Energiepact, de afspraak om de zeven kerncentrales in ons land tegen 2025 te sluiten. De Vlaams-nationalisten keren hun kar vooral uit strategische overwegingen. Een andere partijbron spreekt dat nu tegen, opnieuw een strategische zet.

De federale regering ligt al maanden in de knoop over de sluiting van de kerncentrales. In december zei N-VA-voorzitter Bart De Wever voor het eerst dat de discussie rond kernenergie na de verkiezingen van 2019 afgehandeld moet worden.

Volgens het Energiepact moeten alle reactoren in Doel en Tihange dicht tegen 2025. Dat staat zo ook in het federaal regeerakkoord vermeld. De passage: "De regering engageert zich tot het garanderen van de bevoorradingszekerheid, de betaalbaarheid en de duurzaamheid van energie op korte en lange termijn, zodat ze de kernuitstap van de huidige generatie reactoren in 2025 kan realiseren."

N-VA wees erop dat die betaalbaarheid, duurzaamheid en bevoorradingszekerheid niet gegarandeerd waren.

Onderzoek

Omdat het politieke dossier muurvast zat, besloot premier Charles Michel (MR) om de beslissing over het Energiepact uit te stellen en een nieuw onderzoek te bestellen over de economische gevolgen van de kernuitstap.

De resultaten van de studie worden binnenkort verwacht. “We zullen het niet te hard meer spelen", klinkt het nu al bij een hoge partijbron in de kranten van De Persgroep. “We willen graag een compromis afsluiten. Een blanco blad zullen we nooit tekenen, maar we gaan het Energiepact ook niet blokkeren."

Nu zegt N-VA-woordvoerder Joachim Pohlmann aan VTM Nieuws dat de partij “uiteraard bereid om te praten op basis van gestaafde cijfers": "Zodra de studie er is, weten we waarover we aan het praten zijn. Voor ons is het zoals het was en is: wij willen de kernuitstap, maar op voorwaarde dat het betaalbaar is en de bevoorradingszekerheid niet in het gedrang komt. We gaan als compensatie een heel pak CO2-uitstotende gascentrales moeten bouwen.”

Groene alternatieven

De N-VA heeft drie grote redenen om zijn kar te keren. Ten eerste: de resultaten van het nieuwe onderzoek, dat uitgevoerd wordt door het Planbureau en de Gentse econoom Johan Albrecht, zullen wellicht zou aansluiten bij eerdere studies over de kernuitstap. Onder meer omdat Albrecht zelf geen fans is van kerncentrales, zal wellicht blijken dat een kernuitstap betaalbaar en haalbaar is zolang er ingezet wordt op groene alternatieven zoals nieuwe zonnepanelen, windmolens, batterijen en gascentrales.

Geen meerderheid

De tweede reden is vooral strategisch. Zo moet N-VA een meerderheid in het parlement vinden om de huidige wet aan te passen als ze de kernuitstap tot na 2025 willen uitstellen. Die meerderheid hebben ze op dit moment niet en het ziet er ook niet naar uit dat die er ooit zal komen. Zo willen alle huidige regeringspartners, CD&V, Open Vld en MR, een kernuitstap voor 2025.

N-VA kan het Energiepact blijven blokkeren, maar het enige dat dat zou opleveren is een regeringscrisis. Na de Soedan-rel rond staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken (N-VA) beloofde de partij nog aan Michel om tot het einde van de regeertermijn in de federale regering te blijven.

N-VA sowieso mee winnaars

De derde reden: N-VA heeft ondertussen haar standpunt rond kernenergie aan de grote klok gehangen. “De publieke opinie weet nu dat we grote vragen hebben bij de kernuitstap”, klinkt het in de kranten van De Persgroep. “Als de andere partijen vinden dat het kan, dan kunnen we hen niet tegenhouden. Ze moeten het dan maar gaan bewijzen. Het enige waar wij echt op aandringen, is dat de vooruitgang jaarlijks gemonitord wordt."

N-VA bevindt zich dus hoe dan ook in een uiterst gunstige positie. Als de alternatieven voor de kerncentrales tegen 2025 op poot staan, dan zijn de Vlaams-nationalisten mee winnaar omdat ze de strijdbijl tijdig begraven hebben. Als dat daarentegen niet lukt, moeten de andere huidige regeringspartijen in het zand bijten en blijven de kerncentrales langer open. N-VA haalt dan haar oorspronkelijk gelijk.

Bal toch in kamp volgende regering

Welke beslissing de huidige federale regering ook zal nemen, het zal hoe dan ook om een tijdelijke principebeslissing gaan. Het is aan de volgende regering, die vier jaar de scepter zal zwaaien, om de kerncentrales effectief te sluiten. Dat is in het verleden al gebeurd. De regering-Di Rupo besloot om Doel 1 en 2 eind 2015 te sluiten. De huidige coalitie stak daar uiteindelijk toch nog een stokje voor.

Veiligheid

Ook over de veiligheid van kerncentrales zijn al heel wat bezwaren geuit. Zo bleek onlangs dat in de kerncentrales in Doel en Tihange al bij bouw in 1975 scheurtjes ontdekt werden in de stalen wanden van de reactorvaten.

Bovendien bleek zo'n twee weken geleden uit een parlementaire vraag van Jean-Marc Nollet (Ecolo) dat de controleurs van die kerncentrales, die werken voor het FANC, zelf helemaal niet beveiligd zijn. De badges waarmee ze toegang tot de centrales krijgen zijn niet magnetisch, hebben geen chip, maar zijn geplastificeerde foto's.

Ook heeft federaal minister van Energie Marie-Christine Marghem (MR) een studie laten bestellen om na te gaan of we tegen 2040 een nieuwe kerncentrale in ons land moeten bouwen. De studie werd teruggefloten door het kernkabinet.

Lees meer