Waarom deze week de perfecte is voor het begin van een pandemie

Een 68-jarige vrouw uit de provincie Jiangsu in China is de eerste mens bij wie het H7N4-virus, een vogelgriep, is gevonden. Ze ontwikkelde symptomen op eerste kerstdag en werd opgenomen in het ziekenhuis, en is ondertussen hersteld. Desalniettemin heerst nu groot alarm in onder meer Hong Kong en China. Waarom? Omdat deze week de perfecte is voor het begin van een pandemie. 

Een vrouw uit Oost-China is dus volgens de Chinese autoriteiten bevestigd als het eerste menselijke geval van H7N4-vogelgriep. Ambtenaren in Hongkong hebben meteen daarop geadviseerd om markten, levende pluimveemarkten of boerderijen te vermijden tijdens de komende vakantie: de Chinezen vieren immers nieuwjaar en nemen vanaf vandaag massaal een week vrij. Velen van hen gaan op bezoek bij hun familie op het platteland, waar ze in contact kunnen komen met pluimvee dat besmet is met H7N4. Een vogelgriepvirus dat dus nu ook op mensen blijkt te kunnen overgaan.

Duizend per seconde

Dat is niet alles: er zijn al even grote zorgen over mensen die nu al drager van het virus zouden kunnen zijn en, als er één week is in het jaar waarin een pandemie zich het snelst zou kunnen voltrekken, dan is het deze. Vorige week werden in China duizend treintickets per seconde verkocht aan Chinezen die naar huis gaan om hun nieuwe jaar te vieren. We hebben het over honderden miljoenen Chinezen die tot duizenden kilometers ver weg zullen reizen in eigen land.

Er zullen ook een recordaantal Chinezen afzakken naar ’s werelds toeristische bestemmingen. Het aantal Chinezen dat een buitenlandse reis heeft geboekt de volgende weken, ligt alweer maar liefst 10% hoger dan vorig jaar. De meeste Chinezen van de pakweg 10 miljoen die op vakantie naar het buitenland gaan de volgende weken kiezen (in volgorde) voor Thailand, Japan, de VS, Singapore, Australië, Maleisië, Zuid-Korea, Indonesië, de Filipijnen en Vietnam. En Europa.

H7N4

Volgens de centra van de Amerikaanse overheid voor ziektebestrijding en -preventie (CDC) zijn de meest voorkomende subtypes van aviaire influenza waarvan bekend is dat ze mensen hebben geïnfecteerd de H5-, H7- en H9-virussen. Er zijn negen bekende subtypes van H7-virussen (waarvan H7N4 er dus één is) en in de meeste gevallen is een menselijke infectie zeldzaam. Maar die 7-subtypes zijn doorgaans wel veel gevaarlijker. Zo heeft H7N9 de jongste jaren veel meer doden geëist dan de beruchte uitbraak van H5N1 die in 2006 in heel de wereld paniek veroorzaakte.

Sinds 2013 zijn zo'n 1.600 Chinezen besmet met H7N9 en 40% overleefde dat niet. Dat is een erg hoog sterftecijfer. De schrik er dik in voor de mogelijkheid van een potentieel verwoestende vogelgrieppandemie. En volgens experts zit er die wel degelijk aan te komen.

Die angst wordt onder meer gevoed door een toenemend wantrouwen tegenover hoe op industriële schaal (pluim)veeteelt gebeurt in Aziatische landen. Die beschouwen ze ondertussen als een globale bedreiging van onze gezondheid. Door de intensieve teelt van pluimvee in Azië neemt ook de dreiging toe dat de vogelgriep zich in de hele regio permanent nestelt, wat de kans op een pandemie voortdurend vergroot.

Het gebruik van antibiotica in fabrieksboerderijen in Azië zal in iets meer dan een decennium meer dan verdubbelen, met gevolgen voor antibioticaresistentie overal ter wereld. Het gebruik van antibiotica in pluimvee en varkensbedrijven zal in Azië tegen 2030 met meer dan 120% toenemen op basis van de huidige trends. De helft van alle antibiotica die wereldwijd in voedsel belandt, wordt nu al door de Chinezen gebruikt.

Lees meer