Klimaatakkoord Parijs is complete mislukking. We zijn gewoon nog wat meer aan het uitstoten

analyseMeer dan twee jaar geleden werd in Parijs een "historisch" klimaatakkoord gesloten. Ondertussen blijkt dat het allemaal zever in pakskes was, zoals we dat in Vlaanderen te noemen: de wereld slaagt er compleet niet in om het met veel optimisme en tralala bereikte akkoord een gevolg te geven. Integendeel, we zijn sinds dat akkoord is gesloten gewoon meer broeikasgassen aan het uitstoten in plaats van minder, en niks wijst erop dat daar verandering in komt. Politici falen compleet om ook maar iets te doen dus om de catastrofale gevolgen voor de mensheid af te wenden die daardoor steeds sneller op ons afkomen. 

Een mooi voorbeeld konden we deze week in eigen land nog meemaken, met een klucht van formaat, een toestand die je ondertussen al gaat verwachten in idiocratieën zoals de VS onder Trump, maar waarvan we dachten dat onze politici er zich toch niet schuldig aan maakten. Blijkt immers dat niet zonnepanelen of windmolens de meeste groene energie in Vlaanderen leveren, maar wel de hout- en pelletkachels en open haarden in privéwoningen. In 2016 kwam maar liefst 22,06 procent van de hernieuwbare energie uit dat soort houtverbranding.

Groene energie uit houtkachels, dat is je reinste onzin. Houtverbranding thuis is veel vervuilender dan industriële verbranding. Ook als je correct stookt en de wettelijke waarden respecteert. Zelfs de modernste kachels die voldoen aan de strengste normen stoten nog ettelijke keren meer fijnstof uit dan grote industriële verbrandingsinstallaties.

Het mag van Europa!

Zo mag een moderne houtkachel wettelijk maximaal 40 milligram fijn stof per kubieke meter uitstoten. Dat is 8 keer meer dan een grote biomassacentrale (5 mg/m³). Voor open haarden is het verschil zelfs nog een pak groter. Officieel mogen die tot 300 milligram fijn stof per kubieke meter uitstoten, 60 keer meer dan de grootste biomassacentrales dus, en 30 keer meer dan een steenkoolcentrale.

Toch beschouwt Europa de warmte uit onze hout- en pelletkachels wel degelijk als hernieuwbare energie. Europa en onze overheden gaan er blijkbaar van uit dat we omgehakte bomen altijd vervangen door nieuwe. Dat we aangekocht hout op de meest ecologische wijze vervoeren en dat het hout van topkwaliteit is: perfect gedroogd, proper en uiterst geschikt om te verbranden. Onze overheden mogen de warmte uit het hout dat we thuis opstoken dus opnemen in hun groene energiedoelstellingen. In de Vlaamse energiemix wordt dat ingevuld als "biomassa huishoudens".

De overheid controleert helemaal niet waar het hout in onze kachels vandaan komt, laat staan wat de kwaliteit van dat hout is of hoe het in onze kachels belandt. Iemand kan zonder problemen zijn hele tuin omhakken en alles opstoken, zonder dat er ook maar één boompje in de plaats komt.

Onze beleidsmakers geven wel toe dat het niet proper is, maar, zeggen ze doodleuk, het mag van Europa, dus we zouden wel zot zijn als we het niet deden. De exacte woorden van minister Tommelein waren iets archaïscher, maar het kwam er wel op neer. Clevere politiek heet dat blijkbaar, "roeien met de riemen die je hebt" hoorden we ook. Bullshit. Het is gewoon bedrog. Liegen tegen de mensen. En veel erger dan dat: bewust vals spelen om de toekomst van onze kinderen te verkloten. Het is gesjoemel en, als je gaat kijken wat er op het spel staat voor de toekomst van onze kinderen en kleinkinderen, is het zelfs misdadig gedrag.

Stop met de boel te belazeren

De eerlijke, moedige en juiste reactie van iemand van wie verwacht wordt een mandaat te hebben gekregen omdat hij of zij de maatschappij beter moet maken, ook voor onze kinderen, zo zijn om toe te geven dat we bedrog plegen en dat we daar meteen mee moeten stoppen. Dat we echt wel serieus uit onze pijp moeten komen, want dat de ons opgelegde klimaatdoelstellingen, zonder die 22% gestolen hernieuwbare energie compleet maar dan ook compleet onhaalbaar zijn als we niet snel erg drastisch bijsturen.

En dat we, zoals we nu bezig zijn met niks te doen en de boel bovendien nog te belazeren, we afstevenen op een opwarming van meer dan drie graden. En een vernietigende zeespiegelstijging die half Vlaanderen onder water gaat zetten. En, kwestie van het extra verkoopbaar te maken in deze tijden, dat we voor dat gebeurt een massa klimaatvluchtelingen zullen moeten opvangen.

Dat ons land op het vlak van de aanpak van de klmimaatverandering maar wat aanmoddert en de boel belazert, is iets dat je bloeddruk omhoog jaagt misschien, maar, laten we eerlijk zijn, het zal niet aankomen op de onnozelteiten van onze politici. Het is niet dat ze ons sowieso nog ernstig nemen in het buitenland. Veel erger is dat de we symptomatisch zijn: quasi nergens in de 195 landen die het klimaatakkoord ondertekenden, ziet het ernaar uit dat er zinnige actie wordt ondernomen.

Trump

"De geschiedenis zal deze dag onthouden," zei de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, Ban Ki-moon, terwijl diplomaten juichten en klaar knuffelden in Parijs na het afsluiten van het akkoord. Twee jaar later botst de euforie van Parijs op de ontnuchterende realiteit van het heden: de wereldwijde uitstoot van koolstofdioxide neemt opnieuw toe na enkele jaren van stagnatie. De Verenigde Staten, onder president Trump, zijn van plan om zich terug te trekken uit het akkoord van Parijs en zullen naar verwachting de emissies dit jaar met 1,8% zien stijgen, na een reeks van drie jaar van daling. Een scenario dat ook andere landen te beurt valt, die ondertussen één voor één moeten toegeven dat ze misschien niet kunnen voldoen aan de toezeggingen die ze in Parijs hebben gedaan.

Zelfs nu hernieuwbare energie goedkoper wordt en autofabrikanten accu-aangedreven en efficiëntere auto's produceren, worstelen veel landen over de hele wereld toch met de relatief bescheiden doelen die in Parijs werden gesteld. De redenen variëren. Brazilië heeft moeite om de ontbossing tegen te gaan die de uitstoot van broeikasgassen voedt. In Turkije, Indonesië en andere landen met groeiende economieën worden er nieuwe steenkoolcentrales gepland om aan de vraag naar elektriciteit te voldoen. In de Verenigde Staten heeft de federale overheid haar steun voor schone energie teruggeschroefd en de steun voor fossiele brandstoffen verhoogd.

Er is nog steeds tijd voor de wereld om zichzelf op een duurzamer spoor te zetten luidt het. Veel landen hebben tot 2030 de tijd om hun oorspronkelijke doelstellingen te halen, sussen de politici. Maar wanneer beleidsmakers van over de hele wereld samenkomen op een belangrijke VN-klimaatbijeenkomst in Polen later dit jaar, zullen landen voor het eerst gedwongen worden om de feiten onder ogen te zien. Er wordt hen dan een in officiële context het verschil gepresenteerd tussen hoeveel ze zeggen dat ze de opwarming van de planeet willen beperken en hoe weinig ze eigenlijk doen om dat te laten gebeuren.

Niet dat - het is om moedeloos van te worden - dat echt iets betekent. Immers omdat de overeenkomst van Parijs niet wettelijk dwingt landen om emissies te verminderen, zullen wereldleiders in Polen gedwongen moeten worden bij wijze van morele overtuigingskracht om meer actie te ondernemen. En, laten we eerlijk zijn, wie gelooft anno 2018 nog dat zoiets werkt?

Onderstaande tabel maakt echter bijzonder duidelijk hoe slecht we er voor staan:

Energiewende

Zelfs de beste leerlingen in de klas, en degenen die misschien nog iets zouden kunnen forceren, worden daarmee geconfronteerd. Duitsland bijvoorbeeld. Dat land zou een heuse “Energiewende” ondergaan. 80% van de energie zou tegen 2050 uit hernieuwbare bronnen moeten komen. Tegen 2020 ging Duitsland zelfs al 40% minder broeikasgassen uitstoten dan in vergelijking met 1990.

Maar de jongste drie jaar is zelfs in Duitsland de uitstoot niet gedaald maar lichtjes gestegen. De voornaamste redenen zijn het feit dat Duitsland niet afgeraakt van z'n kolencentrales maar ook de economische groei en dan vooral de groei in de transportsector. En als Duitsland z'n doelstellingen niet haalt, moeten we ons geen illusie maken over de EU als een geheel. Tegen 2030 moeten de hele Unie 40% minder uitstoten. zelfs door te foefelen met biomassa gaat dat langs geen kanten lukken.

Trump (bis)

En dan is er de VS van Trump. De schattingen lopen uiteen, maar, zelfs los van het klimaatakkoord hebben de maatregelen die zijn administratie nam (om meer fossiele brandstof makkelijker te kunnen ontginnen en extra taksen op zonnepanelen uit China) al 0,3 graden Celsius toegevoegd aan de verwachte temperatuurstijging tegen 2050.

Brazilië heeft dan weer moeite om de ontbossing in de Amazone verder te verminderen. De ontbossing is zelfs gestegen: vorig jaar en in 2016 verdween telkens bijna 8.000 vierkante kilometer regenwoud. Da's dubbel zoveel dan vier jaar eerder. Dat is erg slecht nieuws want hoe meer Amazonewoud verdwijnt, hoe minder CO2 kan worden weggehaald door bomen uit de atmosfeer.

Turkije

Turkije dan. Heeft ongeveer evenveel inwoners als Duitsland momenteel, maar stoot de helft aan broeikasgassen uit. Nu nog.

Verwacht wordt dat Turkije in 2030 z'n uitstoot grofweg zal verdubbelen. Uitstoot die voor een groot stuk zal komen van nieuwe kolencentrales die momenteel worden gebouwd.

Het enige goeie nieuws - nou ja - komt uit India en China, samen goed voor 24% van 's werelds uitstoot van broeikasgassen. Het lijkt erop dat ze daar wel op koers zitten, onder meer door van overheidswege wél erg hard in te zetten op hernieuwbare energie. Maar, zelfs dat gaat nooit genoeg zijn, en bovendien is het nog maar de vraag of ze het volhouden, zeker in India.

Lees meer