Juncker steeds dieper in de miserie over Selmayr: de arrogantie van de macht ging te ver

analyseDe onwaarschijnlijke benoeming van z'n kabinetschef Martin Selmayr tot grote baas van de Europese administratie dreigt Jean-Claude Juncker, de voorzitter van de Europese Commissie, zuur op de breken. Was dit de brug te ver, de arrogantie te veel voor Juncker? Het Europees Parlement reageert alvast verontwaardigd en wil het hier niet bij laten.

De Europese Unie heeft geen al te beste reputatie: het is één grote administratieve machine, waarbij de topambtenaren niet vies zijn van een beetje zelfbediening. Dat cliché werd de afgelopen decennia door onder meer de Britse pers uitvoerig gebruikt om op Europa te schieten. Maar er zit meer dan een grond van waarheid in: Europa wordt geleid door een kliekje dat zichzelf postjes toekent.

Het was Libération (de Franse pers dus deze keer) die deze keer de kat de bel aan bond. En het verhaal is behoorlijk hallucinant. Martin Selmayr was jarenlang de trouwe kabinetschef van Jean-Claude Juncker. De Luxemburger, bekend om z'n uitvoerig drankgebruik mocht dan voor de schermen steeds de show aanvoeren, het was in feite de Duitse Selmayr die aan alle touwtjes trok.

De blitzcarrière van Selmayr

Tot op 21 februari plots Selmayr opklom in de Europese administratie, en in één vliegende beweging eerst benoemd werd tot adjunct secretaris-generaal van de Commissie en zowaar negen minuten later al zichzelf secretaris-generaal kon noemen. Een reeks schijnkandidaten die zich op het laatst terugtrok en de afscheidnemende secretaris-generaal die plots zelf ontslag nam. Het was een strak uitgetekend plannetje dat Selmayr plots de baas maakte van 33.000 Europese ambtenaren. De vingerafdrukken van de Europese Volkspartij, de christendemocraten, zitten overal op deze benoeming.

De afgelopen weken blonken de woordvoerder van de EU uit in het minimaliseren en toedekken van die benoeming. In het Europees Parlement, dat tekst en uitleg eiste over de zaak, maakte Europees Commissaris Gunter Oettinger, geen al te beste beurt. Oettinger is ook een Duitse christen-democraat, net als Selmayr. Hij stelde met uitgestreken gezicht dat alles correct verliep. Hij vroeg ook Selmayr "een kans te geven".

Europees parlement reageert, maar durven ze bijten?

De kritiek in het Europees parlement was zeer groot. "Doe niet alsof we kleine kinderen zijn", zo stelde onder meer Bart Staes (Groen). Zelfs van bij de EVP klonk er forse kritiek. "We schieten onszelf in de voet. Europa moet meer politiek en minder technocratisch worden. Maar die aanpakt brengt ons in de problemen", zo zei Françoise Grossetête. "Dit is een totaal gebrek aan politieke aansprakelijkheid", stelde de liberale Sophie in 't Veldt. "Wat is het belangrijkst? De carrière van Selmayr of de geloofwaardigheid van de Europese Unie?"

Ook CD&V'er Tom Vandenkendelaere, partijgenoot van Juncker en Selmayr, was kritisch: "Integriteit moet ook gelden voor de Europese instellingen."

Niemand in het Europese parlement steunde de benoeming. Het parlement kan nu haar tanden tonen door de begroting van de EU straks niet goed te keuren. De hele affaire doet denken aan de ondergang van de Commissie van Jacques Santer in 1999. Die Luxemburger en z'n hele commissie moesten inpakken, omdat ze compleet onderschat hadden hoe diep de verontwaardiging was over vriendjespolitiek van de Franse Commissaris Edith Cresson.

Lees meer