Gevaar op smartphoneverslaving is reëel, maar hulp is beschikbaar

Biologie en psychologie worden door de sociale mediabedrijven gebruikt om de gebruiker verslaafd te maken, maar er bestaan wapens om terug te vechten. Dat blijkt uit een studie van psychologen aan de McGill University in Montreal. De auteurs pleiten daarbij voor een nieuwe manier van denken over het concept van de smartphone-verslaving.

De onderzoekers geven aan dat de verslaving aan sociale media eigenlijk een onderdeel van de menselijke geschiedenis vormt. Honderdduizenden jaren evolutie hebben de mens immers sociaal gemaakt om te overleven. Bij sociale media wordt dat heel extreem, maar dat hoeft volgens de studie niet negatief te zijn, op voorwaarde dat enkele basisregels worden gevolgd.

Schermverslaving

"De zogenaamde schermverslaving kan bekeken worden vanuit een puur evolutionair perspectief," zeggen de onderzoekers Samuel Veissière en Moriah Stendel. "Men kan concluderen dat smartphones een ongezond platform zijn voor een gezonde impuls. Evolutionaire en antropologische wetenschappen tonen duidelijk dat de menselijke soort zijn succes in grote mate heeft te danken aan zijn behoefte om informatie te zoeken en te leren van kompanen."

"Als onderdeel van dit leerproces vergelijken mensen zich ook constant met elkaar. In het verleden leidde deze vergelijking - het vinden en creëren van gemeenschappelijke patronen - tot de creatie van groepen en uiteindelijk culturen."

“Vanuit dat oogpunt is het logisch om te concluderen dat smartphones en sociale netwerken op zich niet negatief zijn,” beweren de auteurs. "Er is niets inherent verslavend aan mobiele technologie. De sociaal gerichte hersenen van de mens activeren dopamine-injecties - een chemische stof in de hersenen die een goed gevoel creëert - wanneer contact wordt gelegd met anderen en informatie wordt verkregen."

"Dit is wat in eerste plaats de sterke band met de telefoon verklaart. In het begin waren deze technologieën dan ook niet schadelijk. Er was gewoon sprake van een buitengewoon nuttig hulpmiddel dat de mens toeliet zich beter te voelen en zich op een efficiëntere manier sociaal te gedragen.”

Zombies

"De zaken werden later problematisch toen allerlei technologiebedrijven willekeurige beloningssystemen in hun gebruikersinterfaces begonnen te implementeren, waarbij werd ingespeeld op de natuurlijke behoefte van de mens om banden met anderen te zoeken,” zeggen Veissière en Stendel.

"Deze bedrijven vulden de gebruikerservaring aan met elementen die waren ontworpen om de verslaving op te voeren. Dat leidde vaak tot depressie en sociale angst. Kortom, de bedrijfswereld gebruikte gedragswetenschappen om een technologie die voor mensen positief kan zijn, te laten uitgroeien tot een instrument dat van zijn gebruikers asociale, zelfzuchtige zombies maakt.”

Er zijn volgens de auteurs echter enkele heel eenvoudige en logische remedies. “De telefoon weggooien of volledige stoppen met sociale netwerken is geen oplossing,” benadrukken ze. “Dat zou immers ingaan tegen de eigen menselijke natuur."

"Men kan zich daarbij spiegelen aan voeding. De honger naar sociale connectie moet met mate worden gevoed. Daarvoor het is het vooral belangrijk dat het beloningssysteem van de sociale netwerkplatformen wordt gedeactiveerd. Men doet er dan ook goed aan alle notificaties uit te schakelen. Die systemen werken immers in op de productie van dopamine.”

“Bovendien mag men niet de fout begaan om zich met populaire online persoonlijkheden te meten,” zeggen Veissière en Stendel. “Men moet de online persoonlijkheid van de anderen niet ernstig nemen, want de meeste individuen zullen zichzelf op de sociale platformen vooral in de meest positieve manier proberen te schetsen.”

Lees meer