Begroting geen drama (als je wat optimistisch rekent): regering zoekt vooral naar nieuwe energie voor laatste jaar

De eerste cijfers voor de begrotingscontrole zijn gelost, en daarbij komt de regering uit op een tekort van 4,5 miljard euro. Dat is 1,4 miljard meer dan ze zelf willen hebben. Maar of de soep zo heet wordt opgediend, is maar de vraag: geen enkele coalitiepartner wil nog echt diep gaan in een verkiezingsjaar. Het is een beetje zoeken naar nieuwe energie om het laatste jaar door te maken: een Lenteakkoord zou veel helpen. 

Geen cijfers om echt gelukkig van te worden of trots op te zijn: het structureel begrotingstekort zit wel nog steeds op 4,5 miljard euro. En dat voor een coalitie die bij de start beloofde "om het land op orde te zetten", na een felle campagne van N-VA en de liberalen, die "eindelijk zonder de socialisten konden regeren".

Maar van het ondertussen legendarische zinnetje van Bart De Wever (N-VA), "show me the money", blijkt weinig in huis gekomen. De begroting zit met die 4,5 miljard nog eens 1,4 miljard euro boven wat de regering Michel had uitgestippeld. Het wordt dus zoeken naar manieren om dat gat dicht te rijden.

Tot zover het pessimisme. Want er zijn altijd oplossing met cijfers in de politiek. Om te beginnen liggen de cijfers niet echt vast. Het Monitoringcomité bestaat uit topambtenaren die de begroting in het oog houden, en die zijn doorgaans zwartkijkers. Bovendien presenteren ze nu zelf al verschillende scenario's. Die 1,4 miljard is het meest negatieve, de regering gaat vast voor een minder pessimistische versie en dan kom je op 734 miljoen euro. Dat is al flink minder dus.

Economische groei is goed

En kijk: er is ook de economische groei. Die wordt door de planners en banken hoger ingeschat dan door het Monitoringscomité. Dus dat kan ook al snel een paar honderd miljoen schelen. De soep wordt dus vast niet zo heet gegeten als ze nu wordt opgediend, zo is bij de coalitiepartners te horen.

Natuurlijk komt er wel nog een clash. Er zit een tekort van 300 miljoen in de sociale zekerheid, daarover zal nog gebikkeld worden. En uiteraard sluipt de hele pensioendiscussie in de gesprekken over geld. Zeker bij de N-VA is de frustratie groot over hoe mak en traag Daniël Bacquelaine (MR) de pensioenen heeft aangepakt. De systematische lekken elke dag over z'n plan (gisteren de leerkrachten die 'zware beroepen' worden, vandaag leger- en spoorpersoneel die pas tegen 2039 echt langer moeten gaan werken) tonen aan hoe fel de strijd wordt gevoerd.

Ondertussen kijkt Europa kritisch mee: de Europese Commissie verwacht dat er 'structurele maatregelen' genomen worden. Anders parkeren ze België weer op het strafbankje. De pensioenleeftijd optrekken is daar zeker een goede stap voor, voor die Commissie.

Politiek explosieve materie

Maar tegelijk zit de coalitie, mét N-VA en de liberalen, vast over die pensioenen: het is een heel gevoelig onderwerp voor heel veel kiezers. In plaats van het vage 'sociale zekerheid' is het een heel tastbaar, persoonlijk onderwerp, waarover veel angst is. Voorzichtigheid is geboden, niemand wil grote groepen werknemers zoals onderwijs, leger of spoor echt boos maken. "Dit dossier had veel vroeger, in het begin van de regeerperiode, moeten aangepakt worden. Nu hebben we veel minder ruimte", zegt een betrokkene.

Het typeert deze coalitie. Vroeger regeerde een federale regering vier jaar, nu is dat vijf. Normaal zouden er nu dus al verkiezingen zijn, het is maar de vraag of het nu dan niet het jaar te veel wordt. De coalitiepartners zijn wat beu gekeken op elkaar, veel dossiers liggen te etteren zonder dat er nog iets beweegt. En dat er ook nog eens gemeenteraadsverkiezingen zijn, helpt natuurlijk niet.

Een Lenteakkoord, waarbij de pensioen opgelost worden, maar ook Belfius en Arco, plus die laatste lastige begroting, het zou voor de regering een opluchting zijn. Want velen trappen op hun adem, in het vierde jaar van deze regering.

Lees meer