John Crombez (sp.a) zet met nieuw zelfvertrouwen aanval in op CD&V

De sp.a recht de rug. Een relatief goede peiling, een breuk met Groen in Antwerpen, succes in een paar dossiers zoals dat van de schuldenindustrie leiden tot hernieuwd zelfvertrouwen voor de Vlaamse socialisten. Hun voorzitter John Crombez loopt terug rond met zelfvertrouwen, en kiest voor een linksere koers, die CD&V pijn doet door een frontale aanval op de problemen in de zorgsector. 

Maakt de sp.a een comeback mee? In elk geval geeft het 'Go Left'-congres van afgelopen zaterdag iedere Vlaamse socialist met een flinke dosis strijdbaarheid en moed terug naar huis gestuurd. Plots zitten ze niet meer in de hoek waar klappen vallen, maar trekken ze zelf ten strijde.

  • Het strijdplan? Een felle, linkse koers, gedreven door verontwaardiging.
  • De inspiratie? Zeker van bij onder meer Jeremy Corbyn, die z'n partij weg van het centrum naar links duwde.
  • De vijand? Het kwakkelende zorgbeleid van de Vlaamse regering, en meer bepaald Jo Vandeurzen, CD&V-boegbeeld en Vlaams minister van Zorg.

Dat beleid moet fundamenteel anders voor sp.a. "Waarom word je wel meteen geholpen als je een gebroken arm hebt en naar het ziekenhuis moet, maar moet je op een wachtlijst als je een zware psychische crisis hebt?" is de heldere vraag die socialisten stellen. De Vlaamse regering heeft er geen duidelijk antwoord op.

De sp.a lanceert het nieuw begrip 'zorgzekerheid', een garantie dat er geen wachtlijsten meer zijn in de zorgsector en iedereen meteen zou kunnen geholpen worden. Voor John Crombez (sp.a) zelf is dat een heel logisch terrein om in de aanval te gaan. Al jaren is hij bezig met kwetsbare jongeren, of ouders die hun gehandicapte zoon of dochter verzorgen in moeilijke omstandigheden. Al jaren komt hij op debatten ook aandraven met voorbeelden van mensen van vlees en bloed, die hij echt ontmoet heeft, en hun zaak beluisterd heeft, zonder er veel aan te kunnen doen.

Nu schakelt hij dus een versnelling hoger. De sp.a, die ooit de sociale zekerheid opbouwde en die claimt als haar 'legacy', wil nu een nieuw stukje bijbouwen aan die sociale zekerheid: de zorgzekerheid. Dat doet hij met de nodige metaforen om het uit te leggen: "Waarom zouden we 15 miljard uitgeven aan nieuwe straaljagers en niet kiezen voor de zorgzekerheid?", vraagt hij.

Netjes uitgerekend

Crombez is en blijft in hart en nieren een bestuurder, een kabinetschef. Hij heeft dus enerzijds bedacht dat die 'zorgzekerheid' in de grondwet moet worden geschreven. Maar anderzijds heeft hij heel de zaak ook berekend. Het hele plaatje kost 3,3 miljard extra de komende 12 jaar.

Opvallend daarbij: het gaat ook om kinderopvang, wat één derde van het budget opslorpt. Vanaf 6 maanden zou elk kind 1 dag gratis naar de crèche kunnen. Nog opvallender: Crombez en co voeren schoolplicht in vanaf 3 jaar. Alle kinderen zo vroeg verplichten naar school te gaan is vooral een maatregel om te verzekeren dat de ouders van kinderen met buitenlandse roots niet te lang wachten om met onderwijs te beginnen, en zo al met achterstand zitten van bij de start.

Daarnaast is één derde van het budget bedoeld om iedereen jonger dan 18 gratis naar de dokter te laten gaan of snel psychologische hulp te geven. En dan is er de laatste schijf van 1,1 miljard om de wachtlijsten weg te werken. Vooral in de gehandicaptenzorg is er nood.

Na vier jaar oppositie kunnen de Vlaamse socialisten moeilijk nog gepakt worden op het feit "dat ze zelf jarenlang het beleid gemaakt hebben". Die schaduw uit het verleden werpen ze nu af. En hoewel ze zelf luid aankondigen "naar links te gaan", worden de maatregelen niet betaald met een nieuwe belasting, maar wel met forse besparingen in de administratie.

De sp.a had het de afgelopen jaren niet onder de markt. De partij herstelde moeizaam van een bittere strijd om het voorzitterschap, waarbij Bruno Tobback uiteindelijk opzij moest voor Crombez. Daarnaast waren er de schandalen: Publipart, Publifin, SamuSocial en de handel en wandel van hun Antwerps boegbeeld Tom Meeuws. Het is duidelijk dat Crombez nu de bladzijde wil omdraaien: de partij moet in het offensief gaan, in plaats van heel de tijd in het defensief te zitten.

CD&V in het defensief

Vooral voor CD&V is die aanval lastig. Ten eerste is het hun minister, Jo Vandeurzen, die wordt aangevallen op het departement Welzijn. Dat departement is al jaren in handen van de christendemocraten. En echt sterk staat Vandeurzen daar niet, want ondanks honderden miljoenen extra zijn de wachtlijsten helemaal niet weg.

Maar breder: CD&V profileerde zich als de partij die de linkerflank van deze centrumrechtse coalitie zou aanpakken. Die de garantie zou worden op het zachte, het humane in de aanpak van deze coalities. Op vlak van asiel en migratie is er veel verontwaardiging over een 'te hard' beleid. Maar voor veel meer Vlamingen is een falen op vlak van zorg veel tastbaarder: de wachtlijsten voor gehandicapten of het gebrek aan urgente zorg voor mensen met psychische problemen is iets wat veel mensen herkennen.

In de Zevende Dag ging CD&V-fractieleider Koen Van den Heuvel in de tegenaanval, door de term 'zorgcrisis' van Crombez af te doen als "grotesk en populistisch". "Dat er grote noden zijn en blijven, ontkennen wij niet. De wachtlijsten zijn er altijd geweest, maar er wordt keihard aan gewerkt. Sinds de start van de regering, hebben wij al 900 miljoen extra geïnvesteerd in zorg en welzijn, waarvan 137 miljoen in gehandicaptenzorg. Nog nooit heeft een Vlaamse regering zoveel geld bijgepompt in deze sector. En dus ook niet toen sp.a in de meerderheid zat. Als Crombez dus 1,1 miljard extra wil doen op 12 jaar, zeg ik: wij benaderen dat bedrag bijna op amper 3 jaar."

Lees meer