Wat wist de spin in het web rond Vandeput (N-VA): inlichtingenbaas en ex-kabinetschef Jean-Claude Van de Voorde?

Eén naam blijft maar terugkomen in heel het dossier van de opvolger van F-16's: luchtmachtgeneraal Jean-Claude Van de Voorde. Die was de afgelopen jaren de kabinetschef van minister van Defensie Steven Vandeput (N-VA). In de zomer van 2017 werd hij baas van de militaire inlichtingendienst ADIV. In hoeverre was de kabinetschef zelf betrokken bij het 'sturen' van het dossier? Binnen de regering houden ze hun hart vast over hoe eigengereid hij handelde.

Voorlopig is de luchtcomponent binnen het leger het grote slachtoffer van de hele heisa rond de opvolger van de F-16's. Want de top is zo goed als onthoofd: vier topmensen, die allemaal betrokken zijn bij het dossier, hebben een 'vrijwillige stap opzij gezet'. Ze zijn op non-actief geplaatst. Een overigens symbolisch alweer pijnlijke zet voor de politiek: in plaats van dat minister Steven Vandeput (N-VA) zelf daadkrachtig aankondigde dat de vier geschorst werden, zijn het de militairen die 'vrijwillig' en geheel op zichzelf kiezen voor 'non-actief'.

Het gaat dus niet om de minste. Om te beginnen is er generaal-majoor Frederic Vansina, de chef van de luchtcomponent en Luc Roelandts, de generaal-majoor die Material Resources leidt. Daarnaast is ook kolonel Harold Van Pee, die het vervangingsdossier leidde, op non-actief gezet, net als kolonel Peter Letten, de materiaalbeheerder voor de F-16’s.

Wat wist topgeneraal Van de Voorde precies?

Maar de man die zowel door oppositie als meerderheid genoemd wordt als de spin in het web rond de F-16's, is niet geschorst. Hij werkt nog steeds door: topgeneraal en F-16-piloot Claude Van de Voorde. Hij werd in 2014 de kabinetschef van Vandeput en werkte keihard en vooral op het dossier van de opvolgers van de F-16.

Het grootste deel van de periode dat het dossier liep, was Van de Voorde als kabinetschef en luchtmachter er zeer nauwgezet bij betrokken. Uit de audit zou dus moeten blijken of er mails of andere bezwarende documenten naar boven komen, die bewijzen dat ook Van de Voorde wist van studies die de F-16's mogelijk langer in de lucht konden houden, maar niet nuttig waren als argumentatie om sneller de F-35 of een andere nieuw toestel aan te kopen. "Het zou toch bijzonder vreemd zijn, moest Van de Voorde van niets geweten hebben", zo zegt een betrokkene.

Voor Vandeput kan dat zeer vervelend zijn: als z'n eigen kabinetschef betrokken was, wordt het politiek toch zeer lastig om geen verantwoordelijkheid te nemen. Anderzijds: hoe goed was de relatie tussen minister en kabinetschef nog in 2016 en 2017, vlak voor hij vertrok? Van de Voorde had zeker naar het eind van z'n periode als kabinetschef een behoorlijke reputatie opgebouwd: hij handelde op eigen houtje, niet zelden tegen z'n minister in.

Dankzij z'n post op ADIV weet hij bijzonder veel

In de zomer van vorig jaar werd hij weggepromoveerd. In juni 2017 werd hij baas van ADIV, de militaire inlichtingendienst, de tegenhanger van de civiele Staatsveiligheid dus. Ook een machtige post, een die iedereen vreest binnen het leger: want Van de Voorde weet op die manier erg veel. En ook hier zet hij z'n politiek van eigengereid optreden verder. Wist minister Vandeput bijvoorbeeld van alle buitenlandse operaties waaraan agenten van ADIV deelnamen, of opereerden die soms zonder 'politieke' dekking? Ook dat dossier kan voor Vandeput nog bijzonder vervelend worden.

Het blijft moeilijk te geloven dat er nieuwe berekeningen van de Amerikaanse wapenfabrikant Lockheed Martin waren waaruit blijkt dat de carrosserie van de Belgische F-16's langer mee kon, en Van de Voorde daarvan niet op de hoogte was. Bij sp.a is men stellig: "We weten dat Van De Voorde één vergadering bijwoonde waar de langere levensduur van de F-16's besproken is", zo zegt Dirk Van der Maelen in De Morgen. Het wordt bijzonder interessant als straks Van de Voorde opgeroepen wordt voor de commissie Defensie in de Kamer, om uitleg te komen geven.

Communicatie Vandeput helpt niet

De positie van minister Vandeput wankelt zo nog steeds. Het afgelopen weekend maakte hij weer geen al te beste beurt, door te zwalpen over de leeftijd van de F-16's. Hij verklaarde dat ze vijftig jaar oud waren, terwijl ze veel jonger zijn. Bovendien slaagde hij erin ook dit weekend te verklaren "geen tweede ambstermijn te willen". Alweer niet de meest gelukkige communicatie, die z'n positie niet verder versterkt, integendeel.

Lees meer