Wetenschap heeft omvang Amazone-bevolking onderschat

Wellicht heeft het tropisch regenwoud van het Amazone-bekken in Zuid-Amerika een veel grotere bevolking omvat dan in het algemeen wordt ingeschat. Een aantal delen van het gebied die nagenoeg onbewoonbaar werden geacht, bleken in werkelijkheid de biotoop van in totaal mogelijk een miljoen mensen te zijn geweest. Dat blijkt uit een onderzoek van wetenschappers aan de University of Exeter, die de overblijfselen van honderden dorpen in het Braziliaanse regenwoud hebben blootgelegd.

De restanten werden ontdekt in de huidige Braziliaanse deelstaat Mato Grosso. Grote delen van de Amazone, vooral op verdere afstanden van de grote rivieren, zijn voor archeologen nog onontgonnen gebieden.

Impact

“Tot nu toe gingen de experts ervan uit dat de oude gemeenschappen de voorkeur gaven om in de buurt van de rivieren te wonen, maar de recent ontdekte ruïnes bevonden zich op grote afstanden van de belangrijke waterlopen die het gebied doorkruisen,” zegt onderzoeksleider José Iriarte, professor archeologie aan de Universiteit van Exeter, wiens team de ontdekking deed.

“Er was zeker geen sprake van een gebied waar de bevolking zich uitsluitend in de onmiddellijke omgeving van de oevers van de grote rivieren ophield. Bovendien is het duidelijk dat deze populaties het lokale landschap hebben veranderd. Er moet gesproken worden over een bevolking van minstens tienduizenden mensen.”

De onderzoekers kwamen tot de vaststelling dat een gebied over een afstand van 1.800 kilometer in de zuidelijke Amazone tussen het midden van de dertiende tot het einde van de vijftiende eeuw continu werd bewoond.

Klimaatregulator

“Deze populaties leefden in versterkte dorpen,” aldus de wetenschappers. “Geraamd moet worden dat er in het gebied tussen duizend en vijftienhonderd dorpen moeten hebben bestaan. Twee derde van de sites moet nog worden teruggevonden. Men kan dan ook aannemen dat er mogelijk ooit bijna één miljoen mensen in het gebied hebben gewoond."

Wellicht hebben deze gemeenschappen ook verschillende talen gesproken.

De ontdekking vult volgens de archeologen een belangrijke leemte in de geschiedenis van de regio. “De vondsten suggereren dat men in het verleden verkeerdelijk heeft aangenomen dat de Amazone nooit door menselijke activiteit of landbouw is bezit,” zeggen de onderzoekers.

“Daarentegen tonen de aanwijzingen een landschap die door zijn bewoners in sterke mate is beïnvloed. Er bestaat een algemene misvatting dat de Amazone een ongerept landschap heeft en zijn bevolking vooral door verspreide, nomadische gemeenschappen werd gekenmerkt. Dat blijkt geenszins het geval te zijn. De impact van deze bevolking op de omgeving kan vandaag nog steeds worden teruggevonden."

De onderzoekers wijzen nog op het belang van diepere inzichten in de Amazone. “Het gebied is een cruciale regulator van het klimaat op aarde,” voeren de archeologen aan. “Naarmate de kennis over de geschiedenis van de regio toeneemt, kunnen ook betere beslissingen worden genomen over het toekomstige beheer van de Amazone-biotoop.”

Lees meer