Legt '51 procent attack' op cryptocurrencies verge en electroneum zwakte van systeem bloot?

De cryptocurrencies verge en electroneum zijn recent het slachtoffer geworden van een zogenaamde '51 procent attack' en zagen zich daardoor genoodzaakt hun systeem aan te passen. Maar wat is een '51 procent attack' eigenlijk? En waarom is het zo gevaarlijk?

De 51 procent attack is zowat de nachtmerrie van elke cryptocurrency die gebouwd is op het proof of work-principe, waar ook bitcoin bijhoort. Zo'n aanval kan het hele systeem, hoe groot dat ook is, doen instorten. De digitale munten verge en eletroneum beleefden onlangs zo'n nachtmerrie. Ze zagen zich dan ook genoodzaakt hun systeem aan te passen. Maar hoe werkt zo'n 51 procent attack eigenlijk? Om dat te vatten, moeten we eerst het proof of work-principe uitleggen.

Proof of work

De term proof of work verwijst naar de manier waarop transacties worden goedgekeurd. In het proof of work-systeem, zoals bijvoorbeeld bitcoin dat gebruikt, moet er voor een transactie altijd een validatie plaatsvinden die door de meerderheid van het systeem wordt gesteund. Nog te moeilijk? Oké, zie het zo: als jij iets koopt in een bepaalde winkel, moet de meerderheid van de andere personen in die winkel daarmee akkoord gaan voor jij echt je geld aan de kassier mag geven en je product mee naar huis krijgt.

So far, so good. En in principe heeft niemand er baat bij om jouw aankoop niet goed te keuren, tenzij misschien iemand die het niet goed voor heeft met jou. Maar door het principe 'de meerderheid heeft altijd gelijk' te hanteren, wordt de foute beslissing van die ene persoon rechtgetrokken door alle anderen. Normaal gezien toch, want hier is het losse eindje dat ervoor zorgt dat het hele proof of work-systeem soms maar op wankele poten lijkt te staan.

De meerderheid

'De meerderheid heeft altijd gelijk'. We vinden het principe in vele andere contexten terug, het is pure democratie. Maar je hebt het zelf waarschijnlijk wel al eens meegemaakt: je moet in een groep ergens over stemmen, en de meerderheid van de groep besluit iets te doen dat voor jou helemaal niet het goede idee lijkt. Wel, ook dat kan gebeuren bij dit systeem. Wat als de meerderheid het niet bij het rechte eind heeft? Dan zit je dus met een gigantisch probleem.

Als één groep of één persoon de meerderheid van de 'stemmen' heeft, heeft die ook meteen het hele systeem in handen. In het voorbeeld van de winkel zou die groep bepalen of jij je product mag kopen en mee naar huis mag nemen. Of jij daar ook recht op hebt of niet, maakt eigenlijk niet meer uit. Je hangt volledig af van die ene groep.

In het geval van cryptocurrencies zou zo'n groep, die de meerderheid van het systeem in handen heeft, kunnen zeggen dat een transactie niet heeft plaatsgevonden. Of net wel, of voor veel meer of minder dan daadwerkelijk het geval was. Dat kan leiden tot het zogenaamde double spending. De groep zou zo cryptomunten kunnen uitgeven maar nadien ontkennen dat dat is gebeurd, waardoor die opnieuw kunnen uitgegeven worden. Het is zoals langs de kassa passeren, je producten meekrijgen, maar de kassier vergeet je geld te nemen dus neem je het gewoon terug.

51 procent attack

Groepen of collectieven die de meerderheid in handen hebben, zijn dus de koning te rijk. Het gebeurt dan ook weleens dat groepen een zogenaamde 51 procent attack doen. Dat is een aanval waarbij ze proberen meer dan 50 procent van het systeem in handen te krijgen. Zo gebeurde het ook bij verge en electroneum.

De twee getroffen cryptocurrencies zagen zich dan ook genoodzaakt om hun systeem te veranderen. Ze kunnen zo'n 51 procent attack namelijk rechttrekken door een zogenaamde fork te doen.

Er zijn verschillende vormen van zo'n fork (hier ging het om een hard fork) maar het komt er in dit geval op neer dat je je virtuele munten dupliceert en de originele coins niet meer worden aanvaard. Alsof we allemaal nieuwe euro's zouden krijgen en de oude niets meer waard zijn. Dat wil dus niet zeggen dat je systeem plots 51 procent attack-proof is. Maar zowel verge als eletroneum kondigden aan ook extra veiligheidsmaatregelen in die 'nieuwe' vorm van hun crypto in te bouwen.

Bitcoin

Niet alleen verge en electroneum zijn zo al het slachtoffer geworden. Zelfs bitcoin, de grootste en bekendste digitale munt, is al eens dicht bij zo'n situatie terechtgekomen. En zelfs meer dan één keer. Twee keer stond de bitcoin mining pool Ghash.io (een collectief dat samen bitcoin mijnt) op het punt om meer dan 50 procent van het systeem in handen te krijgen. Maar gelukkig voor bitcoin hadden zij geen slechte bedoelingen en stonden zij vrijwillig een deel af.

De nieuwe voorvallen met verge en electroneum leggen echter weer de pijnpunten van dergelijke proof of work-systemen bloot. Volgens kenners zou het echter nooit zo ver kunnen komen bij bitcoin. Een 51 procent attack zou namelijk voor niemand veel opleveren. Cryptocurrencies zijn gebouwd op geloof in het systeem en de munt. Als mensen reuk krijgen van een dergelijke aanval, stort dat vertrouwen volledig in. Mocht een organisatie er al in slagen die 51 procent te behalen, zouden ze er dus niets mee zijn. Zonder vertrouwen is een cryptomunt niets waard, ook al hebben ze dan het hele systeem in handen. Dat Ghash.io hun dominantie uit eigen beweging uit handen gaf, was dan ook een rationele en logische zet.

Grote leegloop blijft uit

Je zou dus verwachten dat electroneum en verge beiden zouden ingestort zijn na het bekend raken van de aanval, maar niets is minder waar. Beide crypto's hielden, ondanks een kleine daling, het hoofd makkelijk boven water. Voor verge lijkt daar een simpele verklaring voor. Verge zou namelijk op het punt staan een grote deal aan te gaan kondigen.

Op meer informatie is het wachten tot 17 april, maar op het internet wordt er al duchtig gespeculeerd. Het zou gaan om een deal met een 'globaal bedrijf dat miljarden dollar waard is'. Niet echt opmerkelijk dus dat verge-investeerders nog even de aankondiging afwachten om al dan niet hun deel te verkopen.

Electroneum en verge

Eletroneum en, vooral, verge zijn geen kleine spelers. Verge wordt door CoinMarketCap, dat verschillende digitale munten oplijst en rangschikt op waarde, momenteel op een 22ste plaats gezet. Met een waarde van om en bij de 6 dollarcent (net geen 5 eurocent) ligt het mijlenver achter bitcoin, maar er zijn er wel bijna 15 miljard in omloop. Dat maakt dat de totale waarde van de cryptocurrency zo'n slordige 806 miljoen dollar (659 miljoen euro) is.

Electroneum, dat op de 75ste plaats wordt gezet in de rangschikking van CoinMarketCap, doet het met 131 miljoen dollar (107 miljoen euro) iets slechter. Ter vergelijking: bitcoin haalt met een huidige waardering van 6.896 dollar (5.629 euro) een totale waarde van bijna 117 miljard.

Hoe moet het nu verder?

Omdat de markt nu al anders reageerde dan dat je zou verwachten, is het momenteel koffiedik kijken. Een 51 procent attack doet het vertrouwen kelderen. Maar als de digitale munt daardoor wordt aangezet om haar veiligheid te verhogen, is dat eigenlijk alleen maar positief nieuws. Dat zowel verge als electroneum geen echte instorting kenden net na de aanvallen, zou er dan ook op kunnen wijzen dat de munten hier misschien zelfs sterker gaan uitkomen.

Lees meer