Primeur: wetenschappers beweren dat ze ‘herinneringen’ hebben kunnen transplanteren bij slakken 

Veel wetenschappers konden er jarenlang alleen maar van dromen om herinneringen over te zetten van één organisme naar een ander, maar nu is dat voor het eerst gelukt bij slakken. Zo is een team erin geslaagd om RNA, een vorm van genetische informatie, met succes over te dragen van één slak naar een andere. Het onderzoek is een goede stap in het verhelpen van aandoeningen zoals Alzheimer en posttraumatische stressstoornis (PTSS) bij mensen.

De tests werden uitgevoerd op zeeslakken van de aplysia californica-soort. Ze werden getraind om een defensieve reactie te hebben op milde elektrische schokken. Na die schokken vertoonden de slakken een prominente, defensieve samentrekreflex om zich te verdedigen.

Nadat de wetenschappers de slakken verschillende keren schokken toegediend hadden, stelden ze vast dat de slakken zich maar liefst vijftig seconden lang samentrokken. Bij de slakken die eerder geen schokken gekregen hadden, was dat amper één seconde. Nadat het RNA uit de zenuwstelsels van de getrainde slakken geïnjecteerd was bij de niet-getrainde slakken, vertoonden de niet-getrainde slakken exact hetzelfde gedrag. Ze trokken dus gedurende vijftig seconden samen na een elektrische schok ontvangen te hebben.

Geen pijn

De resultaten van het onderzoek verschenen in het wetenschappelijk tijdschrift eNeuro. Ze bevatten nieuwe aanwijzingen naar het fysieke aspect van wat geheugen of herinneringen eigenlijk zijn. RNA staat voor Ribonucleïnezuur. Het gaat om een groot molecuul dat essentiële taken vervult binnen zowat alle organismes, waaronder het reguleren van genen.

De leidende onderzoeker, professor David Glanzman van de UCLA, zegt dat het resultaat is “alsof we het geheugen overgezet hebben”.

Hij benadrukt ook dat de slakken geen pijn voelden: “Het gaat om zeeslakken. Als zij stress ervaren, maken ze een paarse inkt vrij om zich te verstoppen voor roofdieren. Ze zijn dus gealarmeerd, maar ze ervaren geen fysieke schade door de schokken.”

“Vergelijkbaar met mensen”

Vroeger werd altijd gedacht dat herinneringen op lange termijn bewaard werden in de synapsen van de hersenen, de verbindingen tussen zenuwcellen. Elke zenuwcel of neuron heeft duizenden van die synapsen.

Maar Glanzman gaat daar niet in mee: “Als herinneringen bewaard zouden worden in synapsen, dan was ons experiment zeker niet gelukt.”

Glanzman meent dat herinneringen bewaard worden in de kern van de zenuwcellen. Daarmee steunt deze paper eerdere studies die erop wezen dat RNA met herinneringen te maken heeft.

Het type van RNA dat relevant is voor dit onderzoek reguleert functies in de cel die instaan voor ontwikkeling en ziektes. Volgens de onderzoekers zijn de cellen en moleculaire processen bij de zeeslakken vergelijkbaar met die van mensen, ook al heeft een slak zo’n 20.000 zenuwcellen en een mens ongeveer 100 miljard.

Doorgeven van herinneringen van gebeurtenissen?

De onderzoekers zien deze resultaten als een positieve stap in het verhelpen van de nare effecten van aandoeningen zoals de ziekte van Alzheimer en posttraumatische stressstoornis (PTSS).

De BBC vroeg aan Glanzman ook of bovenstaand proces het mogelijk maakt om herinneringen, die je van bepaalde gebeurtenissen tijdens je leven hebt, over te zetten. De professor was niet helemaal zeker en kon geen eenduidig antwoord geven.

Lees meer