Wat Maya de Bij-campagne van Greenpeace echt blootlegt: kinderen zijn in ogen van Studio 100 & co alleen maar geld

opinieLaten we even voorbij het gesteggel kijken en de discussie die gisteren ontstaan is tussen Studio 100 en Greenpeace over een video waarin Maya De Bij sigaretten aanprijst. De reactie van Studio 100-baas Hans Bourlon bewijst eigenlijk maar één ding: voor Studio 100 (maar ook hun concurrenten) zijn kinderen niet meer dan geldmachientjes. En het kan best zijn dat het wettelijk allemaal mag, punt is, het business model van Studio 100 & co draait rond het uitbuiten van de beïnvloedbaarheid van kinderen.

Noem het de jengelfactor. Probeer ouders via het laten jengelen van kinderen maximaal onder druk te zetten om dingen (dus ook junkfood en tegenwoordig zelfs medicijnen) te kopen voor hun kinderen. Bij Studio 100 (maar, laten we eerlijk zijn, ook Disney en anderen) hebben ze al jaren geleden ontdekt hoe lucratief die jengelfactor is.

Kinderidolen

Over hoe beïnvloedbaar kinderen zijn door reclame en hoe makkelijk ze het slachtoffer vallen te maken van marketing bestaat al decennia lang geen twijfel: dat is wetenschappelijk keer op keer aangetoond. In de ideale wereld houden ouders stoïcijns voet bij stuk als dat gebeurt, maar, helaas, in de echte wereld vol verleidingen is opvoeden al moeilijk genoeg. Dan helpt het niet als Maya De Bij, Kabouter Plop, Mega Mindy, K3 en nog veel meer andere kinderidolen je tegenwerken.

Bourlon & co moeten goed beseffen dat wat de ouders betreft, degenen die de portemonnee opentrekken, het zo is dat heel dat gedoe wordt gezien. Geen enkele volwassene koopt met plezier iets waar een Studio 100-figuurtje opstaat. Dat gebeurt alleen door die jengelfactor en omdat we onze kinderen graag zien, en we hen niet graag ongelukkig willen zien. Niet omdat we denken dat die producten beter zijn, gezonder zijn of wat dan ook.

K3-water

Wat het allemaal nog wat cynischer maakt is dat ze bij Studio 100, Disney en consoorten ondertussen ook begonnen zijn met het aanprijzen van gezonde dingen. Een mooi voorbeeld is het K3-mineraalwater, sinds vorig jaar verkrijgbaar. "Niet gezoet, niet bruisend, maar gewoon mineraalwater. Zo zullen kinderen meer drinken", zeiden ze bij Studio 100. "Het past in onze strategie om ook gezonde voeding op de markt te brengen, of tenminste mee op te nemen in ons aanbod", zei Bourlon bij de lancering. En: "Met het water wil Studio 100 haar aanbod zo compleet mogelijk maken voor gezinnen met jonge kinderen."

Het zal wel. Als Studio 100 het echt meende met het welzijn van kinderen, dan zou het zo gaan: K3 zou gebruikt worden om te vertellen dat water in plastic flessen niet alleen voor een enorme milieuramp aan het zorgen is en dat er ook steeds meer indicaties zijn dat ze slecht zijn voor de gezondheid. En dat de jonge gezinnen, waar ze bij Studio 100 blijkbaar toch zo ongelooflijk mee inzitten, een pak geld kunnen besparen én het milieu kunnen helpen sparen door gewoon water van de kraan te drinken.

"Brave" maar snel dikker wordende Vlamingen

Bourlon, die zichzelf en Studio 100 gisteren op tv wegschreef als "brave Vlamingen", maakt er een hele affaire van om zich nu in een slachtofferrol te manoeuvreren. Verraden is hij door Greenpeace! “Zij weten heel goed dat we flink wat inspanningen doen om gezonde producten te promoten – ijsjes zonder suiker met Bumba, water van K3 – en dat er zelfs vegetarische producten aankomen. We voerden daar gesprekken over. En toch kiezen ze ons als schietschijf. On­begrijpelijk.” En: “Bij mijn weten is roken verslavend en ­kankerverwekkend, daarover is iedereen het eens. Hetzelfde zeggen over vlees eten, is op zijn minst totaal buiten proportie.”

Nou ja. Even voor alle duidelijkheid: er is wel degelijk een verband tussen kanker en het eten van vlees, en we weten perfect dat omdat we te veel dingen eten als vleescharcuterie er een hoop gezondheidsproblemen ontstaan.

We gaan snel naar een "braaf" Vlaanderen waar 10% van de kinderen jonger dan 16 gevaarlijk zwaarlijvig zijn. Het aantal kinderen met obesitas is tussen 1975 en 2016 vertienvoudigd. Bij de generatie die nu kinderen hebben jonger dan 16, was er tien keer minder zwaarlijvigheid dan bij hun eigen kroost.

Ongezonde kinderhelden

De insteek van een zinnig mens, zeker eentje die financieel al lang niks meer te kort heeft, is dan: misschien is het een slecht idee om de dingen die dat veroorzaken wat makkelijker verkoopbaar te maken met kinderen in gedachte.

Concreet liet Greenpeace onlangs zes vleeswaren analyseren die gepromoot worden met bekende kinderfiguren: hespenworst met Samson, kipfilet met K3, gevogelteworst met Maya de Bij, gevogelteworst met Plop, superieure ham met de Smurfen en knackworstjes met de Smurfen. Ze bleken vol te zitten met zout, verzadigde vetzuren, nitrieten en fosfaten. Bovendien kwam de informatie op het etiket niet altijd overeen met wat er werkelijk in de producten zit.

Mickey Mouse

De makers van de Smurfen-worst reageerden door te zeggen dat ze meteen gingen stoppen dan met het "uitlenen" van hun blauwe helden om op die producten te zetten. Studio 100 deed niks. Gisteren zei Bourlon "dat schofferen, met de twee voeten vooruit, is blijkbaar eigen aan Greenpeace." En: "Ik ze dat nog niet zo snel proberen met Mickey Mouse, omdat ze weten dat ze dan alle hoeken van de kamer zullen zien."

Mja. Misschien moet Bourlon zich even verdiepen in de geschiedenis van Greenpeace. Daaruit blijkt dat de organisatie niet echt schrik heeft om eender wie aan te pakken. Wat niet wegneemt dat ze zeker vatbaar is voor kritiek. Maar, Greenpeace heeft sowieso het voordeel van perceptie. Bottomline, met al z'n gebreken, blijft het een organisatie die ernaar streeft om van de wereld een betere, meer leefbare plaats te maken. Studio 100 is een bedrijf dat veel geld verdient door het uitbuiten van de beïnvloedbaarheid van kinderen.

De echte vraag

Foodwatch onderzocht onlangs meer dan honderd producten die worden aangeprijst door kinderhelden. Daarvan waren er maar drie gezond. De actiegroep hanteerde hierbij de criteria van de Wereldgezondheidsorganisatie.

De echte vraag is dan ook niet of de vergelijking tussen sigaretten en charcuterie “wat overroepen” is. De echte vraag is of we anno 2018 willen tolereren dat je populaire tekenfilmfiguurtjes kunt gebruiken om minder gezonde producten te promoten bij een makkelijk slachtoffer. En, of we willen blijven accepteren dat winst en omzet primeren op gezondheid.

Lees meer