Ierland maakt spectaculair komaf met z'n grootste trauma: stemt massaal voor legaliseren abortus

Ierland heeft - of beter had - een van de strengste abortuswetgevingen in de EU. Zelfs na verkrachting gaf de Ierse wet geen toestemming om een zwangerschap voortijdig te beëindigen. No more dus. Met een verpletterende meerderheid hebben de Ieren komaf gemaakt met een issue dat hun samenleving al sinds 1861 traumatiseert.

In dat jaar werd abortus strafbaar gemaakt in het hyperkatholiek Ierland. In 1983, niet eens zo lang geleden, werd na een referendum het zogeheten achtste amendement toegevoegd aan de Ierse grondwet; het recht op leven van een ongeboren kind werd gelijkgesteld aan dat van de moeder. Pas in 2013 kwam daar een kleine toegeving op: abortus was sindsdien toegestaan als het de enige optie is om het leven van de moeder te redden. Maar, tot de dag van vandaag kan je in Ierland voor het ondergaan van of assisteren bij een onwettige abortus voor veertien jaar de cel invliegen.

Bitsige campagne

Het referendum van gisteren draaide ook rond dat achtste amendement, of om de vraag of het amendement, waarin staat dat het recht op leven van een ongeboren kind gelijkstaat aan dat van de moeder, moest worden teruggetrokken.

Aan het referendum van gisteren ging een bitsige campagne vooraf, en de peilingen voorspelden een nek-aan-nekrace. 40% van de Ierse kiezers zou "ja" te zeggen op de vraag of het amendement zijn tijd heeft gehad, terwijl 30% nee zou stemmen. Een vijfde van de kiezers gaf aan nog geen besluit te hebben genomen.

Alleen 65-plussers nog tegen

Maar het is dus anders uitgedraaid, ten minste als we de exit polls mogen geloven. Niet 40% van de Ieren maar bijna 70% stemde voor een pad waarbij abortus wordt gelegaliseerd en tegen een abortusbeleid dat de VN in 2016 nog als "inhumaan" bestempelde.

Uit een exitpoll van The Irish Times, blijkt dat 68% voor heeft gestemd. Bovendien blijkt de kloof tussen het platteland en de steden bijlange aan niet zo groot te zijn als werd vermoed: ook buiten de grote centra is 60% voor abortus. Alleen bij de 65-plussers waren er meer nee-stemmers dan ja-stemmers. Bij de generaties

Een exitpoll van de Ierse omroep RTE komt met dezelfde cijfers. Daaruit blijkt 69,4% voor stemde, 30,6% stemde volgens RTE tegen. De officiële uitslag wordt zaterdagmiddag verwacht.

Als uit de officiële uitslag blijkt dat het 8e amandement wordt ingetrokken, mogen vrouwen straks in de eerste twaalf weken van hun zwangerschap altijd een abortus krijgen. Na twaalf weken worden de regels weer strenger. Een abortus mag dan alleen nog als het leven van de moeder in gevaar is, of als de baby de zwangerschap niet gaat overleven.

Ierland rukt zich dus los van een illuster groepje landen: