D-day voor Angela Merkel: overleeft ze crisis rond migratie?

Vandaag kan de carrière van Angela Merkel afgelopen zijn. De Duitse bondskanselier moet zich verzoenen met haar minister van Binnenlandse Zaken Horst Seehofer, of diens CSU trekt zich teug, en de Duitse regering valt. Het grote twistpunt: de aanpak van migratie. Merkel wil daarover Europees overleg afwachten, Seehofer wil nu al de Duitse grenzen sluiten. 

Het is een nasty strijd aan het worden, tussen twee christendemocraten. Want Angela Merkel is de leider van het land en van de CDU, de grootste partij in Duitsland. Maar Seehofer is de leider van Beieren, en baas van de CSU, de grootste partij van die regio. Begin dit jaar trad Seehofer toe als minister van Binnenlandse Zaken tot de regering van Merkel. Net om één zaak onder controle te krijgen: de migratie.

Maar dat loopt niet lekker. "Ik kan niet meer werken met die vrouw", zo zou hij de afgelopen dagen laten verstaan hebben, volgens de invloedrijke krant Welt am Sonntag. De CSU is veel rechtser en conservatiever dan de CDU. En Seehofer en co hebben het al jaren bijzonder moeilijk met de 'Willkommenskultur' van Merkel: de beslissing van Merkel om meer dan één miljoen vluchtelingen op te vangen, asielzoekers maar ook heel veel economische vluchtelingen.

Nieuwe wind in Europa, vanuit Oostenrijk en Italië

De CSU eist dat alle vluchtelingen teruggestuurd worden volgens de EU-regels: die stellen dat het eerste land waar een migrant toekomt, de asielaanvraag moet behandelen. De CSU is het beu dat Europa zo weinig actie onderneemt en wil dat Duitsland zelf z'n lot in handen neemt. In Beieren waait de wind vanuit Oostenrijk, waar een nieuwe, rechtse coalitie de plak zwaait. En die nieuwe wind, een keiharde aanpak van vluchtelingen, beïnvloedt de buren in Beieren en Seehofer dus enorm.

Die laatste voelt dat het beweegt, maar dat maximale druk op Merkel nodig is. Want naast Oostenrijk is er ook de nieuwe regering in Italië, die harde standpunten inneemt. Seehofer wil dat Duitsland zich op die lijn zet. Vraag is dus of beiden er veel bij te winnen hebben om de regering nu te laten vallen, terwijl er binnen twee weken een grote EU-top aankomt.

Merkel doet ondertussen koppig verder: ze wil absoluut een Europees compromis, dat behoorlijk ver staat van haar eigen 'Wir schaffen das', maar waarbij de grenzen veel meer dicht gaan. Dat liet ze informeel al aan Europese leiders verstaan. Maar tegelijk blijft ze voor de camera's de onderhandelingen met de andere EU-landen fors verdedigen, wat helemaal ingaat tegen Seehofer.

Compromis of toch de clash?

Vandaag moet de CSU haar standpunt bepalen. Duwen ze keihard door, dan kan Merkel niet anders dan Seehofer te ontslagen en valt de regering. En net vandaag zit Merkel ook samen met Giuseppe Conte, de nieuwe premier van Italië. Uiteraard is migratie zowat het enige thema op de agenda.

Vermoedelijk komt er nog een compromis, dat Merkel stevig onder druk zet in de aanloop naar de Europese top. Dat is meteen een goede methode om de rest van Europa mee te sleuren: als jullie niet akkoord gaan met een ander migratiebeleid, valt de Duitse regering en komt er weer een onstabiele periode. Het duurde immers erg lang voor de coalitie in Duitsland gemaakt werd.

Een mogelijke oplossing die Seehofer zelf suggereert, is in de maak. Hij kan nu al de opdracht geven om migranten aan de grens terug te sturen, maar die in praktijk maar te laten ingaan na de EU-top. Dan verliest niemand z'n gezicht.

Lees meer