Erdogan officieel president én premier in Turkije, oppositie blijft sceptisch

De kiescommissie heeft het dan toch bevestigd: Recep Erdogan is opnieuw president van Turkije, er komt dus geen tweede ronde in de presidentsverkiezingen. De vervroegde Turkse presidentsverkiezingen brachten alles wat te verwachten viel: berichten over onregelmatigheden, veel chaotische en tegenstrijdige uitslagen. Met de verkiezingen wordt Erdogan zowel president als premier, de oppositie blijft sceptisch.

De Turkse verkiezingsresultaten zijn bekend: met 97 procent van de stemmen geteld, wordt Recep Tayyip Erdogan van de AKP-partij opnieuw president. Zijn partij kon zo'n 54 procent van de stemmers overtuigen, dat bevestigde de kiescommissie.

Opvallend: ook de Koerdische partij HDP, die geen vaste lijst had, heeft de kiesdrempel van tien procent gehaald. De grootste oppositiepartij van Turkije, CHP, haalde zo'n 35 procent. Zij geven rond elf uur een persconferentie, maar riepen al op tot kalmte.

Nieuwe regels

Turkije stond gisteren voor een van zijn belangrijkste verkiezingen ooit. Tijdens het referendum in april 2017 is namelijk beslist dat in de toekomst de Turkse president niet als staatshoofd zal zijn, maar ook regeringsleider. De functie van eerste minister wordt dus afgeschaft.

Daarmee komt de facto alle macht te liggen bij de president en is Turkije niet meer of niet minder dan een dictatuur. De greep van de regering op zowel de media als justitie is namelijk ook heel groot.

Na een campagne vol onregelmatigheden en veel arrestaties van tegenstanders haalde het 'Ja'-kamp het met 51,4 procent van de stemmen. Zo kregen zittend president Recep Tayyip Erdogan en zijn partij AKP hun gedroomde grondwetswijziging.

Vervroegde verkiezingen

De volgende presidentsverkiezingen in Turkije stonden gepland in november 2019, maar Erdogan slaagde erin die te vervroegen naar vandaag, op de dag van de parlementsverkiezingen.

Vervroegde verkiezingen komen Erdogan namelijk goed uit. Veel van zijn succes is gebaseerd op gestegen economische welvaart in Turkije, iets waar zijn aanhangers hem voor loven. De laatste tijd gaat het echter economisch minder, verliest de Turkse lira aan waarde en stapelen de schulden zich op. Hoe sneller hij absolute macht heeft, hoe beter dus.

Manipulatie van persbureau

Verkiezingen in Turkije verlopen de laatste jaren altijd turbulent en dat was ook vandaag niet anders. Alleen het staatspersbureau Anadolu en daaraan gelinkte media hebben tussentijdse resultaten.

Die toonden al snel een mooie voorsprong voor Erdogan, maar critici merkte op dat zo'n trend altijd te zien is. Anadolu zou namelijk eerst tellen in de regio's die traditioneel pro-Erdogan stemmen om zo de beeldvorming te manipuleren. Naarmate het aantal getelde bureaus opliep zakte de voorsprong van Erdogan tot onder de 55 procent.

Meer dan 50 procent of tweede ronde tegen Ince?

Als geen van de zes opkomende kandidaten meer dan 50 procent haalde, zou er een tweede ronde volgen. Nog eens zoveel buitenlandse aandacht en een rechtstreeks duel tegen de steeds populairder wordende Muharrem Ince (CHP) wou Erdogan maar al te graag vermijden.

Oppositiekandidaat Ince was trouwens de eerste die de mogelijke manipulatie van het pro-Erdogan persbureau Anadolu aanhaalde op Twitter. Terwijl er berichten waren dat 85 procent van de stemmen geteld waren, liet Ince weten dat er officieel nog maar 37 procent van de dozen met stembiljetten geopend waren.

Feestende AKP-leden

Andere onafhankelijke stembureaus gaven Erdogan op dat moment zo'n 43 procent van de stemmen in plaats van de 55 waarvan sprake was.

Niet veel later kwamen er van Anadolu steeds meer berichten over bevriende staatshoofden die Erdogan feliciteerden met zijn verkiezingsoverwinning en van feestende AKP-leden in binnen- en buitenland. De Turkse president is namelijk ook heel populair bij landgenoten in het buitenland, zeker in België.

Erdogan claimt overwinning

Officiële bevestiging liet even op zich wachten, maar 21.30 uur Belgische tijd gaf Recep Tayyip Erdogan live op televisie dan toch zijn overwinningspeech. Met 96 procent van de stemmen geteld zou hij namelijk 52,67 procent van de stemmen hebben en naar eigen zeggen zeker zijn van de overwinning. Officiële bevestiging volgde uren later.

In die speech riep de Turkse president op aan de oppositie om het resultaat niet aan te vechten. "Turkije heeft de wereld lessen gegeven over democratie met een opkomst van bijna 90 procent", verraste Erdogan. "Nu is het tijd om alle spanningen van de verkiezingen achter ons te laten en te focussen om de toekomst van ons land."

Door de overwinning blijft Erdogan dus president van de Turkije tot 2023. Bovendien ziet hij zijn macht serieus uitgebreid worden. Lees in dit opiniestuk waarom dat reden is om schrik te hebben.

In Koerdistan zouden onafhankelijke waarnemers opgepakt zijn

Tegenstanders van Erdogan wijzen op de oneerlijke aandacht voor de andere kandidaten op staatszenders

De Koerdische partij HDP haalt de kiesdrempel van 10 procent

Daarmee leken ze een absolute meerderheid voor de AKP, de partij van Erdogan, in het parlement te voorkomen, maar met steun van partner een nationalistische partij MHP wordt die meerderheid vermoedelijk toch gehaald.

Wat vooraf ging aan de Turkse presidentsverkiezingen: