Trump komt naar Brussel voor NAVO-top en iedereen vreest nu al het ergste

Volgende week is er een grote NAVO-top in Brussel, waarop alle politieke leiders van het bondgenootschap verwacht worden. Maar iedereen houdt z'n hart vast, want Donald Trump ziet die NAVO helemaal niet als iets positief. En na Brussel vliegt hij door voor een meeting met Vladimir Putin, een teken aan de wand voor de Westerse leiders.

De laatste grote diplomatieke top die de Amerikaanse president Donald Trump bezocht, eindigde in een ramp. Het was Canada en z'n premier Justin Trudeau die gastheer speelden voor de G7, waarin stevig gewerkt werd aan een gezamenlijke slottekst. En toen die er eindelijk was, en de top voorbij was, tweette Trump nog tijdens de afsluitende persconferentie van Trudeau "dat hij z'n steun aan de slotverklaring introk", en viel hij bovendien de Canadees aan en verweet hem "oneerlijk en laf" te zijn.

Deze keer is er de grote NAVO-top in Brussel, 11 en 12 juli, volgende week woensdag en donderdag dus. Dan komen alle presidenten en premiers van het Westerse bondgenootschap bijeen op het nieuwe hoofdkwartier in Brussel. De veiligheidsvoorzieningen zijn enorm, de factuur van extra inzet van politie loopt volgens De Tijd op tot liefst 3 miljoen euro.

Amerikaanse troepen weg uit Duitsland?

Maar met de veiligheid van henzelf zijn de topdiplomaten niet bezig. Ze kijken vooral naar welke standpunten Trump gaat innemen, zeker omdat de president doodleuk een vervolg voor zichzelf plakt aan de top, door door te reizen naar de Russische president Vladimir Putin. Onder meer een groot afschrikproject tegen Rusland en een nieuwe NAVO-battlegroup in Polen zijn twee projecten die Rusland moeten een halt toeroepen. Maar blijft Trump dat steunen? Hij spreekt zelfs van alle Amerikaanse troepen uit Duitsland weghalen, een breuk met de historische aanwezigheid van Amerikanen daar sinds de Tweede Wereldoorlog.

In Trump z'n wereldbeeld zijn organisaties als de NAVO een nadeel voor de VS, geen voordeel. De Amerikanen betalen proportioneel veel meer, en anderen profiteren daarvan, zo vindt hij. Met name Duitsland is de schietschijf. Bovendien zijn de persoonlijke relaties met Angela Merkel, de Duitse bondskanselier, ronduit slecht.

Is de NAVO "overbodig"?

Niemand weet wat Trump precies zal zeggen, Amerikaanse diplomaten zijn nu al overal een sussende boodschap aan het verspreiden. Maar hun politieke baas kan straks zomaar fel gaan uithalen, ze hebben er zelf het raden naar. Bijna zeker zal Trump er opnieuw op hameren dat elk lid 2 procent van z'n Bruto Nationaal Product moet besteden aan uitgaven voor defensie. Dat is de afspraak binnen de NAVO, maar meer dan de helft van de landen die lid zijn van de organisatie, waaronder Duitsland maar zeker ook België, halen dat niet. En erger voor Trump: in de plannen tot 2025 blijven de meeste onder die drempel, ook al verhogen ze wel hun budgetten verder.

Vraag is of het daarbij stopt. Enige lichtpuntje voor de optimisten naar aanloop van de top, is dat in Trump z'n regering erg veel ex-militairen zitten. Onder meer generaal Jim Mattis, de huidige Amerikaanse minister van Defensie, is een voorstander van de NAVO. Maar de kans bestaat dat Trump de NAVO "overbodig" gaat noemen, of zelfs schadelijk, net zoals hij de Europese Unie helemaal geen positieve zaak vindt, en dat ook zegt.

En zeker in Oost-Europa kijkt men tegelijk met lede ogen toe hoe Trump steeds dichter aankruipt tegen Putin. Die wil dat de NAVO z'n aanwezigheid, onder meer in de Baltische staten, sterk afbouwt. Onlangs nog was er een grote NAVO-oefening in die regio. Maar in Zuid-Korea zette Trump alle grote militaire oefeningen stop, omdat hij met de Noord-Koreanen ging praten. Dat leverde uiteindelijk wel een ontmoeting op, maar concreet lijkt er zeer weinig bereikt met de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un, behalve een handshake en veel lucht op een persconferentie.

Lees meer