Brexit 'Vote Leave'-campagne gaf bijna half miljoen pond meer uit dan wettelijk toegelaten

De officiële 'Vote Leave' campagne, die tijdens het brexitreferendum mensen opriep om te stemmen voor het verlaten van de EU, heeft meer dan een half miljoen pond aan uitgaven niet aangegeven. Het krijgt daar nu een boete voor van 61.000 pond (69.000 euro). Ook de BBC komt zwaar onder vuur te liggen omdat ze dit schandaal zouden hebben toegedekt.

De Britse kiescommissie heeft na een onderzoek "significant bewijs" gevonden dat de Vote Leave-campagne via een omweg 675.000 pond (763.000 euro) extra heeft uitgegeven aan het databedrijf Aggregate IQ, dat de Vote Leave-campagne daarvoor voorzag van gerichte reclameboodschappen. De campagne gaf dat bedrag echter niet aan als verkiezingsuitgaven. Als die daar nu worden bijgerekend, zou de campagne de limiet voor verkiezingsuitgaven hebben overschreden. Nu aan het licht komt dat Vote Leave achter de betaling zit, wordt de campagne veroordeeld tot een boete van 61.000 pond (69.000 euro).

BeLeave

Het Vote Leave-kamp gaf tijdens de campagne maar liefst 2,7 miljoen pond (3,05 miljoen euro) uit aan de diensten van databedrijf Aggregate IQ. Maar niet lang geleden kwam aan het licht dat het bedrijf ook een smak geld had ontvangen van BeLeave, een jongerencampagne die ook achter de brexit stond. Nu blijkt dat dat geld oorspronkelijk van Vote Leave kwam en het zo dus indirect 675.000 pond extra heeft uitgegeven aan de campagne. Zo overschreed het de limiet van 7 miljoen pond (7,9 miljoen euro) met bijna een half miljoen. Daarvoor kreeg het nu dus een aanzienlijke boete.

Vote Leave en BeLeave verdedigen zich door te stellen dat de kiescommissie dit zelf had toegelaten omdat het over twee verschillende groeperingen gaat, maar de kiescommissie gaat er nu dus van uit dat de twee groepen samenwerkten. "We hebben substantieel bewijs dat de twee groepen aan een gemeenschappelijk plan werkten, hun samenwerking niet openbaar hebben gemaakt en zich niet hebben gehouden aan de wettelijke uitgavelimieten", stelt Bob Posner van de kiescommissie. "Dit zijn ernstige inbreuken op wetten die in het leven geroepen zijn om de eerlijkheid en transparantie van referendums en verkiezingen te vrijwaren."

Ook Darren Grimes, de oprichter van BeLeave, kreeg een boete. Grimes zou de uitgaven "foutief" als eigen uitgaven hebben aangegeven, waardoor hij de limieten voor uitgaven door een niet-geregistreerde campagne ruimschoots overschreden had. Dat leverde de voormalige modestudent dan weer een boete op van maar liefst 20.000 pond (22.500 euro).

De kiescommissie heeft z'n bevindingen en bestanden overgemaakt aan de politie, die nu verder moet gaan onderzoeken of er nog andere wetten gebroken zijn die buiten de macht van de commissie liggen.

"Verbazingwekkend"

Ondertussen krijgt ook de BBC de wind van voren. Onder andere Observer- en Time-journalist Nick Cohen beschuldigde de Britse openbare omroep ervan geweten te hebben van de uitgaven maar dit te hebben toegedekt. BBC reageerde daarop dat het BBC-programma Panorama toegang heeft gevraagd tot al de bewijsmaterialen maar die niet heeft gekregen. Volgens verschillende andere journalisten zou dit een flagrante leugen zijn van de openbare omroep.

"Het is verbazingwekkend dat de BBC zich hierin probeert te verdedigen", schrijft Carole Cadwalladr van The Guardian en The Observer op Twitter. "Als het van de BBC afhing, hadden we nog altijd de waarheid niet geweten achter Cambridge Analytica en Facebook! Hoe kunnen ze dit verdedigen?" Volgens Cadwalladr zou de BBC inzage hebben gekregen in dezelfde documenten als andere media, zoals The Observer en The New York Times die al langer berichtten over de mogelijke inbreuken.

Tweede referendum

De bevindingen van de commissie zetten de vraag naar een heruitgave van het referendum van verschillende brexitopponenten natuurlijk kracht bij. Al blijft Brits premier Theresa May, die onlangs zwaar in de problemen kwam door het ontslag van verschillende van haar ministers, herhalen dat zij geen tweede referendum wil. Het referendum, dat nu al twee jaar geleden plaatsvond, werd nipt beslecht in het voordeel van het Leave-kamp. 51,9 procent van de geldige stemmen waren pro-brexit, goed voor zo'n 17,4 miljoen mensen. Maar ook meer dan 16 miljoen Britten (48,1 procent) stemden voor een verlengd verblijf in de EU.

Vele pro-Europese stemmen in Groot-Brittannië zien in de inbreuken van de Vote Leave-campagne nu, niet onterecht, reden om extra vraagtekens te zetten bij de nipte overwinning. "Dit nieuws zorgt ervoor dat het nipte resultaat onbetrouwbaarder wordt dan ooit", stelt Labour-parlementslid David Lammy. "Het stelt de geldigheid van het referendum sterk in vraag."

Lees meer