Nog steeds ijzige sfeer in regering: frustratie tussen alle coalitiepartners bij opmaak begroting

"Niemand heeft op dit moment zin om elkaar veel te gunnen." Zo vat een insider perfect samen wat de huidige sfeer is binnen de regering Michel I. De premier werkt volop verder in billaterales, maar een echte 'landing' wordt maar midden volgende week verwacht. Ondertussen gaan de schimpscheuten over en weer: "Waar zijn de 750 miljoen uit het 'redesign' van de overheid, die minister van Ambtenarenzaken Steven Vandeput (N-VA) beloofde?" Of nog, over Arco: "Het probleem van CD&V, niet het onze. Dat zij het maar oplossen." 

Wie vanmorgen niet helemaal goed opgelet zou hebben, zou bijna gedacht hebben dat de regering aan het begin van een grote doorbraak stond over de begroting en de zogenaamde 'arbeidsdeal'. Verschillende kranten kopten op het nieuws dat vicepremier Kris Peeters (CD&V) werkt aan een compromisvoorstel voor de arbeidsmarkt. Dat ligt in lijn met wat de Gentse professor Stijn Baert voorstelde. De beperking van de werkloosheidsuitkeringen in de tijd komt er niet, dat is nochtans de grote droom van N-VA en Open Vld. Maar Peeters wil wel die werkloosheidsuitkeringen direct na een ontslag verhogen, om ze vervolgens sneller te laten dalen, zoals Baert naar voor schoof.

Niemand is daar tegen, het is "een stap in de goede richting", zo is overal te horen. "De premier gaat toch eindelijk werk maken van z'n arbeidspact, we hebben hoop", was in N-VA-kringen te noteren. Maar vraag is of dat ene voorstel zal volstaan. Want uitgerekend op dezelfde dag keurde Kris Peeters (CD&V) ook het akkoord bij Carrefour goed, dat voorziet in brugpensioen, of zogenaamd SWT. Dat was na negatief advies van Vlaams minister van Werk Philippe Muyters (N-VA). N-VA-ondervoorzitter Sander Loones reageerde op Twitter alvast erg bitter.

Het zal de sfeer tussen N-VA en CD&V, maar ook MR, alvast niet bevorderen. Want de diepere analyse bij N-VA klinkt bijwijlen erg bitter: wil deze ploeg eigenlijk nog enige moeite doen om echt te hervormen, om het verschil te maken?

Het etentje van de wiedergutmachung na Theo

Na wekenlange spanning tussen de N-VA en de premier, waarbij Theo Francken (N-VA) het voorwerp was van behoorlijk wat frustratie op de Zestien, omwille van z'n eigengereide gedrag, leidde begin deze maand tot een telefoontje van Bart De Wever (N-VA) naar de premier: of ze niet konden gaan eten? Tijdens dat gesprek onder vier ogen werd afgesproken om nog eens 'deals' te doen samen, om nog één keer te proberen het verschil te maken in deze legislatuur. Maar vervolgens doofde het geloof bij N-VA weer langzaam uit: sociaal-economisch staat de MR steeds vaker samen met CD&V op de rem.

Maar de kritiek van N-VA landt op een koude steen bij de anderen. Die kijken uitdrukkelijk naar de Vlaams-nationalisten als diegenen die wel de analyses maken, maar de daad niet bij het woord voegen. "Ze staan te roepen om hervormingen en besparingen, alleen niet op hun departementen. Minister van Ambtenarenzaken Steven Vandeput (N-VA) had voor 750 miljoen besparingen door het 'redesign van de overheid' ingeschreven. Maar daar is letterlijk niets voor gedaan", zo is in de hoogste kringen te horen.

Barstjes in het front tussen N-VA en Open Vld

"Wij kennen die kritiek. Dat is niet nieuw, en het gaat hier echt wel om een gedeelde inspanning, die geen enkel kabinet naar behoren gedaan heeft", zo repliceert de N-VA. In een groot interview in mei met De Standaard gaf premier Charles Michel zelf toe dat dat redesign "niet geslaagd was", een "collectieve ambitie die niet gehaald is".

Maar opvallend tegelijk: het front dat Open Vld en N-VA in afgelopen begrotingscontroles vaak vormden, vertoont serieus barsten deze keer. "Het is gewoon niet meer geloofwaardig, die tirades van N-VA om meer te besparen, terwijl de tax shift, de hervormingen van de vennootschapsbelasting, de gezondheidszorg, allemaal door ons zijn gedaan."

En dan is er uiteraard nog Belfius, en daaraan gekoppeld Arco. De top van de bank blijft aandringen op een beursgang. Het onbegrip is groot: als privatiseren zelfs onder een centrumrechtse regering niet lukt, wanneer dan wel? Maar die beursgang is wel hét moment om ook Arco eindelijk te regelen. Die financiële poot van de christelijke zuil ging overkop met het faillissement van Dexia. Toen beloofde de regering Leterme een compensatie voor de 800.000 Arco-beleggers, maar die kwam er nog altijd niet.

Geen Geens maar Peeters

In het regeerakkoord staat dat deze regering die zaak zou 'regelen'. Iedereen wil dat wel, maar er ligt nog steeds geen sluitende juridische regeling op tafel. Zowel Open Vld als N-VA kijken uitdrukkelijk naar CD&V. "Het is echt niet ons probleem. Zij moeten met een oplossing komen, wij niet", klinkt het droog. Een waarnemer merkt daarbij op dat het dossier, dat jarenlang technisch door minister Koen Geens (CD&V), werd opgevolgd bij de christendemocraten, zeker in de periode dat hij minister van Financiën was, nu helemaal bij het kabinet van Peeters zit. "Dat helpt de zaak ook niet op vooruit."

"Ach in grote lijnen ligt er een akkoord over meer mensen langer aan de slag houden, daarover zijn we het eens. Maar het gaat nog even duren voor we er in praktijk uit zijn". Vermoedelijk ergens midden volgende week dus. "Het is zomer, lekker weer, niemand is nu met politiek bezig. We gaan er echt nu de stekker niet uittrekken hoor", klinkt het een beetje cynisch bij een hoofdrolspeler.

Lees meer