Onheilspellende bloedmaan op komst, en wat voor eentje! Vergeet straks niet omhoog te kijken

Straks kan je een bijzonder fenomeen zien in onze contreien: een bloedmaan. En 't is nog een speciale ook, vanwege de langste maansverduistering deze eeuw. Het fenomeen bloedmaan joeg onze voorouders schrik aan en wordt in sommige delen van de wereld nog steeds gezien als brenger van doem. Om het nog wat onheilspellender te maken: de bloedmaan wordt vergezeld door Mars, de god van de oorlog. Mars staat straks ook het dichtst bij de aarde in 15 jaar, wat ervoor zorgt dat de planeet zowel groot als helder aan de hemel staat. 

We spreken van een maansverduistering als de aarde pal tussen de zon en de maan in komt te staan. De maan beweegt zich dan door de schaduw van de aarde en daardoor valt er geen direct zonlicht meer op het maanoppervlak. Het zonlicht dat langs de aarde schijnt, wordt door de dampkring afgebogen naar de maan. Omdat rood licht het beste wordt afgebogen kleurt de maan tijdens de eclips bloedrood.

Wanneer kijken?

Als de maan om 21.29 uur opkomt straks is hij al verduisterd, maar doordat het dan nog te licht is zal hij niet goed te zien zijn. Maar omstreeks 22.20 uur, tijdens de maximale verduistering, gaat het wel zeker donker genoeg zijn om het schouwspel van de bloedrode maan te kunnen zien. De totale eclips eindigt om 23.15 uur. In totaal duurt het dus een uur en drie kwartier; de langste maansverduistering van de 21ste eeuw.

Daarna begint er langzaam weer licht op de maan te vallen en wordt hij beetje bij beetje weer helder van kleur. Het duurt ongeveer twee uur voor de maan weer helemaal als vanouds schijnt.

Anders dan een blauwe

De laatste keer dat er een totale maansverduistering te zien was bij ons, was in september 2015. Begin dit jaar was er wel een blauwe superbloedmaan te zien, maar niet in België. Een blauwe superbloedmaan is een maan die relatief dicht bij de aarde staat en daarom groter lijkt. Bovendien ging het ook hierbij om een verduistering (wat zorgt voor de bloedkleur) en was het de tweede volle maan in een maand tijd (vandaar de term 'blauwe').

De eerstvolgende maansverduistering is volgend jaar te zien in de ochtend van 21 januari. Daarna pas weer in september 2025.

Waarom oogt de maan zo groot?

Tenzij het bewolkt is, zal de maan straks goed te zien zijn, omdat hij momenteel erg groot oogt. Ironisch genoeg komt dit niet omdat de maan dichtbij staat. De maan staat momenteel zelfs het verst mogelijk van de aarde. Dat de maan zo groot oogt, komt omdat hij dicht op de horizon ligt.

Brenger van doem

Het fenomeen bloedmaan joeg onze voorouders schrik aan en wordt in sommige delen van de wereld nog steeds gezien als brenger van doem.

In sommige culturen geloofde men dat de maan of zon verduisterde nadat ze met een dier gevochten had. Volgens de Pomo-indianen in het noorden van Californië ontstond een maansverduistering wanneer een beer had gevochten met de maan. Volgens het verhaal kwam een beer die over de Melkweg liep de zon tegen. Toen de zon niet voor de beer uit de weg ging, daagde de beer de zon uit voor een gevecht. Dat gevecht veroorzaakte een zonsverduistering. Toen de beer vervolgens verder liep, kwam hij ook de maan tegen. De maan wilde ook niet uit de weg gaan en raakte ook in gevecht met de beer. Zo ontstond er ook een maansverduistering.

Vikings en wolven

De Vikings hadden een soortgelijk verhaal. Een maans- of zonsverduistering ontstond volgens hen wanneer een groep wolven de zon of de maan achterna zat. Wanneer één van de wolven de zon of maan te pakken kreeg, trad een verduistering op.

De Cherokee geloofden ook in een ontmoeting met een dier: volgens hen trad een maansverduistering op wanneer een kikker de maan opslokte. In veel andere landen en culturen bestonden soortgelijke opslokkingsverhalen. Het vroegste Chinese woord voor eclips is dan ook shih, wat opeten betekent.

De god van oorlog komt ineens mee

Om het nog wat onheilspellender te maken: de bloedmaan wordt vergezeld door Mars, de god van de oorlog. Mars staat op straks het dichtst bij de aarde in 15 jaar, wat ervoor zorgt dat de planeet zowel groot als helder aan de hemel staat. Meteen een ideaal moment om de rode planeet waar te nemen.

Mars is gemakkelijk met het blote oog te herkennen aan de hemel, als een heldere, roodachtige ster. De laatste keer dat Mars groter en helderder was dan normaal, was in 2003. Gedurende twee weken zal de rode planeet zelfs nog helderder zijn dan Jupiter.

Lees meer