Michel doet het nog één keer: groot akkoord over begroting, arbeidsdeal maar ook Arco en 4de telecomspeler

Premier Charles Michel (MR) en z'n vicepremiers bereikten vannacht al een deal, na drie weken onderhandelen. De begroting voor 2019 is goedgekeurd en daarnaast neemt de regering een pak maatregelen in de zogenaamde 'arbeidsdeal'. En meteen valt er ook een regeling voor Arco uit de bus, naast een 4de speler in de telecommarkt.

Het was nog voor één uur vannacht dat de eerste minister kon tweeten dat er een akkoord was. Geen echt nachtwerk dus voor Michel en co, die de afgelopen dagen al behoorlijk ver waren geraakt met hun onderhandelingen. Iedereen kon dus relatief vroeg naar huis, om straks fris een persconferentie te geven en zo de nachtelijke deal te gaan aanprijzen.

Zo lukken Michel en co opnieuw in wat zich als een moeilijk werkstuk aankondigde. De deal was zoals steeds een mooi compromis met voor elk wat wils: de arbeidsdeal als stokpaardje van N-VA, een nieuwe telecomspeler voor Open Vld en een langverwachte regeling voor Arco voor CD&V. Dat er zo voor de zomer kan afgeklopt worden met een grote deal zal deugd doen voor de premier. Want de afgelopen maanden was de kritiek weer fel "dat de regering nauwelijks iets doet", of zelfs "z'n dash kwijt was", zoals N-VA-voorzitter Bart De Wever stelde.

Nieuwe, vierde telecomspeler

Meest opvallende maatregel voor veel consumenten wordt de introductie van een nieuwe telecomspeler in België. Die markt zat al jaren vast, met drie spelers: Telenet, Belgacom en Orange. Maar bij de veiling in 2019 voor nieuwe 4G en 5G licenties is er ruimte om een vierde speler toe te laten. De Franse prijsbreker Iliad, die onlangs in Italië een razende start nam, toonde interesse om naar België te komen.

Over de voorwaarden is nog heel fel onderhandeld. Vicepremier en minister van Telecom Alexander De Croo (Open Vld) had z'n nek over het dossier uitgestoken, en eiste een beslissing. Met name N-VA en CD&V drongen aan op strengere voorwaarden voor de nieuwkomer, na felle lobbying van Telenet en Belgacom. Zo zou die niet al te gul gebruik mogen maken van het netwerk van de bestaande spelers. Anders zou een eigen park van zendmasten in de grote steden volstaan, aangevuld met de dekking van de concurrenten op moeilijker te bereiken plekken. "Het ecosysteem mag niet kapot geconcurreerd worden. Er zijn nu een aantal grendels ingezet", zo klinkt het binnen de regering.


Grote deal over arbeid

Maar de begroting voor 2019 is nu voorlopig op koers. Michel en co hadden ongeveer 3 miljard euro nodig volgens de cijfers van het Monitoringscomité. De oplossing, los van een technische correctie van een paar honderden miljoenen, zat hem vooral in het hervormingen op de arbeidsmarkt. Die bundelt de regering in de zogenaamde 'arbeidsdeal', een heel pakket aan maatregelen om meer mensen aan de slag te krijgen. Zeker N-VA wilde nog een keer tonen dat er wel degelijk nog een "kracht van verandering" aanwezig was.

Want terwijl de werkloosheid in Wallonië en Brussel nog erg hoog ligt, raken er meer dan 140.000 vacatures niet ingevuld. De werkloosheidsuitkeringen gaan dus omhoog in de eerste zes maanden dat iemand zonder werk zit, maar dalen nadien wel feller. Die stijging kan fors zijn. Nu heeft een werkloze tot 65 procent van het loon dat hij/zij had voor het ontslag. Daarop zit ook een maximum plafond van zo'n 2.600 euro. Die bedragen en percentages gaan naar omhoog in de eerste 6 maanden.

"Een scenario zoals bij Carrefour is voortaan uitgesloten"

Maar daarna daalt het bedrag voor de uitkeringen dus ook stevig, zodat werklozen veel meer financiële druk voelen om opnieuw aan de slag te gaan. Daarnaast geeft de federale regering een outplacement-premie van tot 1.800 euro voor wie opnieuw aan de slag kan. De herscholingsprogramma's van de gewesten worden fiscaal vrijgesteld. Wie zich bijschoolt tijdens de werkloosheid ziet z'n uitkering ook niet dalen. Tijdskrediet opnemen wordt opnieuw moeilijker, tenzij voor opleidingen.

En dan is er natuurlijk het ondertussen beruchte SWT, de technische naam voor het brugpensioen. Daarover bikkelden de afgelopen weken nog federaal minister van Werk Kris Peeters (CD&V) en z'n Vlaamse evenknie Philippe Muyters (N-VA). De regels voor SWT worden nu opnieuw een stuk strenger, wat een absoluut strijdpunt van N-VA was. "Een scenario zoals bij Carrefour is voortaan uitgesloten, dat kan niet meer. 59 jaar in 2019 en 60 jaar in 2020 zijn nu de minimumleeftijden", zo is te horen bij betrokkenen.

Beursgang voor Belfius: sleutel tot Arco

Heel die arbeidsdeal moet zo'n dikke 500 miljoen euro opbrengen voor de begroting. In de sociale zekerheid wordt opnieuw een stukje bespaard, vooral door 500 miljoen van de farmasector te eisen. Minister van Volksgezondheid Maggie De Block (Open Vld) haalt haar slag wel thuis over de kankermedicijnen, waarbij ze de 300 miljoen overschrijding niet wilde besparen. Ze bespaart uiteindelijk maar 100 miljoen, die de sector van de farma gaat betalen.

Daarnaast is er de beursgang van Belfius, waarbij minstens 30 procent van de bank naar de markt gebracht wordt, die een eenmalige inkomst zijn. Dat moet tussen de 2 miljard en 2,7 miljard euro gaan opbrengen, de waarde van de totale bank zit tussen de 7 en 9 miljard. Die opbrengst is meteen de sleutel om het dossier van Arco op te lossen.

Daarmee vult de regering een langverwachte belofte in, die geregeld zat in het regeerakkoord. Het was één van de grote trofeeën van CD&V. De Arco-beleggers krijgen tot 40 procent van hun belegging terug, daarvoor wordt een fonds van 600 miljoen euro opgezet. De overheid gaat daarbij 426 miljoen euro ophoesten, die het dus haalt uit de gedeeltelijke verkoop van Belfius. De bank zelf doet een commerciële geste van 50 miljoen euro. Daarnaast hoest Beweging.net 35 miljoen op en zit er nog 89 miljoen aan middelen uit het faillissement van Arco klaar. Die constructie lekte gisteren al uit via De Tijd.

Of het opzetten van het fonds de toets van Europa, dat geen illegale staatssteun toestaat, zal doorstaan, is maar de vraag. Maar de regering maakt zich sterk dat ze "de deal zullen kunnen contextualiseren". De deal zal wel degelijk aan Europa moeten voorgelegd worden. "De garanties zijn dus absoluut niet honderd procent, dat is wel duidelijk", zo stelt een regeringsbron met enig voorbehoud.

Geen F-35's in de deal

Over de aankoop van nieuwe gevechtstoestellen kwam er geen akkoord. De premier had nochtans aangeboden dat op te nemen in een grotere deal, maar de N-VA gaf de afgelopen dagen al aan "geen vragende partij te zijn". Liever dan daarop toe te geven, wilden ze punten scoren in de arbeidsdeal. Uiteindelijk verdween de opvolger van de F-16's dus van tafel. "Het was vooral de premier die de zaak wilde oplossen. Maar we hebben nog tijd, dus dit moesten we niet overhaasten."

Lees meer