Open Vld mikt op sjerpen in Gent en Oostende, en dat kan de partijtop helemaal herschikken

Open Vld legt de lat hoog voor de gemeenteraadsverkiezingen. Ze willen in de centrumsteden minstens twee burgemeesters erbij, en mikken op Gent, Oostende, Brugge of Vilvoorde om door te breken. Vooral Oostende is nationaal interessant: als het Bart Tommelein wordt, verdwijnt die uit de Vlaamse regering.

Open Vld lanceert haar kiescampagne voor de gemeenteraadsverkiezingen, met de slogan 'gewoon doen', die was al langer bekend. Nu koppelen ze er een ambitie aan: vooruit gaan, vooral in de steden. En helemaal onrealistisch is die target niet.

Want de kaarten liggen bijzonder goed om alvast Mechelen (Bart Somers) en Kortrijk (Vincent Van Quickenborne) te behouden. En daarnaast is er Gent, waar zich voor het eerst in jaren terug een spannende kiesstrijd aankondigt. Het kartel sp.a-Groen kreeg klappen en moest een onbekende lijsttrekker naar voor schuiven met Rudy Coddens (sp.a). De populaire burgemeester Daniël Termont (sp.a) stopt. En tegelijk is er de liberale kracht Mathias De Clercq (Open Vld), die aanspraak maakt op een pak van de stemmen uit de vorige 'burgemeestersbonus' van Termont.

In peilingen is de persoonlijke populariteit van De Clercq bijzonder duidelijk, vraag is of hij dat kan verzilveren voor Open Vld. Want uiteraard moet De Clercq dan ook een coalitie maken. Dat kan op rechts, met N-VA en CD&V. Maar een scenario waarbij het links kartel springt na de verkiezingen, en sp.a opnieuw kiest voor paars in Gent, is niet uitgesloten. Het is een publiek geheim dat het niet meer botert tussen sp.a en Groen.

Deal tussen Open VLD en N-VA in Oostende

In Oostende gooit Vlaamse vice-minister-president en minister van Begroting en Energie Bart Tommelein (Open Vld) zich volledig. Hij wil absoluut de sjerp veroveren en werpt zich op als de enige echte uitdager van huidige burgemeester Johan Vande Lanotte (sp.a). En hij belooft daarbij om meteen z'n functie als Vlaams minister neer te leggen en voltijds Oostende te gaan besturen.

Vraag is hoe realistisch dat is: Open Vld haalde in 2012 welgeteld 13 procent, tegen 32 procent voor Vande Lanotte in Oostende. Maar ondertussen zijn Vande Lanotte en zijn sp.a wel wat pluimen verloren. En vooral: Tommelein zou een voorakkoord hebben met de N-VA, waarbij hij sowieso de sjerp krijgt. Vraag is dus hoeveel stemmen de combinatie Open Vld plus N-VA haalt, en of anderen zoals Groen hun wagon daar aanhangen of niet. Maar kansloos is Tommelein dus ook niet.

Beide races hebben grote invloed op Open Vld nationaal. Als Tommelein wegvalt op Vlaams niveau, moet de partij meteen op zoek naar een nieuwe vice-minister-president. Dat is dan wel maar voor enkele maanden, eerder een campagne-minister dus. Het nationaal gewicht van Tommelein zou dan ook toenemen: zijn naam valt al langer om straks eventueel Gwendolyn Rutten op te volgen aan het hoofd van de partij.

Nationale effecten

En ook De Clercq z'n lot heeft nationale effecten. Het kan perfect dat hij een monsterscore haalt, maar toch de sjerp mist. Hij past voor een nieuwe termijn als schepen, dus dan krijgt hij de handen vrij om zich nationaal te smijten. Een ministerschap kan, maar evengoed staat De Clercq bekend als een ideoloog, die perfect de partij zou kunnen gaan leiden.

Uiteraard zijn dat nu nog vooral hypotheses. Maar de kans is groot dat Open Vld op de verkiezingsnacht voor de gemeenteraden zal kunnen vieren. Rutten wil meer coalities, meer sjerpen, en zelfs een 'goed' resultaat in Antwerpen zit erin. Daar scoorde de partij de afgelopen jaren zo zwak dat lijsttrekker Philippe De Backer (Open Vld) niet veel hoeft te doen om beter te scoren. Het effect is belangrijk: Open Vld wil als 'winnaar' in oktober uit de strijd komen. Het beeld van zo'n gemeenteraadsverkiezingen is altijd wat troebel, omdat het zo versnipperd is. Maar door duidelijke targets te stellen, wil Open Vld dat op 14 oktober glashelder maken.

Lees meer