"Wij tegen Antwerpen? Dat is David tegen Goliath": Wouter Beke (CD&V) verdedigt de provincies

 

Newsmonkey spreekt in de aanloop naar 14 oktober met alle partijvoorzitters. Eerste in rij is Wouter Beke (CD&V). En die is opvallend combatief over 'zijn' Limburg. De provincies mogen absoluut niet afgeschaft, want dan verschuift alle macht naar Antwerpen. "Als je geen bindende kracht samenbrengt, die gezamenlijke belangen vertegenwoordigt, ja, dan weet ge hoe het spel zal eindigen."

Wouter Beke (CD&V) is in z'n nopjes. Hij is het gemeentehuis in Leopoldsburg helemaal aan het verbouwen, net op tijd klaar om vanaf 14 oktober een gloednieuwe werkplek te hebben. Hij loopt over van zelfvertrouwen, niet alleen voor z'n eigen Leopoldsburg: CD&V is veruit de grootste lokale partij, en moet dat absoluut blijven. Beke, die ongetwijfeld al een pak voorakkoorden op zak heeft, gelooft erin.

"We zijn de sterkste volkspartij van Vlaanderen op lokaal niveau"

We staan hier eigenlijk nog in het midden van een werf. Dit wordt straks je nieuwe werkplek.

"Ja, inderdaad. Dat is het gemeentehuis. Het oude gemeentehuis van 1855 willen we verbinden met een nieuw gebouw. Duurzamer, volgende de normen van BREEAM Excellent. Het zal één van de meest duurzame overheidsgebouwen in Vlaanderen zijn. En op die manier geven we beeld aan de toekomst."

Maar is het voor jou of voor een opvolger? Want dat is niet zeker, natuurlijk.

"In de politiek werk je altijd voor de eeuwigheid, ook al weet je dat elke dag je laatste kan zijn. Maar het is wel een ambitieus project, hé? Want het is een nieuwbouw aan een oud gebouw."

Is dat een beetje symboliek ook voor hoe je aan politiek wil doen, het nieuwe koppelen aan oude?

"Oh, als je wil, zit daar veel symboliek in. Ik denk dat je respect moet hebben voor tradities, voor de wortels. Letterlijk en figuurlijk. Dat gaat over de wortels van uw gemeenschap en de tradities waarop ze zijn gestoeid. Maar toch ook telkens met de blik vooruit. Respect hebben voor een traditie, dat is niet versteend, maar is altijd ook met de nieuwe uitdagingen die er zijn. En inderdaad, dat zie je in dit gebouw. Maar dat is ook maar een weerspiegeling van de manier waarop ik aan politiek wil doen, ja."

En heel concreet dan, op 14 oktober staat er voor CD&V wel behoorlijk wat op het spel. Jullie zijn de grootste vandaag. En de ambitie is wel heel duidelijk om dat te behouden.

"Wij zijn inderdaad de sterkste volkspartij van Vlaanderen op lokaal niveau."

De meeste burgemeesters, ook.

"137 burgemeesters én we zitten in 2 op de 3 colleges. En ik heb ook wel heel veel vertrouwen in al die burgemeesters en in die lijsttrekkers. We hebben daar de voorbije jaren ook heel sterk op ingezet. Onze hele werking ook op afgestemd om die mensen zo goed mogelijk te ondersteunen na de verkiezingen van 14 oktober."

Nieuwe generatie

De analyse is bij jullie dat die burgemeesters de garantie zijn dat CD&V op lange termijn dé volkspartij blijft?

"De burgemeesters, die staan voor al datgene wat CD&V vandaag wil zijn, namelijk de partij die inzet op de kwaliteit van leven. En dan gaat het over de combinatie tussen arbeid en gezin, dan gaat het over de geborgenheid, veiligheid. Dan gaat het over de manier van samenleven, dan gaat het over een antwoord geven op polarisering. Ik denk dat heel weinig steden of gemeenten liggen te wachten op leiders die polariseren."

"Ze willen gewoon burgervaders die duidelijke lijnen kunnen trekken, die kunnen zeggen 'tot hier en niet verder'. Samenleven, dat is een zaak van rechten en van plichten. Maar het is ook wel een zaak van samenleven. En samenleven, dat doe je niet alleen. En ik denk dat we heel veel lijsttrekkers en burgemeesters hebben die daar symbool voor staan."

En plak je daar een cijfer op, die 137, moeten die behouden blijven?

"Wel, ik denk dat we in onze gemeenten, dat we daar heel sterk staan. En ik ben er ook van overtuigd dat we in onze steden sterker voor de dag kunnen komen dan in 2012 het geval was."

Dus dat is ook wel de ambitie dan, om opnieuw in Antwerpen of Gent of een aantal grotere steden opnieuw vooruit te gaan?

"Ja, ik heb heel veel vertrouwen en geloof in Wim Dries in Genk, in Nadia Vanaroye in Hasselt, in Kris Declercq in Roeselare, dat zijn nieuwe mensen. Maar ook in Piet Buysse in Dendermonde bijvoorbeeld. In heel veel van die steden hebben we een nieuwe generatie die daar de leiding in handen heeft genomen. In Gent en Antwerpen zijn dat twee bijzondere uitdagingen."

Waar ook de spotlight op staat.

"Dat is zonder twijfel het geval, het zijn ook twee heel grote steden. Dat geeft voor ons natuurlijk een bijzondere uitdaging. Maar ik denk, als we dat vergelijken met 2012, dat we daar wel sterker voor de dag komen. In 2012 deden we in Antwerpen gewoon niet mee."

Je had een stadslijst samen met Patrick Janssens (sp.a).

"Ja, goed, maar als CD&V deden we niet mee en dat was een lijst getrokken door een socialist. Dus dat is toch wel iets heel bijzonder want vandaag hebben we Kris Peeters die daar een hele ploeg leidt. En niemand kan ontkennen dat we daar toch een factor van betekenis zijn."

© newsmonkey

Al zou je kunnen zeggen dat het misschien ook wel een kamikaze-opdracht is. Gaat hij erdoor geraken in een polarisatie tussen links en rechts?

"Ja, ik wil mij als Limburger niet te veel uitspreken over Antwerpen …"

Nee, maar je bent voorzitter, natuurlijk.

"Ja, maar we hebben de juiste boodschap, de juiste tone of voice ook. Ik denk dat het niet zo veel verschilt of het nu Antwerpen is of Leopoldsburg. Mensen verwachten van burgemeesters en kandidaat-burgemeesters dat ze opkomen voor hun stad. Opkomen voor hun gemeente, en opkomen voor hun gemeenschap. Niet door te verdelen, niet door groepen tegen elkaar uit te spelen, maar wel door een burgervader te zijn die duidelijke lijnen kan trekken, maar tegelijk zegt: 'Binnen die lijnen is iedereen welkom'."

Voorakkoorden

Nog even over Kris Peeters, ook federaal vicepremier. Vrees je niet dat die verkiezing in Antwerpen voor een stuk gaat doorsijpelen naar hoe het federaal loopt? Je zit natuurlijk ook met verkiezingen die heel dicht op elkaar volgen.

"Ja, we zitten ten eerste met het feit dat de voorbije vier jaar er geen verkiezingen zijn geweest. Sommigen vergeten dat eens, maar het is ontiegelijk lang geleden dat er nog zo’n lange periode geweest is, waarbij dat er geen verkiezingen zijn geweest. Dus dat is de eerste feitelijke vaststelling. Terugkomend op uw vraag, het is maar in de mate dat men wil dat zo’n zaken doorsijpelen, dat ze zullen doorsijpelen."

Daarom dat ik je de vraag stel.

"Wel, maar als het van ons afhangt, dan heeft het ene niets te maken met het andere. In oktober heb je gemeenteraadsverkiezingen en provincieraadsverkiezingen. In mei heb je federale, Vlaamse en Europese verkiezingen. En een beetje respect voor de democratie wil zeggen dat elk niveau zich moet kunnen laten uitspreken door verkiezingen op het moment dat die verkiezingen zijn."

Maar de gemeenteraadsverkiezingen zijn natuurlijk wel een test. Jarenlang was CD&V de grootste partij in Vlaanderen, nu is dat N-VA. Maar niet op lokaal vlak. Dan kan je niet ontkennen dat dat een belangrijke concurrentiestrijd is?

"Ja, dat is ongetwijfeld zo, maar op het lokale niveau is dat toch ook wel anders. Ik denk dat velen zich daar ook compleet in vergissen. Op lokaal niveau gaat het over een strijd tussen personen, een strijd tussen ideeën, en dat is niet alleen een polemiek tussen CD&V en N-VA."

Wat wel gefluisterd wordt, is dat CD&V overal N-VA uit de lokale coalities probeert te duwen?

"Kijk, wij werken in een aantal steden en gemeenten goed samen met de N-VA. Op andere plaatsen zitten ze in oppositie, dat is die lokale dynamiek die er is."

Het is dus zeker niet zo dat de N-VA systematisch aan de kant gezet wordt?

"Nee, absoluut niet. Er zijn gemeenten waar er wordt samengewerkt en waar men de intentie heeft om dat verder te zetten. Er zijn gemeenten waar dat anders het geval is en waar wij ook het slachtoffer van zijn. Ik had daarnet Hannelore Vanhoenacker van Kortrijk bij mij. In 2012 waren wij daar de grootste partij ..."

En toch buitenspel gezet door Vincent van Quickenborne (open Vld) ...

"En de N-VA. Het zelfde geldt hier in Limburg. In Bilzen, bijvoorbeeld. Wij waren de grootste partij met Johan Sauwens en toch heeft men coalities tegen ons gesloten. Daar spelen lokale dynamieken een rol."

Volgens studies ligt twee derde van de gemeentelijke coalities op voorhand al vast met een voorakkoord?

"Wel, het is op veel plaatsen zo dat daar waar je samenwerkt, men kijkt om in groepjes samen te werken. Kunnen we elkaar vinden in de grote dossiers waar het om gaat? Soms is dat het geval, soms is dat niet het geval. Soms verslikt men zich bij de verkiezingen ook wel eens en ziet men dat datgene wat men had gedacht, dat de kiezer de kaarten anders legt. En dan moet daar ook mee gewerkt worden. Dat is nu eenmaal zo."

"Een week is een eeuwigheid in de politiek"

Misschien nog even over de federale ook. Je had een collegavoorzitter die begin dit jaar verklaarde dat 'de regering geen dash meer heeft, het gaat niet meer vooruit'. Denk je dat er nog een teken van leven komt van de federale voorverkiezingen?

"Deze zomerperiode was wel een belangrijke periode omdat er heel veel dossiers werden samengebracht en dat was eigenlijk het moment van de waarheid. Zouden we er door geraken of niet? En de realiteit is dat we er zijn doorgeraakt. Er is een begroting opgesteld, er is een arbeidsdeal gemaakt, er zijn tal van andere akkoorden gesloten. En die gaan nu in het jaar dat volgt nog moeten omgezet worden in wetsontwerpen en wetsvoorstellen en daarmee zal het jaar worden afgerond."

U zei daarnet als iets goed functioneert, is het vaak de mensen hun neiging om het verder te zetten. Is dat experiment met Charles Michel (MR) als premier in een coalitie voor herhaling vatbaar?

"Wel, in 2014 hebben wij de keuze gemaakt en ik heb daar denk ik ook mijn bescheiden bijdrage toe geleverd om te zeggen 'het gaat de komende vijf jaar over economische groei en sociale vooruitgang. Het gaat over jobs en werkgelegenheid'. We zijn hier in Limburg. Net voor de verkiezingen in 2014, hebben wij die mokerslag gehad van de sluiting van Ford Genk. Niemand had toen gedacht dat we er na vijf jaar beter zouden voorstaan dan voor de sluiting van Ford Genk. Hadden we dat toen gezegd, dan had iedereen ons voor zot verklaard."

"We hebben de juiste keuze gemaakt om dat te doen, we hebben de juiste keuzes gemaakt om een aantal sociale hervormingen te doen. En we hebben de juiste keuze gemaakt om te zeggen 'dat communautaire, daar gaan we nu vijf jaar niet aan werken want dan heb je een tweederdemeerderheid nodig'. We hebben juist Brussel-Halle-Vilvoorde gesplitst, niemand spreekt daarover. Die staatshervorming, die staat in de steigers, die moet nu een kans krijgen."

"En dat was toen de juiste keuze. Wat de keuzes nu zijn voor 2019 om terug te komen op de vraag, dat zullen we moeten zien wat de campagne van 2019 zal zijn."

"Een week is een eeuwigheid in de politiek, laat staan 10 maanden. Wie kan er vandaag iets zinvols daarover zeggen?"

Destijds was er wel die 'as' tussen CD&V en Charles Michel, die misschien wel het embryo was voor wat er daarna allemaal gekomen is. Kunnen we dat de volgende keer ook verwachten?

"Dat is veel te vroeg om ons daarover uit te spreken. Maar het is wel zo dat ik voor de verkiezingen van 2014 goed aanvoelde dat sociaal economisch en maatschappelijk, we met de MR van Charles Michel op vele vlakken toch wel op gelijke golflengtes zaten."

"Ik heb toen inderdaad lang voor de verkiezingen verschillende gesprekken met hem gehad. We bekeken samen de uitdagingen, wat er moet gebeuren, wat de mogelijke risico’s waren langs de ene kant en de andere kant. En ik denk ook dat je dat de voorbije jaren in de regering hebt gezien dat er in vele dossiers een echte as tussen Kris Peeters en Charles Michel is geweest, tussen de MR en CD&V, omdat we gewoonweg op vele vlakken hetzelfde denken. Er zijn ook verschillen maar ik denk wel dat de overeenstemmingen het wel overheersen."

Die relatie met N-VA is in de loop van de jaren verder verzuurd. Is dat nog iets dat haalbaar is, dat nog werkt?

"In de politiek moet je professioneel met elkaar omgaan. Ik kan u zeggen dat na wat er in 2010 gebeurd is, wel dat toen de relatie ook niet geweldig was. Maar dat heeft ons niet belet om, eenmaal de kiezer gesproken heeft, daar op een professionele manier mee te kunnen omgaan."

"Als je in de politiek zit en je laat je leiden door je persoonlijke ego, dan zit je er volgens mij niet op je plaats."

We kunnen wel niet zeggen dat ego nooit een rol heeft gespeeld in de politiek. We hebben toch al veel gezien dat ...

"Ja, maar het mag niet overheersen. Wat er moet overheersen is de vraag: 'Wat denken we dat er de komende vijf jaar moet gebeuren? Wie zijn de mogelijke partners daarvoor? Welke risico’s wil je daarvoor voor lopen?' En ook: 'Wat denk je dat er tegenover die risico’s kan staan ook in verwezenlijking?'."

© newsmonkey

"Een krachtig Limburg kan dingen opeisen"

Maar misschien ook een concreet punt waarin jullie in deze verkiezingen heel sterk verschillen van N-VA, is de rol van provincies. Zij willen de provincies afschaffen.

"Iedereen zegt hier: 'We moeten de provincie, we moeten Limburg behouden'. Dat is zelfs niet politiek, of het nu gaat over werkgevers, Voka enerzijds, of werknemers, sociale organisaties of natuurverenigingen anderzijds: iedereen ziet in dat in Limburg de provincie een meerwaarde kan bieden. En dat wanneer je dat zou wegtrekken, je de kracht die hier aanwezig is, ongelooflijk gaat verzwakken."

"Ik kan me niet van de indruk ontdoen dat dat ook misschien voor een stuk de bedoeling is. Want een krachtig Limburg, dat kan dingen opeisen. Maar wanneer dat Limburg niet met één stem kan spreken, dan is dat natuurlijk veel gemakkelijker voor grote steden zoals Antwerpen om te proberen hun wil op te leggen."

Oké, er zit dus meer achter dan enkel de bewering dat het geen efficiënt beleid is? Het is een machtsgreep van Bart De Wever?

"Zelfs de N-VA-burgemeesters van Limburg zeggen dat de provincie een meerwaarde heeft. We hebben de provincies pas hervormd. We hebben het aantal raadsleden gehalveerd. We hebben het aantal gedeputeerden met een derde verminderd. Dus slanke overheden, democratisch gecontroleerd: geen enkel probleem. Maar wie hier in Limburg de provincie weghaalt, die verzwakt 44 steden en gemeenten."

"Weet je, dat is een beetje David tegenover Goliath, er is maar één grote stad in Vlaanderen. Ik heb niks tegen Antwerpen, integendeel, maar dat is een stad van meer dan vijfhonderdduizend inwoners. Er is geen enkele stad, zelfs Gent niet laten we eerlijk zijn, die met hetzelfde gewicht kan spelen."

"Dus als je geen bindende kracht samenbrengt, maar wij willen ook onze belangen vertegenwoordigen, ja dan weet ge hoe het spel zal eindigen."

Misschien nog een slotvraag …

"Maar je weet dat David gewonnen heeft van Goliath?"

Ja, uiteraard met zijn slinger en kiezelsteen. Nee, slotvraag, wanneer zal Wouter Beke een gelukkige man zijn op 14 oktober?

"Ik zal gelukkig zijn als ik ten aanzien van al die lijsttrekkers en al die burgemeesters kan zien dat er een beloning is voor zes jaar van noeste arbeid. En natuurlijk dat wij de grootste partij kunnen blijven op lokale niveau en hier in Leopoldsburg."

Bekijk ook onze interviews met de andere partijvoorzitters: