Een campagne over transmigranten en de 'war on drugs': en toch hapt de N-VA voorlopig wat naar adem

Aanval is de beste verdediging: dat is hoe de N-VA al jaren electorale campagnes voert, waarbij ze de oorlogsmachine telkens in offensief zet. Maar weegt de tol van beleidspartij op die strategie deze keer? Feit is dat Bart De Wever (N-VA) in de discussie rond de 'war on drugs' niet zomaar weggeraakt. En dat Jan Jambon (N-VA) nu met een 9-puntenplan moet komen, is meer dan een teken aan de wand. De N-VA staat op eigen terrein onder druk.

Vecht op het terrein waar je de strijd naar je hand kan zetten: het is één van de oudste regels in de politiek. Zo zullen discussies over het milieu en de luchtkwaliteit veel makkelijker door Groen gewonnen worden, dan door andere partijen. Net zoals sociale zekerheid als inzet van een campagne electoraal goud kan betekenen voor de sp.a, en alles wat rond 'islam' draaide vroeger een kolfje naar de hand van Vlaams Belang was (al komt N-VA vandaag fors op dat terrein tegenwoordig).

In principe zouden dus thema's als 'de war on drugs', net zoals 'transmigranten' een kolfje naar de hand moeten zijn van de N-VA, die zich op beide domeinen enorm profileerde de afgelopen jaren. Alleen sputtert de machine de afgelopen dagen.

Rond de transmigranten heeft N-VA en goudhaantje Theo Francken (N-VA) de wind van voren gekregen vanuit onverwachte hoek: de burgemeesters. Aangestoken door de korpschef van Kruibeke, waar Groen de burgemeester levert, ontstond er zowaar een opstand van politiezones en lokale burgemeesters, veel van CD&V-signatuur, die aan de alarmbel trokken: de transmigranten oppakken had geen enkele zin, even later waren ze toch weer op vrije voeten. Een ferme deuk dus in het palmares van staatssecretaris van Asiel en Migratie Francken én minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon.

CD&V met offensief op het terrein van N-VA

Zeker omdat CD&V er meer in zag. Hendrik Bogaert (CD&V) sprong erop en kondigde aan dat in Jabbeke de parking sloot. Een aantal kritische stemmen volgende, zodanig dat Jambon en Francken nu met hun 9-puntenplan komen om transmigranten aan te pakken.

Samengevat komt het erop neer dat er een nieuw nationaal administratief centrum komt, waar alle illegale transmigranten naartoe gestuurd worden. Hier worden vingerafdrukken genomen en databanken gecheckt, als de illegalen er toekomen. Zo neemt de federale politie de druk weg bij al die lokale zones. Meteen dus munitie voor de lokale campagnes van N-VA.

Dat het actieplan nodig was, bewijst hoe zwaar de N-VA toch onder druk stond. Na jaren het beleid te hebben uitgezet, komt de constatering dat dit beleid, met al z'n gebrekkigheden, ook verdedigd moet worden. Enkel nog forse oppositietaal spreken, of "verandering" beloven, volstaat niet meer.

Plots zijn ze close met Close en de PS

En Jambon moet daarbij ook de nodige nuances aanbrengen. Op Radio 1 zag de minister van Binnenlandse Zaken zich genoodzaakt plots uit te leggen dat ze de gouverneurs willen inzetten in de strijd tegen transmigranten. "Hoezo, want jullie willen de provincies toch net afschaffen? En nu zijn ze wel nuttig", kwam de vraag. "Wel, de gouverneur als functie hebben we nooit in vraag gesteld, dit is een gedecentraliseerde ambtenaar. Dat is iets anders dan het hele provinciale niveau", was het bochtige antwoord van Jambon.

Hetzelfde met de burgemeester van Brussel. Daarover had Theo Francken (N-VA) onlangs verklaard "dat als hij burgemeester van Brussel zou zijn, hij de zaak in een paar weken zou oplossen". Philippe Close en zijn PS reageerden verbolgen. Nu klonk het plots veel genuanceerder bij Jambon, hij was "de man die altijd een goed contact had gehad met Philippe Close, de burgemeester van Brussel'. "Iedereen wil toch constructieve oplossingen?", zo stelde Jambon, die "rond de tafel wil gaan zitten en praten, want zo zetten we stappen".

War on drugs: één tegen allen

Hetzelfde maakte Bart De Wever (N-VA) mee in Antwerpen. Vorige week lanceerde hij daar het thema van de war on drugs. Daarbij ging hij fors in de aanval: drugsgeld infiltreert in de Antwerpse politiek, zo stelde hij in de Volkskrant. "Ik durf te zeggen: in Antwerpen staan we op de rand dat men zich ook politieke invloed aan het inkopen is."

Daarbij trok hij ook van leer tegen Kris Peeters (CD&V), een van z'n uitdagers bij de gemeenteraadsverkiezingen. "Ik heb hier een vicepremier gehad, die op de Turnhoutse baan is gaan wandelen. Die is daar in een winkel binnen gegaan van iemand die is veroordeeld voor wapenhandel, mensenhandel en drugshandel. En die presteert het daar om te zeggen: 'Het is hier toch helemaal niet slecht, het valt hier veel beter mee dan Bart De Wever beweert. Je kan hier zelfs betere vis kopen dan op het Zuid.'"

"Ik stigmatiseer de Turnhoutse baan niet. Ik zeg alleen dat de achterkant van de stad daar ondertussen zo groot is geworden dat het de voorkant in de schaduw stelt."

Maar die aanval kreeg De Wever zondag stevig terug in z'n bord. In het debat op VTM voor Antwerpen was het constant allen tegen N-VA. En zeker over de war on drugs was het geen gewonnen spel.

Vanuit de oppositie ging vooral Jinnih Beels (sp.a), ex-politiecommissaris in het offensief: "Als er concrete feiten zijn, dat de burgemeester naar de politie stapt en een aanklacht indient. Maar ermee rondzwieren in de media, wat doe je dan? Want ondertussen heb je schietpartijen en handgranaten."

Peeters als hond in het kegelspel

Daarbij ontstond een vreemde kaatswedstrijd over "de vijf families" van Antwerpen, vijf clans van drugshandelaars. "U hebt gezegd dat u de namen kent, waarom stapt u niet naar de politie", zo sneerde De Wever naar Beels. Die beet terug: "U hebt gezegd dat u ze kent, ik hoop dat de politie ze kent." Daarop ging De Wever weer: "Gaat u ze noemen? U zei net, 'als je iets weet, stap naar de politie'?" Het toonde een combatieve sp.a en een burgemeester die z'n handen meer dan vuil moest maken in een moddercatch.

Dat de eigen coalitiepartners Phillipe De Backer (Open Vld) en Kris Peeters zelf geen spatje moeite deden om het beleid te verdedigen, maar mee in de aanval tegen De Wever gingen, maakte het er niet makkelijker op voor de N-VA. Want ook hier dreigt een harde afrekening na zes jaar bestuur: het palmares in de war on drugs oogt niet als een zegetocht. Daarbij komt De Wever zijn voorspelling over de campagne ook niet echt uit. Hij had een 'Hobbesiaanse strijd van allen tegen allen' voorspeld. Het blijkt vooral een één tegen allen: iedereen schiet op de burgemeester.

Anderzijds functioneert CD&V met Peeters als de hond in het kegelspel. Want tijdens het debat toonde Peeters zich verbolgen over de insinuaties rond de vishandelaar. "Noem mij de naam van die handelaar met z'n crimineel verleden", zo beet hij De Wever toe. Maar een dag later blijkt dat een man op de CD&V-lijst opgepakt is met kilo's heroïne in z'n wagen. Zo krijgt de theorie van De Wever alvast vorm: de drugsmaffia krijgt tentakels tot in de politiek. En zo loopt Peeters voorlopig toch meer kneuzingen op in Antwerpen dan de zittende burgemeester.

Lees meer