En zo komt er toch een 'nationale saus' over de gemeenteraadsverkiezingen: exact wat N-VA wilde

Niemand van de meerderheid, en zeker N-VA niet, wilde het echt bevestigen, maar de verkiezingen laten samenvallen en dus de federale vervroegen naar oktober 2018 was een serieuze denkoefening. De reden voor N-VA was simpel: één stevige nationale campagne is makkelijker te winnen, met nationale in plaats van lokale thema's. Maar met de heisa over de transmigranten krijgt de N-VA exact waar ze van droomde: een nationale saus over de lokale strijd.

"Kijk eens hier, ik ben er al heel de week over bezig. We zullen wel zien wat er op de ministerraad daarover gezegd wordt", zo schetste minister van Justitie Koen Geens (CD&V) vanochtend perfect de sfeer in het politieke landschap.

'Transmigranten' is hét allesoverheersende thema deze week in de Wetstraat. Gisteren kwam N-VA-voorzitter Bart De Wever als een pletwals zelf tussen, door in Terzake te gaan zitten en het thema alsnog stevig op tafel te leggen. Het idee daar was om de smartphones van illegalen in beslag te laten nemen, maar uiteraard zette hij vooral de boodschap van N-VA nog eens goed in de markt: een aanpak van illegale migratie die fundamenteel verschilt van de andere partijen, of die nu in de meerderheid of oppositie zitten. Eén tegen allen.

Geens: "Ik kan alleen maar de waarheid zeggen."

Minister Geens, doorgaans behoorlijk gedisciplineerd in z'n communicatie, kon niet anders dan wat cynisch reageren bij VTM Nieuws: "Jajaja, meneer De Wever is minister van Binnenlandse Zaken, van Justitie, van Buitenlandse Zaken, van nog een aantal andere zaken. Wij gaan daar hier rustig over beslissen."

Ten gronde legde Geens nog eens uit dat de mogelijkheden om iemand die transmigrant is in hechtenis te nemen "nihil" zijn. "Meneer De Wever heeft daar gisteravond op gereageerd dat het snelrecht een oplossing is. Maar bij snelrecht kan men ook geen mensen in hechtenis nemen. Dat weet men wel bij de N-VA. Ik hoor die oplossingen aan en kan alleen zeggen dat het juridisch niet kan. Ik kan alleen de waarheid zeggen."

Het is een opvallend steekspel dat nu al een paar dagen duurt: zowel bij CD&V en Open Vld is er binnen de meerderheid frustratie over "de populistische, onrealistische voorstellen" die N-VA lanceert. Maar er is meer aan de hand. Het dagenlang gestook tussen de meerderheidpartijen zet één thema heel nadrukkelijk op de agenda, nauwelijks drie weken voor de verkiezingen: migratie.

Zijn transmigranten een probleem voor de gemiddelde Vlaming?

Laat de problematiek van de transmigranten nu niet iets zijn waar de gemiddelde Vlaming veel mee geconfronteerd wordt: in geen enkel Vlaams dorp of stad ligt een Maximiliaanpark. Er is geen spectaculair grotere golf of toestroom. Er is geen stijging in de criminaliteit. Hoogstens is er op de snelwegparkings langs de E40 wat ongemak en één ontspoorde zaak met een dode transmigrant. Maar de disproportionele aandacht bij de politiek en in de media voor het thema sijpelt na een week volle aandacht wel langzaam maar zeker door naar de Dorpsstraat.

Maar daar had de N-VA op voorhand blind voor getekend: een nationale saus over de gemeenteraadsverkiezingen. Want met die denkoefening liep minstens een deel van de partijtop eind vorig jaar wel rond: hoe maken we van het tweeluik gemeenteraadsverkiezingen in oktober en dan nationale verkiezingen in mei een succes? Het antwoord zat hem mogelijks in samenvallende verkiezingen.

Bij newsmonkey vertelde De Wever himself daar begin september het volgende over: "Vervroegde verkiezingen, ik heb daar nooit aan gedacht. Maar natuurlijk, je moet niet blind zijn, een perceptie die wel geleefd heeft en ook logisch is: 'Is de volgorde van die verkiezingen wel de beste volgorde?'. Dan zeg ik: 'Ja, eigenlijk niet'. We hadden beter eerst nationale en dan lokale verkiezingen gehad. Dat zou voor mij beter zijn, voor N-VA zou dat beter uitkomen.

De reden voor die wens was tweeërlei: enerzijds zou één langgerekte campagne enkel maar het regeringswerk verder bemoeilijken en zelfs bevriezen. Geen goed beeld om in 2019 het regeringswerk te verdedigen. En anderzijds zou het van die gemeenteraadsverkiezingen een nationale campagne maken, waarbij de foto van Bart De Wever naast elke lokale kandidaat kon hangen.

Het perfecte draaiboek voor N-VA

N-VA staat nu eenmaal zwakker lokaal: minder ervaren politiek personeel, geen uitvoerende mandaten, geen sterke lokale verankering. Of tenminste, in vergelijking met de grote politieke concurrent: CD&V. Een stevige 'nationale saus' kon dat probleem verhelpen.

Vandaag kijkt de N-VA-top dan ook met enige plezier naar wat zich ontrolt voor hun ogen: de forse aanvallen op Francken van partijvoorzitters Wouter Beke (CD&V) en Gwendolyn Rutten (Open Vld), de schermutselingen tussen lokale CD&V-burgemeesters en Ben Weyts (N-VA) over de snelwegparkings, de cynische opmerkingen van Geens over De Wever... Het is perfect het draaiboek dat de N-VA wil. Want het is hun sterke overtuiging dat het merendeel van de bevolking gewoon Francken steunt, en "je hem z'n werk moeten laten doen". "Er waren zelfs geen vervroegde verkiezingen nodig ...", zo merkt een N-VA-topper droogjes op.

Lees meer