"Haalt Kris Peeters een slechte uitslag, dan is z'n carrière voorbij": journalist Kris Hoflack leest de verkiezingen

 

"Ik hoor dat er nu ook al pistes zijn dat Kris Peeters (CD&V) de Europese lijst zou trekken in mei 2019, als het niet goed gaat in Antwerpen." Politiek is spijkerhard, dat weet journalist en commentator Kris Hoflack. Voor CD&V-boegbeeld Kris Peeters voorspelt hij een kruispunt in diens carrière, op 14 oktober. "Ofwel wordt hij schepen of burgemeester. En dan gaan er in de Wetstraat een aantal mensen opgelucht ademhalen, omdat hij dan eindelijk weg is uit de Wetstraat. Anderzijds, haalt hij een slechte uitslag, dan is zijn carrière voorbij."

Kris Hoflack is een gerenommeerd journalist, en voormalig hoofdredacteur van zowel VRT als VTM. Maar vooral een man met veel inzicht in wat er achter de schermen gebeurt bij verschillende Vlaamse partijen. "Gemeenteraadsverkiezingen hebben een totaal andere dynamiek dan parlementsverkiezingen, dus die gaan eigenlijk maar leven de laatste twee weken voor de stembusdag. En dat zie je nu ook, er gebeurt heel weinig op dit moment."

© newsmonkey

Behalve in Antwerpen, zou ik dan zeggen.
"Ja, daar gebeurt een en ander, maar het is niet dat het nu al erg leeft bij de bevolking."

"Misschien het meest opvallende, is het feit dat dit een heel ruwe campagne is. Dat is eigenlijk al begonnen een dik jaar geleden, in Gent. De ganse affaire rond Tom Balthazar (sp.a) daar. Dan is het naar Antwerpen met Tom Meeuws (sp.a) gegaan. Er wordt geweldig op de man gespeeld, veel minder op de bal. Dus het gaat er heftig aan toe, maar ik heb het gevoel dat het vooral in de media er heftig aan toe gaat."

Wat je ziet, is natuurlijk dat het persoonlijke, de privésfeer, een grotere rol begint te spelen?
"Ja, je merkt dat die politici, en zeker die toppolitici, ongelofelijk zenuwachtig zijn op dit moment. En ik begrijp ook dat ze zenuwachtig zijn, want voor de eerste keer in heel lang zie je dat er in alle belangrijke steden, Antwerpen, Gent, maar ook andere centrumsteden, het niet duidelijk is hoe de kaarten geschikt gaan worden."

"En politici zijn niet graag zenuwachtig. Die willen graag dat ze alles onder controle hebben, maar nu is er niets onder controle. Antwerpen, God ja, Bart De Wever (N-VA) zal daar waarschijnlijk wel een goeie uitslag halen, maar gaat Bart De Wever burgemeester worden? Wie zal het zeggen? Gent: net hetzelfde. Zal het Mathias De Clercq (Open Vld) zijn, of zal het toch paarsgroen zijn dat doorgaat?"

Maar laat ons eens eerlijk zijn. Wij als mediamensen smullen toch van die spanning?
"De kopstukken liggen zelfs in hun eigen gemeentes onder vuur. John Crombez (sp.a) in Oostende neemt wel niet actief deel aan die verkiezing. Maar goed, als Johan Vande Lanotte (sp.a) het daar niet haalt, is er een probleem. Gwendolyn Rutten (Open Vld) die in Aarschot, een relatief kleine stad, graag burgemeester wil worden? Ze heeft daar toch enige problemen."

Ze heeft zichzelf al buitenspel gezet, lees je dan.
"Ja, en hoe je het ook draait of keert, dat gaat een invloed hebben, achteraf op de positie van die mensen. Dus ze zijn zeer zenuwachtig, het gaat er zeer hard aan toe. Het is het belangrijkste wat op dit moment aan het gebeuren is."

"Van Besien de grote uitdager van De Wever? Daar twijfel ik toch aan"

Bovendien spelen op dit moment niet echt de lokale thema's?
"Je ziet dat, ondanks dat het gemeenteraadsverkiezingen zijn, het heel erg om nationale dingen gaat. Het gaat om nationale kopstukken, maar op dit moment ook om nationale thema's. Thema zoals transmigranten, veiligheid, een klein beetje drugs. Maar typische gemeentelijke zaken zoals burgerparticipatie of zo, dat komt totaal niet aan bod."

Je noemt nu drie thema's: veiligheid, transmigranten, drugs. Als ik op het N-VA-hoofdkwartier zou zitten en ik zou zeggen: 'Jongens, waarover willen we dat de verkiezingen gaan?', lijkt mij dat wel het antwoord.
"Ik denk dat de N-VA zich op dit moment in de handen wrijft en denkt: 'Prima'. Journalisten of opiniemakers kunnen wel zeggen dat de partij onder vuur ligt … Ik heb dat gevoel totaal niet."

"Integendeel, je ziet dat de andere partijen er voorlopig niet in slagen om hun thema's op de agenda te zetten. De sp.a heeft dat een tijdje geleden geprobeerd met de pensioenen. Dat was voor hen een zeer goeie zet. Alleen hebben ze zichzelf in de voet geschoten, door opeens te switchen naar die F-16's. Waar was het pensioen opeens?"

"Groen zit in de lift omdat er een algemeen gevoel is dat we ons moeten interesseren in het klimaat. Dat is iets wat bredere lagen van de bevolking zorgen baart. Ze surfen mee op een golf, op een gevoel bij de bevolking, maar ze slagen er wel niet in om die thema's echt op de politieke agenda te zetten."

Groen zet zich wel heel duidelijk af tegen N-VA met een alternatief. Kijk naar Antwerpen. Als je daar tegen Bart De Wever (N-VA) bent, is Groen toch het evidentste alternatief?
(aarzelt) "Ja, Groen manifesteert zich daar wel, ja …"

Ik voel geen overtuiging?
"Nee. Met alle sympathie voor Wouter Van Besien (Groen), maar ik denk dat ze hun belangrijkste troef, Meyrem Almaci (Groen), niet inzetten. Ik snap wel hoe dat gekomen is. Want als we een jaar teruggaan, dan komen we bij het moment dat er een kartel dat er was, en dan snap ik wel dat Almaci dat kartel in Antwerpen niet kon trekken. Maar daarna veranderde de situatie."

Eigenlijk hadden ze een 'position switch' moeten doen?
"Voilà, dat hadden ze moeten doen. En nogmaals, met alle sympathie voor Wouter Van Besien die een zeer aardige politicus is, maar is dat nu de grote uitdager van Bart De Wever? Daar twijfel ik toch een beetje aan."

Dus Antwerpen is dan eigenlijk toch niet zo spannend?
"Jawel, Antwerpen zal spannend zijn. Niet de dag van de verkiezingen, maar de dagen erna. Ik denk dat niemand eraan twijfelt dat De Wever een goeie uitslag gaat halen. Maar wat gaat er daarna gebeuren? Gaat De Wever ook een coalitie kunnen vormen, dat is de grote vraag."

"En dat hangt samen met allerlei factoren. Hoeveel stemmen gaat Kris Peeters (CD&V) halen? Wat gaat Philippe De Backer (Open Vld), die daar relatief nieuw is, doen?"

Wat is er nu aan van die vete tussen Kris Peeters en Bart De Wever, en het daaraan gekoppelde verloren gegaan premierschap?
"Dat spreekt tot de verbeelding, maar of het nu echt om een vete gaat tussen beide?"

"Het zijn natuurlijk dé twee toppolitici van de voorbije jaren, die daar in de arena treden. Twee populaire figuren die tot de verbeelding spreken … Natuurlijk, het is voor Kris Peeters een super belangrijke verkiezing."

Er staat veel op het spel?
"Juist, maar het is ook zeer duidelijk. Ofwel haalt Kris Peeters daar een goeie uitslag en komt hij in het midden van het bed te liggen en kan hij schepen worden, of misschien burgemeester. En dan gaan er in de Wetstraat een aantal mensen opgelucht ademhalen, dat hij eindelijk weg is uit de Wetstraat. Anderzijds, haalt hij een slechte uitslag, dan is zijn carrière voorbij."

Denk je dat? Bij CD&V rollen ze nu wel over elkaar heen om te zeggen: 'Kris, wij steunen je, wat er ook gebeurt.'
"Vrees de Grieken als ze geschenken uitdelen."

"Neen, ik denk dat iedereen binnen CD&V wil dat Kris Peeters uit de nationale politiek verdwijnt. Ik hoor dat er nu ook al pistes zijn dat hij de Europese lijst zou trekken in mei 2019, als het niet goed gaat in Antwerpen."

"En je voelt ook van mensen … Wouter Beke, iedereen weet dat die graag minister zou worden, na de volgende verkiezingen. Maar dan moet er plaats gemaakt worden. Dus voor Peeters geldt: ofwel doet hij het goed in Antwerpen en zet hij daar zijn carrière verder, ofwel is de meest logische uitweg dat hij naar Europa gaat. Wat uiteindelijk is gebeurd indertijd met Yves Leterme, met Wilfried Martens, met Leo Tindemans. Soit, Europa is een beproefd recept binnen de christendemocratie."

De schietstoel richting Europa?
"Ja. Wat op zich ook een zeer mooie en elegante fin de carrière is, hé."

Maar voor iemand die zo dicht bij De 16 zat, en er uiteindelijk niet landde…
"Ja, ik denk dat er bij CD&V nu wel heel veel mensen denken: 'Wat hebben we toen gedaan?'"

"Wij zaten daar met verbijstering naar te kijken destijds. Waarom is Marianne Thyssen (CD&V) daar opeens tevoorschijn getoverd? En waarom werd dat premierschap gelaten? Wat er echt gebeurd is, dat weten we nog altijd niet. Ik denk dat dat voer is voor historici, om dat over een paar jaar toch eens in detail te bekijken. Maar het lijkt me zeer interessant."

© newsmonkey

"Lorin Parys, de linkervleugel van N-VA"

Even terug naar de 'local politics'. Leuven: een beetje een onderbelichte race op dit moment?
"Ik ben een Leuvenaar dus …"

Vandaar dat ik het vraag.
"Zeer boeiend, zeer spannend ook bij ons. Er komt een einde aan het zeer lange tijdperk van Louis Tobback (sp.a). Bijna 25 jaar burgemeester. De man is nu 80, ziet er nog altijd zeer patent uit en is ook zeer grappig. Maar hij heeft nu beslist dat het toch maar gedaan moet zijn. Hij heeft Mohamed Ridouani (sp.a) in stelling gebracht als zijn opvolger. Een zeer slimme, bekwame man, maar een allochtoon. En daar wil ik niets mee zeggen. Maar de vraag is: gaat hij de eerste allochtone burgemeester van een centrumstad worden? En dat gaat niet zo gemakkelijk zijn."

"Hij heeft zijn aanhang. Zeker in Leuven-centrum. De vraag is of de sterke socialistische randgemeenten zoals Wijgmaal en Kessel-Lo, waar de echte stamboomsocialisten zitten, of die ook voor Ridouani gaan stemmen."

"Bovendien heeft hij in het laatste jaar wel heel erg ingezet op een groener Leuven, op een Leuven waarin milieu belangrijk is. Maar dan denk ik: zouden de mensen toch niet liever voor het origineel stemmen? Iedereen weet dat Groen altijd zeer sterk heeft gestaan in Leuven. Met Magda Aelvoet destijds, met Eva Brems. Leuven is nu eenmaal een tamelijk linkse stad."

Je kan je wel afvragen of vader Tobback dan Ridouani genoeg steunt?
"Ik denk dat het voor elke politicus van het kaliber van Louis Tobback (sp.a) moeilijk is om echt afscheid te nemen. Je hebt daar bovendien de moeilijke situatie dat Bruno Tobback (sp.a) ook nog op die lijst staat."

Ik ging er niet over beginnen, maar de dynastie Tobback is toch een belangrijke factor?
"Ja, die heeft in Leuven altijd een belangrijke rol gespeeld. Dus je voelt dat het niet van harte is. Ik ben gelukkig Louis Tobback niet. Maar moest ik van hem geweest zijn, dan had ik een jaar geleden een stapje opzij gezet om Mohamed alle kansen te geven om voluit te gaan. Dat is niet gebeurd, dus Mohamed gaat het nu op eigen kracht moeten doen. Maar de alternatieven zijn natuurlijk ook niet zo ongelofelijk, hé."

Is Lorin Parys (N-VA) nu echt de uitdager voor de sjerp? Dat is niet realistisch lijkt me.
"Nee, maar ik vind wel dat Lorin Parys op dit moment wel een goeie inhoudelijke campagne voert. De N-VA heeft daar nog een klein beetje groeipotentieel, want ze hebben daar de verkiezingen zes jaar geleden niet zo uitstekend gescoord. En Lorin behoort, als ik het zo mag zeggen, tot de linkervleugel van die N-VA."

Bestaat die?
(lacht) "Lorin is op z’n eentje de linkervleugel van de N-VA."

"Laat ons zeggen, de iets zachtere N-VA-vleugel. Dat kan voor een stukje werken in Leuven. En je gaat natuurlijk daar ook een soort Theo Francken-effect krijgen. Die woont in Lubbeek, vlak naast Leuven. Daarvan gaat Lorin profiteren."

Andere interessante plek: Brugge waar Renaat Landuyt (sp.a) misschien wel afscheid neemt. Hij heeft ook wel echt gegokt hé. Als hij niet de meeste stemmen haalt, is hij weg.
"Het is wat ik daarnet zei: in heel veel steden kan er nog van alles gebeuren. Brugge, daar is de vraag: gaat dat in socialistische handen blijven? Ik denk dat Renaat Landuyt de vlucht vooruit genomen heeft. Hij kon ook niet anders, want uit alle peilingen en onderzoeken blijkt dat hij niet zo'n populaire burgemeester is. Langs de andere kant: zijn uitdaging, Pol Van Den Driessche, is ook niet onbesproken. Dus daar zou het wel eens kunnen dat CD&V er mee gaat lopen: als twee honden vechten om één been …"

En nog zo'n race is Hasselt: de N-VA scoort hoogst in de peilingen maar lijkt al buitenspel te staan?
"Bij het vertrek van Hilde Claes (sp.a) is er toch iets gebeurd: er is gewoon een soort voorakkoord gemaakt. Dus het zal voor de N-VA moeilijk zijn. Niet enkel in Hasselt natuurlijk. Want ze hebben natuurlijk nog potentieel: uiteindelijk zijn ze pas bij de laatste parlementsverkiezingen doorgebroken. Ze waren wel al aan het komen bij de vorige gemeenteraadsverkiezingen, maar normaal gezien zouden ze nog moeten stijgen. Ze gaan wel de prijs betalen van vier jaar regeringsformules."

Daarom verraste Hasselt toch? Steven Vandenput (N-VA) is een aimabele man, maar is dat nu de nieuwe sterke man in Hasselt?
"Nee, maar wie is dan wel de sterke man of vrouw in Hasselt om het te doen? Ik denk dat iedereen al vele jaren naar Ivo Belet (CD&V) kijkt. En als Ivo dat zou gewild hebben, zou hij ook heel snel en makkelijk burgemeester kunnen geweest zijn."

En waarom doet hij dat dan niet?
"Ivo houdt geweldig van Europa, wil er zitten en blijven. Hij heeft altijd daarvoor gekozen, hij voelt er zich een vis in het water. Het zijn ook zijn thema's."

"Alleen is nu maar de vraag wat er gaat gebeuren. Stel dat Kris Peeters de Europese lijst gaat trekken, dan moet er op de tweede plaats een vrouw komen en dan is de derde plaats normaal gezien voorzien voor Ivo Belet. Alleen heeft CD&V op dit moment maar twee verkozenen in dat Europees parlement. Dus dan zou Ivo Belet er wel eens kunnen uitvallen."

"Iedereen wint altijd de gemeenteraadsverkiezingen"

Wat verwacht je van Vlaams Belang in deze race?
"Vlaams Belang zal wel iets gaan doen in Antwerpen omdat ze daar altijd sterk staan, maar ik verwacht daar geen spectaculaire veranderingen."

Toch weer Dewinter?
"Nee, juist daarom. Ik denk dat de rol van Filip Dewinter (Vlaams Belang) is uitgespeeld. Toch als absoluut kopstuk. Dus ze gaan daar uiteraard niet slecht scoren, maar een grote sprong verwacht ik niet."

Geen echte comeback?
"Neen, dat denk ik niet."

En langs uiterst links?
"Ja, ook daar, in een aantal districtsraden zullen ze wel hun stemmen halen. Peter Mertens (PVDA) is ook een aantrekkelijke figuur voor wie niet meer bij de sp.a aan zijn of haar trekken komt. Maar ik verwacht ook daar geen PVDA-vloedgolf die over Vlaanderen zal rollen."

Waar we het eigenlijk nog niet over gehad hebben is Open Vld.
"Die zijn op dit moment een niet-onaardige campagne aan het voeren. Niet bijster origineel met 'gewoon doen', maar ook niet slecht. Ik kan mij inbeelden dat tussen al het gekibbel en politici die vechtend over de straat rollen, die boodschap bij een bepaald deel van het publiek wel zal aanslaan. Gwendolyn Rutten (Open Vld) heeft daarop ingezet, maar ze heeft ook niet spectaculair ingezet. Ze wil er twee burgemeesters in twee steden bij. Ik denk dat Mathias in Gent een reële kans maakt. Je gaat, denk ik, ook voor een klein stukje een Bart Somers-effect hebben, die blijkbaar 'de beste burgemeester ter wereld' is.”

Dat is de strategie: Bart Somers de hemel in prijzen. En dat zal een spill-overeffect hebben op die andere steden?
"Ik denk dat dat bij een aantal mensen echt wel kan aanslaan. Gelukkig dat goeie bestuurders af en toe het voorbeeld zijn en navolging kunnen verdienen. Het gaat Philippe De Backer (Open Vld) in Antwerpen ook helpen. Iemand waarvan men denkt: 'Een no-nonsenspoliticus, een slimme bestuurder in het Antwerpse'. Het zou mij niet verbazen als die een redelijk goeie score haalt in Antwerpen."

En dan sp.a?
"Een partij die echt, écht in de problemen zit. Stel je voor dat die partij én Brugge verliest en Leuven verliest en Gent verliest …"

Het is niet onmogelijk.
"Voilà, het is niet ondenkbaar."

Maar dan moet John Crombez de volgende dag opkrassen, heeft hij zelf gezegd.
"Ja, hij heeft dat zelf gezegd. De vraag is dan: wat is het alternatief op dit moment voor John Crombez? Want die partij is nog niet aan het einde van de ellende. Dus wie kan er dan John vervangen en vooral, wie wil er op dit moment John vervangen? Om er dan tegen de volgende verkiezingen te staan. Het kan snel gaan in de politiek, maar zo snel?"

Nee, het is een zelfmoordscenario.
"Het is moeilijk."

En Groen dan? Is dat de grote doorbraak nu, deze keer?
"Daar rekenen ze op, hé, op een grote doorbraak. Ze surfen zoals gezegd mee op die golf van interesse in het klimaat, van opwarming van de aarde. Ik vind wel dat Meyrem Almaci (Groen) de laatste jaren een sterk parcours gereden heeft. Je voelt bijvoorbeeld dat jonge ondernemers dat ecologische gedachtegoed op een of andere manier in het hart dragen. Dus daar zou iets kunnen gebeuren."

"Maar Groen wordt in de peilingen altijd geweldig overschat, de vraag is of dat nu ook het geval zal zijn? En wat mij in ieder geval een klein beetje zorgen zou baren, dat is: ze hebben eigenlijk relatief weinig kopstukken. Om nu naar mijn eigen Leuven terug te kijken, daar wordt hun lijst getrokken door iemand die uit extreemlinkse hoek komt en die niemand kent. Maar zeg mij eens, ik bedoel buiten Wouter Van Besien, wie zijn de kopstukken voor de groenen?"

© newsmonkey

Filip Watteeuw in Gent heeft een duidelijk profiel.
"Ja, die belichaamt daar heel erg wat er gebeurd is met de stad."

Maar die is dan weer niet de groene kopman in Gent, wat ook weer vreemd is.
"Nee, voilà. Dus dat zou hun parten kunnen spelen, maar ze gaan natuurlijk een goeie uitslag neerzetten. De peilingen zijn al een jaar lang stijgend voor Groen, dus laat ons daar niet aan twijfelen."

En finaal dan: CD&V en N-VA, wie wordt de grootste?
"De CD&V, die zijn heel erg regionaal ingebed, hebben een sterk netwerk. Ze wegen nog altijd fors op het verenigingsleven. Het moment dat CD&V gemeenteraadsverkiezingen gaat verliezen, dat gaat echt een historisch moment zijn in Vlaanderen. Ik denk ook niet dat dat nu gaat gebeuren."

"Maar het is een partij die het zeer moeilijk heeft om haar ideeën duidelijk aan de kiezer te verkopen. Dus als ze 20 tot 25 burgemeesters zouden verliezen, dan gaat er een probleem zijn."

“Maar het voordeel van gemeenteraadsverkiezingen voor elke partij is: je hebt zoveel plaatsen, je hebt zoveel data om mee te vergelijken. Iedereen wint dus altijd de gemeenteraadsverkiezingen. Dus ook die zondagavond, als ze dat slim communiceren, gaat ook CD&V de gemeenteraadsverkiezingen winnen."

"Over de N-VA hebben we het al gehad. Ze hebben nog veel potentieel, die kunnen ook nog winnen. Maar het gaat geen walk-over meer zijn zoals bij de vorige verkiezingen, omdat ze de prijs voor het regeringsbeleid gaan betalen. Maar als Bart De Wever een goeie uitslag neerzet in Antwerpen, en zo ziet het ernaar uit, en als hij een paar dagen later ook nog de gedoodverfde burgemeester wordt, dan gaat N-VA de verkiezingen alweer winnen."

Lees ook de interviews met onze andere 'State of the Race'-experts: