Premier Michel bij de VN: "Er zijn steeds meer twee blokken in de wereld, wij met de EU enerzijds en Trump anderzijds"

België zetelt straks in de Veiligheidsraad. Over de positie die de Belgische premier Charles Michel (MR) wil innemen, is weinig onduidelijkheid: "Er zijn momenteel twee visies die de Veiligheidsraad domineren. Enerzijds diegenen die denken dat meer focus op respect voor de nationale soevereiniteit succes zal opleveren, en de anderen die inzetten op multilateralisme en samenwerking. Uiteraard zit ik in het tweede kamp." En dat brengt ons frontaal tegenover de VS en hun president Donald Trump.

Het is broeierig warm in New York, en het verkeer is een ware hel: traditioneel het teken dat, eind september, het circus van de Verenigde Naties neerstrijkt in het financiële hart van de wereld. Dit jaar ook een week lang de Belgische premier, Charles Michel, met in het spoor newsmonkey.

Immers, België speelt een kleine maar niet onbelangrijke rol in het geheel, sinds de Belgen een zitje hebben weten te bemachtigen in de Veiligheidsraad. Dat orgaan van de VN bespreekt bij momenten van crisis de situatie, het is het hoogste overlegorgaan tussen landen als de VS, China, Rusland, Frankrijk en de UK, de permanente leden van deze raad. Daarnaast zijn er een aantal verkozen leden, die er twee jaar inzitten. Vanaf januari hoort België daarbij, en nu al is het warmlopen voor de Belgische premier en de diplomatie.

Want niemand minder dan Donald Trump roept vandaag een speciale meeting van de Veiligheidsraad bijeen, waarop België al als waarnemer mee mag aanschuiven. Grote boeman is Iran, dat nu helemaal op de radar van Trump staat. Immers, Noord-Korea, de vorige grote vijand, is plots een vriend geworden nu er gepraat is tussen Trump en de Noord-Koreaanse dictator Kim Jong-un.

Trump vs. Iran

"Dit is een belangrijke vergadering om de verspreiding van nucleaire, chemische, en biochemische wapens tegen te gaan. Sinds ik president ben, is de VN meer en meer bezig om de duistere verspreiding van deze wapens tegen te gaan", zo klopt Trump zich op de borst.

Daarna viseert hij Iran. "De slachtpartij van het regime in Syrië is gesteund door Rusland en Iran. Dat laatste regime is veruit de leider in het verspreiden van terrorisme. Dit regime mag nooit een nucleaire bom bezitten. Daarom heb ik me uit de nucleaire deal met Iran terug getrokken. Ze zaten in ‘big big trouble’. Ze hadden cash nodig, en wij hebben ze cash gegeven. Wel, niet langer."

Niet toevallig wilde de Iraanse president Hassan Rohani daarom gisteren de Belgische premier Michel onder vier ogen zien. Want ze weten dat de Europese Unie anders denkt over heel het vraagstuk met Iran. De EU verdedigt nog steeds de nucleaire deal met Iran. "De premier heeft duidelijk gezegd waar het op staat met Iran. Maar wij houden wel ons woord en die deal", zo is in z'n entourage te horen.

"Verdeeldheid in de Veiligheidsraad is niets nieuw"

In de Rose Garden van de VN licht premier Michel tussen twee meetings door (hij moet zo meteen Benjamin Netanyahu, de premier van Israël zien) z'n visie toe. Hij windt er geen doekjes om. "Er zijn momenteel twee visies die deze vergadering domineren. Enerzijds diegenen die denken dat meer focus op respect voor de nationale soevereiniteit succes zal opleveren, en de anderen die inzetten op multilateralisme en samenwerking. Uiteraard zit ik in het tweede kamp. Dat is de enige manier om naar een meer stabiele wereld te gaan."

"Zonder twijfel is het duidelijk dat Trump aan de ene kant zit, met zijn liefde voor het unilateralisme. De Europese Unie is meer en meer de leider van het multilateralisme geworden. Je ziet dat op veel vlakken. Als het gaat over klimaat of over handelsakkoorden, maar ook over het Midden-Oosten. Op veel domeinen is er reeds meer dan een jaar een grote kloof."

Het is natuurlijk niet nieuw dat deze Veiligheidsraad verdeeld is, zo merkt de premier op. Vroeger waren er twee blokken met een heel andere vorm van verdeling: het Westen onder leiding van de VS en het Oostblok onder leiding van de USSR.

"Nu zijn er andere kampen, dat is wel duidelijk. Maar inzetten op nationale soevereiniteit zal hier niet winnen", zegt Michel. Opvallend, hij ziet daarin opening naar onverwachte partners, zoals Rusland en China. "Het is interessant om te zien dat met Rusland spontane allianties mogelijk zijn. Bijvoorbeeld rond Iran. Niet toevallig ben ik naar Rusland geweest. En straks ontmoet ik in Brussel de Chinese eerste minister."

Aanval op China

Niet toevallig dus sprak Michel "z'n verwondering" uit over de nieuwste aanval van Trump. Want naast Iran krijgt ook China het zwaar te verduren van de Amerikaanse president, in de Veiligheidsraad. In een open beschuldiging stelt Trump het volgende: "Helaas hebben we moeten vaststellen dat China heeft geprobeerd om tussen te komen in onze opkomende verkiezingen." Trump bood daarbij geen enkel bewijs. Uiteraard likt de VS nog steeds haar wonden, nadat bleek dat Rusland in 2016 massaal tussenkwam om Trump verkozen te krijgen in de VS.

Ironisch genoeg beweert Trump nu dat China net het tegenovergestelde doet. Trump stelt dat China niet wil dat zijn partij, de Republikeinen, wint, "want ik ben de eerste president die China aanpakt op vlak van internationale handel."

Het is een zoveelste keer dat Trump de diplomatieke regels compleet aan z'n laars lapt, en frontaal een 'partner' als China aanvalt. Ongezien, maar ondertussen is de wereld Trump aan het gewoon worden. Gisteren begon de zaal van de Algemene Vergadering spontaan te lachen, toen Trump vertelde "dat hij op twee jaar al meer had gedaan dan bijna gelijk welke andere president in vier jaar". De VS-ambassadrice bij de VN, Nikky Haley, had een originele uitleg voor de reactie van de zaal: "Ze lachten hem niet uit, maar wisten vooral z'n eerlijkheid te waarderen."

Lees meer