"CD&V kampt met een gebrek aan leiderschap: ik voel het niet, ik zie het niet": reclameman Marc Fauconnier spaart niemand

 

"CD&V is permanent zoekende. Wat mij daar vooral opvalt, is een gebrek aan leiderschap. Ik voel het niet, ik zie het niet, ik zie geen duidelijke richting, ik zie geen communicatiestrategie." Reclameman en strateeg Marc Fauconnier benoemt het zoals hij het ziet. En hij spaart de lokale marktleider niet. Maar ook N-VA zit niet op rozen.

Marc Fauconnier kent het klappen van de zweep. Als CEO van FamousGrey, een van de grootste reclamebureau's van het land, begeleidde hij menig politicus in campagnes in België, van zowat alle politieke kleuren. Vandaag ziet hij vooral de spanning in de relatie tussen politici en influencers toenemen. "Want dat wordt ook wel steeds belangrijker. Hoe op Twitter en andere kanalen de relatie tussen politiek en het grote publiek gebouwd worden. En die relatie steeds meer op spanning staan. Er wordt op heel veel slakken zout gelegd.”

Het wordt heel persoonlijk?
“Heel persoonlijk, inderdaad. Ik zou niet graag politicus zijn op dit moment eigenlijk. Want van elke zwakheid of elk moment van zwakte wordt geprofiteerd om een tegenstander onderuit te halen. Ik volg het op Twitter van aan de zijlijn, want in die politieke debatten moei ik mij, op een paar uitzonderingen, eigenlijk nooit."

"Maar politici blijken ontzettend gevoelig voor influencers, journalisten die dingen posten. De 'De Ceulaers', de 'Van Ransten' van deze wereld, die je dan uiteraard ook aan de rechterkant hebt ..."

© newsmonkey

Twitterbubbel

In hoeverre is dat niet de Twitterbubbel van de Wetstraat? Heeft die enige invloed op de dorpsstraat?
"Da’s moeilijk te zeggen. Op het eerste zicht zou je inderdaad zeggen dat het een nogal autistische bubbel is, zo onder elkaar. Maar anderzijds heb ik wel het gevoel dat de klassieke media die Twitter-bubbel vaak wel oppikken en die gesprekken op Twitter een beetje versterken in hun kolommen, digitaal en op papier."

"Op die manier gaat het grote publiek toch op een of andere manier meelezen wat er zich op Twitter afspeelt. Dat gaat dan toch wel een rol van belang spelen in de manier waarop mensen zich gaan gedragen."

Laat het ons concreet maken. Theo Francken (N-VA) ligt heel vaak onder vuur in de Twitterbubbel. Bij N-VA is men ervan overtuigd dat dat geen enkele invloed heeft op z'n populariteit bij de gemiddelde Vlaming. Klopt dat?
"Niet helemaal. Om te beginnen is er een hele grote achterban van Theo op Twitter, die hem daar ook door dik en dun steunt en plaatsvervangend zelfs statements doet. Dus hij bespeelt die mensen natuurlijk en hij provoceert uiteraard heel graag, omdat een stuk van zijn politieke attitude en zijn verkoopargument natuurlijk de controverse is."

"Vlamingen kijken daar eigenlijk toch een beetje naar op, naar mensen met een groot bakkes. Het is niet altijd de houding van de gemiddelde Vlaming. Maar die assertiviteit van Theo Francken is toch wel relatief zeldzaam in het politieke bedrijf. En mensen zijn daar vatbaar voor."

"Andere partijen missen mensen die scherpe voorzetten durven geven. Ik heb het gevoel dat heel veel politici ook op hun sociale kanalen eigenlijk heel voorzichtig zijn. Absoluut niet impulsief. En daardoor eigenlijk ook een soort van kleurloosheid ontwikkelen. Ik zie dat bij alle partijen, tot en met zelfs bij Groen."

Leg eens uit. Te afgeborsteld?
"Inderdaad. Ik heb zelfs het gevoel dat een Kristof Calvo (Groen) zelfs zijn woorden begint te wikken en te wegen. Theo heeft dat niet. Je kunt er een politiek supporter van zijn of niet, maar hij heeft die wat Trumpiaanse aanpak. Je kunt het ook niet anders benoemen: gewoon heel impulsief zijn, waardoor je dat op een of andere manier toch een soort geloofwaardigheid geeft. Een spontaneïteit die we vaak missen in de politiek, waar alles op weegschaaltjes wordt afgemeten. Die agressiviteit maakt hem ook wel charmant. Zelfs bij mij, die je niet kunt verdenken van zijn politieke denkbeelden te delen, maar ik …"

Je hebt sympathie voor hem?
"Sympathie is een te groot woord. Maar ik heb wel een beetje een zwak voor hem, omdat hij iemand is die met een duidelijke smoel en een duidelijk talent voor de controverse in de politiek staat. Uiteraard komt die controverse dan ook af en toe als een boemerang terug in zijn gezicht. Maar dat neemt hij erbij en hij … he walks on."

N-VA tegen de rest

N-VA komt op dit moment weg met een heel rare positie: ze zijn de grootste machtspartij, bezetten heel veel posten en tegelijk zijn ze toch nog altijd dat buitenbeentje. Met heel vaak een situatie waarin zij alleen tegen de rest staan.
"Maar dat is dus echt georganiseerd, hé. Wat mij betreft is dat hét politieke talent van de N-VA en van Bart De Wever: dat je eigenlijk met je linkerbeen in de regeringen zit. In ’t meervoud: regeringen. En dat je met je andere been een soort van spreidstand kan organiseren in de oppositie. En dat je erin lukt die beide benen eigenlijk op een geloofwaardige manier te blijven vertolken, zonder dat die ander coalitiepartners daar meteen op afhaken."

Er is wel frustratie bij die partners …
"Er is uiteraard wel frustratie, maar er is geen crisis. Ondanks de frustratie en de persoonlijke vetes is er de afgelopen maanden, jaren, zelfs geen zweem van een regeringsbreuk of een soort crisis geweest."

Het is een kibbelkabinet, maar eigenlijk is de regering op geen enkele moment echt in gevaar gekomen.
"Ik herinner mij enkele decennia geleden, toen waren er om de zoveel maanden regeringscrisissen. Het is een ander tijdperk."

Wilfried Martens, dat is voor mijn tijd.
"Dat kan ik mij voorstellen, maar zelfs onder Jean-Luc Dehaene gebeurde dat. Je zat heel snel in een soort van crisis. Terwijl de relaties nu in feite veel gespannener zijn. Ze kunnen moeilijker door dezelfde deur dan vroeger. En zitten ze in een soort noodzakelijke marriage de raison waardoor ze toch verder willen en moeten. Maar daarom zijn de relaties er niet beter op geworden, natuurlijk."

Hoe hebben die gespannen relaties dan een impact op die gemeenteraadsverkiezingen?
"Ja, niet makkelijk want gemeenteraadsverkiezingen zijn altijd een raar beestje, natuurlijk."

"Wel, wat de N-VA betreft, ze zijn dan toch degene die het meest aandacht krijgen, maar hun momentum is toch wel een beetje gepasseerd. Ten eerste: ik denk dat ze zich heel goed voelden in ’t voorjaar want toen hadden ze echt wind in de zeilen. Alles viel mee en hun agenda werd perfect gezet. Maar wat er de laatste weken gebeurd is, zowel langs hun flamingante kant als langs hun migratiekant, dat heeft hen toch wel geschaad."

Schild & Vrienden

Flamigante kant?
"Wel ja, Schild en Vrienden. Dat heeft wel wat zenuwachtigheid opgeleverd, want dat wordt toch wel een beetje als één met hen geassocieerd. Ze hebben moeten mensen van hun lijsten halen. Dus dat zorgt voor veel onrust, intern ook in de partij, en je voelt dat toch altijd in de manier waarop men naar buiten komt. Het is iets meer defensief dan de voorbije maanden."

"En uiteraard is er de migratiekant, na alles wat er de afgelopen dagen is gebeurd met Theo Francken. Die zit toch voor de eerste keer eigenlijk echt in het defensief, omdat hij families laat opsluiten en mensen met een strafblad vrijlaat."

De N-VA had op voorhand één grote droom: een nationale saus over lokale verkiezingen leggen. Het is wel aan het lukken.
"Ja, dat is inderdaad wel aan het lukken. Maar ik heb het gevoel dat ze niet het zelfvertrouwen hebben van een paar maanden geleden, en da’s één ding. Ik denk dat uiteraard hun politieke agenda is er, maar hun politieke agenda, zeker naar migratie toe, kan even goed gerecupereerd worden door het Vlaams Belang."

Denk je dat dat een factor is?
"Dat hangt natuurlijk wel een beetje af van streek tot streek en van gemeente tot gemeente uiteraard."

Is er sprake van enig goed leiderschap op dit moment bij Vlaams Belang?
"Ik voel het niet, en ik zie het niet in ieder geval. Dat is wel zo. En het migratiethema plakt natuurlijk wel op de N-VA. Dat is de grootste verdienste van de N-VA, laten we het daarover eens zijn. Liever bij de N-VA dan bij het Vlaams Belang wat dat betreft."

"Maar voor die lokale verkiezingen, zit de N-VA toch ook echt wel met een probleem naar lokale geloofwaardigheid toe."

Je bedoelt zwakke lokale mandatarissen?
"Ja, dat voel je toch wel duidelijk. Het is nog maar eens gebleken met de heisa rond de Gentse tramsporen. Dat zijn vaak mensen die nog niet echt lekker in hun politiek vel zitten. Het is nog een jonge partij lokaal uiteraard. En het niveau van de lokale politici is nog niet wat men nationaal wel zou willen."

"Dus politici en partijen met wat meer kilometers op hun teller zullen lokaal een stukje van hun achterstand tijdelijk, in afwachting van de nationale verkiezingen, kunnen dichtrijden. Waardoor dat natuurlijk de resultaten wat zou kunnen vertekenen in termen van de nationale agenda."

"De N-VA zal moeten constateren dat haar cijfers wat terug lopen. Ik verwacht mij toch aan een resultaat ruim onder de 30 procent waar ze nationaal waarschijnlijk gemakkelijk boven kunnen zitten. Maar zal dat hun zelfvertrouwen wat aantasten naar de nationale verkiezingen toe? Dat is de vraag?"

De burgemeesters van CD&V

CD&V is lokaal de grote marktleider, heeft het meest burgemeesters. Hoe schat je het daar in?
"CD&V is ook zo’n moeilijk in te schatten partij. Het is een ontzettend versnipperde partij. Dat mag je niet vergeten met al die lokale baronnietjes. Ik denk dat er maar weinig partijen zijn waar de marsorders lokaal minder werken dan bij CD&V. Dus lokaal doen die burgemeesters echt nog wat ze willen."

"Ik verwacht een relatief goed resultaat voor CD&V op plaatsen waar ze lokaal nog sterke leiders hebben. Dus ik denk dat CD&V in vergelijking met de nationale score wel relatief veel beter uit de verf gaat komen in de gemeenteraadsverkiezingen."

Maar zie je dan mensen die dat straks federaal kunnen vertalen. Hebben ze dezelfde uitgekookte machine als N-VA?
"Nee. CD&V is permanent zoekende, hé. Je kan het een beetje extrapoleren naar andere partijen, maar omdat we het nu toch even over CD&V hebben … Wat mij daar vooral opvalt, is een gebrek aan leiderschap. Ik voel het niet, ik zie het niet, ik zie geen duidelijke richting, ik zie geen communicatiestrategie."

Dat is wel heel pijnlijk.
"Mijn ervaring leert me ook uit het verleden dat alle neuzekes altijd in dezelfde richting moeten staan en dat een partij met één stem moet spreken."

"Ik zie een totaal gebrek aan leiderschap"

En dat is niet het geval?
"Dat is totaal niet het geval. Nogmaals: ik denk dat ze het niet slecht gaan doen voor de gemeenteraadsverkiezingen, omdat ze van alle partijen nog steeds de meest geroutineerde leiders hebben op lokaal niveau. En ik zie dat nog niet verdwijnen. Dat zal wel een beetje afbrokkelen, maar niet in verhouding tot hun gebrek aan nationaal leiderschap."

"Ik besef dat die woorden zwaar wegen, maar CD&V is in dit land altijd al de partij van de continuïteit en de stabiliteit geweest. En die factor mis ik heel sterk. Je voelt heel duidelijk dat de N-VA daar ontzettend veel gewicht in de schaal werpt en dat er zowel langs de linkerkant als in het centrum ontzettend weinig tegengewicht geboden wordt."

"Het soortelijk gewicht is zo klein geworden binnen heel veel politieke partijen. Iik trek het meteen door naar alle andere partijen. Mijn belangrijkste zorg vandaag is het gebrek aan leiderschap. Ik heb het dan niet over lokaal leiderschap."

"Nu ja, misschien ook wel, want ik kan in Grimbergen, het dorp waar ik woon, minstens 100 mensen bedenken die een betere burgemeester zijn dan diegene die het nu is."

"Maar ik heb het gevoel dat op de N-VA na, eigenlijk de meeste partijen op dit moment met een enorm deficit aan leiderschap zitten. Ik heb ook wat kilometers op mijn teller en ik heb campagnes gemaakt vanaf midden jaren '80 tot een aantal jaren geleden. Nu zou ik het echt niet meer willen doen."

Waarom niet?
"Om de heel eenvoudige reden dat wat mij betreft de belangrijkste bron van onderscheid en van differentiatie, van passie, in politiek de mensen zelf zijn. En er zijn zo weinig mensen in het aanbod van politieke partijen die dat vermogen hebben om, samen met campagnemakers uiteraard, een verhaal te brengen, een visie te brengen, die geloofwaardig te vertolken, er voor te zorgen dat alle andere puzzelstukjes passen."

Dat is wel een beetje een donkere boodschap?
"Ja, ik ben mij daarvan bewust. En ik hoop uiteraard dat dat ook ooit opnieuw gaat veranderen. Maar laten we eerlijk zijn, het is ook echt een vuile stiel geworden. Je moet echt een olifantenvel hebben."

© newsmonkey

Moordkuil

Laat het ons concreet maken: CD&V stuurt z'n sterkste boegbeeld, Kris Peeters, naar Antwerpen, in een moordkuil.
"Ik vind het vooral verrassend dat hij dat zelf niet beter heeft kunnen inschatten vooraf. Want je kunt hem er niet echt verdenken van Antwerpenaar te zijn. Maar hij heeft zich daar natuurlijk als buitenstaander in het hol van de leeuw gewaagd en meteen de moeilijkste tegenstander gekozen."

"Hij heeft dan in de loop van het proces nog een paar keer op een pijnlijke manier moeten aantonen dat hij het Antwerpse weefsel niet echt goed kende. En dat is dan gebleken bij die lijstvormingen en zo. Dus hij is een beetje een vreemde eend in de bijt. En ik reken Kris Peeters zeker nog tot de meer verdienstelijke politici in dit land. Maar hij heeft daar samen met zijn partij een risico genomen dat ik in zijn plaats nooit of te nimmer zou genomen hebben."

Onnodig?
"Onnodig, ik vind dat zowel van hem als van zijn partij een vergissing."

En als je het over falend leiderschap hebt… Mensen noemen dan spontaan ook de sp.a?
“Ik denk ook aan sp.a, absoluut. Maar ik voel het eerlijk gezegd in geen enkele partij. Vlaams Belang inbegrepen, by the way. Laat ons eerlijk zijn: De Wever en Francken à la limite zijn een beetje één oog koning in het land der blinden. En voor de rest moet je eerlijk toegeven dat er ten eerste weinig talent is. De spoeling is zeer dun."

En ten tweede: er worden ook niet altijd goeie keuzes gemaakt worden. Neem nu het grootste politieke talent van het moment... Ik kijk natuurlijk altijd met een bril van communicatie, hé. En je mag mij niet verdenken van veel dossierkennis en ik heb het niet over ministers die hun werk goed doen en zo..."

"Puur communicatief heeft CD&V wat mij betreft een potentieel boegbeeld, Hilde Crevits. Maar die is schandalig ondergewaardeerd, die wordt niet uitgespeeld. Ze moet uiteraard haar dingen uitvechten op het onderwijsfront, en ze doet dat niet slecht, ook al laat ze dan af en toe eens een steek vallen, maar …"

Het is defensief?
"Ja, het is defensief. Zij heeft zoveel offensief potentieel om met een ander geluid te komen… Als West-Vlaamse, als spontane, interessante, fijne dame … Maar toch blijft die partij wat mij betreft baden in een gevoel van kleurloosheid. En de belangrijkste bron van kleur wordt ergens op een ministerieel departement gehouden. Dat zijn strategische beslissingen uiteraard, dat zijn politieke beslissingen. Maar dat zijn ook communicatiebeslissingen. Communicatie en politiek zijn zo erg met elkaar verweven …"

Hilde Crevits

Dus bij deze een warme oproep, als CD&V nog iets of wat brokken wil maken in die nationale campagne: Hilde Crevits?
"Ja, absoluut. Allez, Wouter Beke, met alle respect, want ik heb er van z’n leven ook nog mee gewerkt, dat zou een fantastische minister zijn, denk ik.z

“Maar hij heeft niet het charisma, de uitstraling die je verwacht van iemand die een partij moet leiden in een zo moeilijk tijdsgewricht als deze waarin het politieke communicatietalent en het charisma zo dun gezaaid is. Dan vind ik dat eigenlijk een verkeerde keuze."

Oké, dat vind ik een interessante oefening. Doe die ook eens voor Open Vld ?
"Daar ben ik iets genuanceerder over. Ik denk dat daar de rolverdeling werkt. Enerzijds zijn er de goeie ministers, met onder andere Alexander De Croo en Bart Tommelein, die ook wel zijn best doet. En dan is er Gwendolyn Rutten die duidelijk meer een soort van ambassadrice functioneert. Dat werkt wel. Allez, het is ooit beter geweest ..."

Ik voel geen fantastische bewondering?
"Nee, maar dat werkt wel. Ik vind van alle klassieke partijen dat zij daar nog het beste uitkomen eigenlijk. Ik vind ook persoonlijk, ondanks het hoongelach in het begin, dat die slogan 'gewoon doen', dat dat gewoon werkt."

Ja?
"Ja, absoluut. Het is niet mijn slogan en het was waarschijnlijk ook niet mijn slogan geweest, maar het heeft wel iets. Het landt wel. En je merkt eigenlijk ook met die lokale verkiezingen op die borden en zo, dat het gebruikt wordt, gerecupereerd wordt door lokale mensen.”

“Dat werkt en dat wordt opgepikt. En je moet nu maar door Vlaamse dorpen rijden om te beseffen dat de CD&V niet één, maar 800 campagnes aan het voeren is op dit moment. Dat iedereen het op z’n eigen manier met z’n eigen kleurpotlood ingevuld heeft. De ene al wat beter dan de andere, maar daar is geen enkele consistentie. Wat dat betreft doet de Open Vld het veel beter."

"John Crombez is authentiek"

Over sp.a hadden we daarnet heel kort?
"Ja, da’s een moeilijk verhaal. Ik voel daar wel veel authenticiteit. Ik denk dat je John Crombez van alles kan verwijten, maar zeker niet dat hij niet authentiek is. Hij is eerlijk en ontwapenend. Alleen, jammer genoeg is dat een recept dat misschien werkt op de universiteit of in het welzijnswerk, maar niet in de politiek. Eerlijkheid volstaat niet als kwaliteit in de politiek. In tegendeel zelfs, misschien."

Dat is ook wel een slogan, wat je nu zegt.
"John is zeker een talent, maar of dat hij een politiek dier is, daar ben ik niet van overtuigd, nee."

Je hebt heel weinig gezegd over Groen?
"Ook daar, jammer genoeg, moet ik een beetje dezelfde analyse maken. Als je ooit met VLD destijds, met de jonge Guy Verhofstadt gewerkt hebt, als je met Jean-Luc Dehaene gewerkt hebt, zoals ik gedaan heb … En als je met Jos Gheysels en Mieke Vogels hebt gewerkt, wat wij ooit gedaan hebben …"

Dat is wel een fantastische rij, hé.
"Dat waren echte politieke persoonlijkheden die op tafel klopten, die ook echt een actieve inbreng hadden in de communicatie, die daar ook altijd hun eigen overtuiging over hadden. Niet altijd de juiste, maar daar werd ruzie gemaakt. Daar werd soms geluisterd, soms ook niet geluisterd naar reclamebureaus, maar dat was een heel interessante dialectiek."

"Nu zitten we niet alleen met een deficit aan leiderschap, maar met een deficit aan persoonlijkheden eigenlijk. En dat maakt het zo sneu. Een gast als Emmanuel Macron bijvoorbeeld, ja, die heeft ook met zijn persoonlijkheid en zijn charisma op twee jaar tijd het hele Franse politieke landschap opgerold. Niet omwille van zijn ideeën, maar omwille van zijn persoonlijkheid, die zich nu af en toe ook wel eens tegen hem keert."

© newsmonkey

X-factor

"Het is een stom woord, maar de X-factor is zo ver zoek in alle politieke partijen op dit moment. En ze bedoelen het allemaal heel goed. Maar ik vrees ook dat in vergelijking met 20 jaar gelede dat de kwaliteit van de instroom gewoon spectaculair is verminderd. Het politieke bedrijf is minder aantrekkelijk geworden door de digitalisering, door dat er ook met veel drek rond gegooid wordt."

"Politici worden constant belaagd, op alle mogelijk manieren in hun hemd gezet worden. Je moet het maar willen doen. Je moet echt wel een olifantenvel hebben, zoals een Theo Francken, om dat nog te willen doen. Dus die politieke instroom naar de partijen is kwalitatief verminderd. De echte sterke persoonlijkheden komen niet meer in de politiek terecht, maar in het bedrijfsleven. Ik zie daar mensen waarvan ik zeg: 'Dat zou misschien toch wel een keer een toppoliticus kunnen geweest zijn'."

Een laatste vraag: wat gaat ons aangenaam verrassen op 14 oktober? Misschien een nieuwe burgemeester voor jou in Grimbergen?
"Dat zou voor mij al een aangename verrassing zijn inderdaad."

"Het aangenaamste voor mij zou zijn dat de mensen echt met hun lokaal hart gekozen hebben. Want we doen hier nu die lokale verkiezingen wel af als een soort van opzetje naar die nationale verkiezingen, maar eigenlijk moeten mensen gewoon lokaal de best mogelijke mensen kiezen om een fijne, groene, bewoonbare gemeente te hebben. En ik hoop dat er niet te veel mensen gaan stemmen met een nationale agenda."

Lees ook de interviews met onze andere 'State of the Race'-experts: