De catch-22 van Groen: de 'groene golf' toch verzilveren of hét alternatief zijn van N-VA in 2019

Groen staat voor een moeilijke keuze in Antwerpen. N-VA-kopman Bart De Wever zet zijn tegenstrever Meyrem Almaci (Groen) doelbewust voor een dilemma, door de kans aan te bieden om mee te besturen. Want de groenen hebben veel te winnen door mee te gaan en verantwoordelijkheid op te nemen. Alleen, Antwerpen is zo symbolisch, dat het heel de campagne van 2019 dreigt te ondermijnen.

Waarom vrijt Bart De Wever (N-VA) nu al weken Groen op? Al voor de verkiezingen deed hij heel expliciet de deur niet dicht, en nu nodigt hij Groen voor een tweede keer op rij uit, om te praten over een gezamenlijk project voor de stad. Inhoudelijk maakte hij het hen ook niet moeilijk, door in de campagne al erg groene standpunten in te nemen en te verklaren dat zijn ecologisch programma zeer dicht bij dat van Groen lag.

Dat maakte Groen-kopman Wouter Van Besien ongemakkelijk: keer op keer deden hij en Meyrem Almaci de deur dicht. Van een coalitie met N-VA zou nooit sprake zijn. De knal van die deur was zo hard, dat het uiteindelijk een veto werd: Groen zou nooit met N-VA in zee gaan in Antwerpen. Alleen op die manier presenteerden ze zich op links als hét alternatief. Anders zouden vele De Wever-haters regelrecht naar de PVDA lopen, was de vrees.

De Wever rook na de verkiezingen zijn kans om op dat veto verder te gaan duwen. Want het maakt Groen kwetsbaar. Net op moment dat ze willen tonen dat ze klaar zijn voor beleid, dat ze bruggenbouwers zijn, dat ze verantwoordelijkheid aankunnen, hebben ze zich in de symbolische stad Antwerpen vastgezet in een oppositierol. Het doet nu pijn voor Groen, om telkens maar krampachtig de deur dicht te blijven houden, en het veto tegen de N-VA en De Wever te herhalen. Zachtjes zwakt het dus af: ze gaan op een tweede gesprek met De Wever en Wouter Van Besien noemde dat eerste contact ook "zeer interessant."

De Wever doet meer dan toneeltje spelen

Maar er speelt meer: De Wever is niet helemaal een toneeltje aan het opvoeren. Een coalitie met Groen behoort wel degelijk tot de mogelijkheden, nadat in de vorige legislatuur heel het dossier van Oosterweel is opgelost. Ook N-VA beseft dat de toekomst van een stad als Antwerpen groen is, ecologisch is. Met Groen als junior partner zou dat kunnen, en kunnen beide partijen, die elkaars tegenpolen zijn, elkaar vrij laten op hun geprefereerde domeinen. De meer economische bevoegdheden als de haven en het harde departement van politie, die kunnen naar de N-VA, de zachte kant is dan voor Groen.

Plus er is een tactische reden: als N-VA in Antwerpen met Groen in zee gaat, dan is dat zo symbolisch dat Almaci en co moeilijk nog in de campagne van het voorjaar van 2019 frontaal die N-VA als onmenselijk kunnen wegzetten. Het opent zelfs de deur naar mogelijke samenwerking tussen N-VA en Groen op federaal vlak na mei 2019.

En zo duikt voor Groen een echt dilemma op. Er zijn best wel mensen bij de groenen die een coalitie met N-VA genegen zijn. Zo verzilvert Groen z'n eclatante overwinning, en maakt het écht mee beleid. En een coalitie met twee, dat levert veel bevoegdheden op. Bovendien is die denkoefening zelfs voor de absolute top niet wereldvreemd: in 2012 snuffelde De Wever ook aan Groen en in de jaren daarna werd er binnen Groen over nagedacht.

Maar tussen droom en daad staat vooral die verkiezing van 2019. Groen presenteerde zich op 14 oktober overal als hét alternatief van de rechtse regeringen, als de partij die met een "Groen-model" tegenover een "N-VA-model" staat. Antwerpen is Sint-Niklaas niet. In die laatste stad zit Groen in het bestuur, onder leiding van N-VA. Daar kraait geen haan naar. Maar voor Antwerpen gelden andere wetten. Niet toevallig werd daar al in 2012 een Zweedse coalitie met N-VA, CD&V en Open Vld gemaakt. Als daar nu geel-groen komt, zou dat politiek een voorbode voor meer kunnen worden.

Almaci wil niet meegaan in spelletje De Wever

Meyrem Almaci verstaat perfect dat De Wever het handig tactisch speelt. Want als ze de deur blijft dicht houden, zal de N-VA ook dat gebruiken in de komende campagne. "Wij staken de hand uit, jullie spuwden erin", is de oneliner die De Wever nu al voorbereidt. Het is een catch-22 voorlopig: er valt nergens iets te winnen.

De moeilijke situatie verklaart overigens ook waarom in Gent de zenuwen zo strak gespannen staan bij Groen. De plotse mogelijkheid om in de tweede grootste stad van het land wél een sjerp te leveren, kan heel veel goed maken voor het nationale beeld van Groen. Dat besefte voorzitter Almaci maar al te goed, niet toevallig dook ze al de nacht van de verkiezingen op in Gent.

Want met Filip Watteeuw als eerste man in Gent presenteer je je als beleidspartij die burgemeesters levert, én tegelijk forceer je een historische doorbraak. Maar het botst ook in de Arteveldestad met het beeld dat Groen inhoudelijke verandering wil, en niet meteen op postjes mikt. En uiteraard op Mathias De Clercq (Open Vld), die al heel duidelijk dezelfde ambitie uitsprak.

Lees meer