Groen duwt Crombez (sp.a) verder in de vernieling: keuze in Oostende zet relatie rood-groen onder spanning

analyseOok in Oostende dreigt een debacle voor de sp.a. De partij was er met de 'stadslijst' na verlies nog steeds veruit de grootste, maar de sjerp gaat meer dan waarschijnlijk naar Bart Tommelein (Open Vld). Partijvoorzitter John Crombez (sp.a) trok het laken naar zich, maar valt nu zelf uit een nieuwe coalitie. Groen kiest uiteindelijk voor een ploeg met liberalen, CD&V en N-VA.

Een formule zoals in Mechelen, waar Open Vld met Bart Somers en Groen met Kristof Calvo een stadslijst vormen, dat was uiteindelijk de sleutel om de groenen in Oostende in de blauwe zee te krijgen. Lokale kopman Bart Tommelein (Open Vld), die de verkiezingen won en meeste voorkeurstemmen haalde, triomfeert nu.

Want de groenen herhaalden dagenlang hun veto tegen de N-VA, met wie ze niet in coalitie wilden. Maar nu heeft de groene achterban het licht op groen gezet voor een coalitie met Open Vld, maar ook CD&V en N-VA. De vier samen hebben een ruime meerderheid. De basistekst die Tommelein maakte baseerde zich dus op Mechelen, en bevat veel groene accenten. Drie kwart van de groene leden stemde voor.

Zo leidt John Crombez (sp.a) een stevige nederlaag, in z'n thuisbasis nota bene. Want hoewel het in Oostende kopman Johan Vande Lanotte (sp.a) was die de lijst had aangevoerd, trok Crombez de afgelopen dagen het laken nadrukkelijk naar zich. Hij gedroeg zich als formateur, net zoals Tommelein, en begon gesprekken met de andere partijen.

Groen en anderen gingen netjes op de koffie, maar Crombez mislukt nu wel in z'n opzet. Hij stelde gisteren op het allerlaatst nog een 'brede olijfboom' als coalitie voor: sp.a, Open Vld, CD&V en Groen. Maar Tommelein wees dat plan prompt af, en ook Groen, dat mathematisch niet nodig is, wilde er niet van weten. Over en out voor Crombez dus.

Groen en sp.a: geen succesvolle liefde voorlopig

Dat Groen nu kiest voor Tommelein, en niet voor de sp.a van Crombez, moet toch bijzonder pijn doen voor de sp.a-voorzitter. De sjerpen in Brugge en Gent gingen verloren. In Vilvoorde spatte het kartel tussen sp.a en Groen uit elkaar, toen lokale sterke man Hans Bonte (sp.a) weigerde om de groenen een schepenzetel te geven. Hoewel Bonte en Crombez niet bepaald dicht bij elkaar staan, is het nu de tweede grote breuk tussen links en groen-links in een paar dagen. Ook Bonte is nog niet opnieuw burgemeester.

En de relatie tussen beiden kan nog meer onder spanning komen te staan. In Antwerpen praat Groen om met de N-VA in zee te gaan. Lokale kopman Wouter Van Besien (Groen) heeft op geen enkel moment al laten verstaan dat hij daarbij de sp.a wil meenemen, of betrekken in zijn gesprekken met de grote tegenstander Bart De Wever. Zelfs bij zijn initiatief om in de gemeenteraad de N-VA 'te testen', was er geen overleg met de sp.a.

In Gent zit sp.a ook in een moeilijke situatie. Het is mathematisch niet meer nodig in een coalitie tussen Groen en Open Vld, waarover onderhandeld wordt. Ook CD&V is daarin overigens niet nodig. De lokale sp.a herbevestigde gisteren bij een vergadering van de lokale afdeling nog eens dat ze verder in de meerderheid blijven, ondanks de nederlaag. Nochtans klonken hier en daar kritische geluiden.

Groen houdt de socialisten voorlopig ook veel liever binnen in de tent in Gent, omdat ze zo het argument kunnen behouden dat ze de grootste formatie zijn: dat is nodig om voor Filip Watteeuw (Groen) de sjerp te kunnen claimen tegen de liberale winnaar Mathias De Clercq in. Maar de rekening tussen verliezer sp.a en winnaar Groen loopt ondertussen wel op: Oostende maakt de pil nog wat zwaarder. Daar verdwijnt Vande Lanotte, jarenlang vicepremier, minister, partijvoorzitter en op het laatst burgemeester nu een beetje roemloos van het toneel.

Tommelein triomfator

Grote overwinnaar is Bart Tommelein (Open Vld). "We kunnen op basis van de nota tot een goed akkoord komen. N-VA heeft z'n stempel niet kunnen drukken, dit mag geen centrumrechtse coalitie zijn", zo duidde Wouter De Vriendt, de groene kopman in Oostende gisterenavond. Hij verwees naar de impasse waar Oostende politiek inzat, en dat Groen het gevoel had die te moeten doorbreken. "We steken onze nek uit en willen de links-rechtstegenstellingen overstijgen en tot oplossingen komen", zo probeerde De Vriendt op een mooie manier uit te leggen dat hij de socialisten ijskoud achterliet.

Voor Tommelein begint nu een nieuw tijdperk. Na Vincent Van Quickenborne (Open Vld) is hij het tweede West-Vlaamse kopstuk dat naar z'n stad terugkeert. Na de felle strijd lijkt het ondenkbaar dat Tommelein nu nog veel in de nationale politiek gaat doen, tenminste toch niet in een uitvoerend mandaat. Open Vld zal zich dus moeten gaan opmaken voor een position switch aan de top.

Lees meer