Waarom Antwerpen steeds meer afstevent op een coalitie van N-VA met sp.a (en eventueel Open Vld erbij)

Deze week hervat Bart De Wever (N-VA) zijn gespreksronde in Antwerpen. De coalitievorming komt in een volgende fase: wie blijft er aan boord en stapt met de N-VA in zee? Meer dan waarschijnlijk haakt Groen zelf af, en komt men dan in de volgende fase. Sp.a lonkt wel naar de macht, en lijkt een serieuze kanshebber om samen met De Wever de lijnen uit te zetten

De gesprekken in Antwerpen gaan een nieuwe fase in. Formateur Bart De Wever (N-VA) zoekt nog steeds naar een nieuw Antwerps stadsbestuur. Vorige week werd er financieel doorgepraat met alle partijen die nog steeds aan tafel zitten met De Wever: iedereen behalve Vlaams Belang en PVDA.

De partij die De Wever het meest opvrijt is Groen. Met de groenen zou N-VA overal een ruime meerderheid kunnen vormen: in de districten én de stad. Dat doen N-VA en Groen overigens nu al in een pak van die stadsdistricten. En uiteraard heeft Groen ook de verkiezingen gewonnen: de Antwerpenaar zou dus een bestuur kunnen krijgen met een heel nieuw elan, 'de winnaars nemen de stad samen in handen'.

Alleen: de groene partijtop staat allerminst te springen. Al voor de verkiezingen toonde de partij die jarenlang 'constructieve oppositie' predikte zich plots bijzonder radicaal: "Geen coalitie met de N-VA", sprak Wouter Van Besien (Groen) duidelijk en meermaals z'n veto uit. Dat veto lijkt te blijven gelden. Groen gaat wel op de koffie, en luistert, maar zowel Van Besien als partijvoorzitter Meyrem Almaci trekken aan de teugels.

Groen lijkt alles te willen inzetten op mei 2019, en heeft daarvoor één grote vijand nodig: de N-VA. In Antwerpen dan wel in zee stappen met Bart De Wever, ondermijnt heel die strategie. En voorlopig is de Antwerpse groene afdeling, die wel zin lijkt te hebben, nog ondergeschikt aan de nationale partij.

Liever niet met CD&V

Maar vanuit de N-VA is het wel degelijk zo dat er gezocht wordt naar een andere coalitie als de huidige. Er is de mathematische logica: Open Vld met twee zeteltjes en CD&V met drie zitjes leveren samen net één zetel op overschot op voor een nieuwe uitgave van de Zweedse coalitie. Dat is bijzonder krap, het maakt dat elk van de raadsleden van Open Vld of CD&V de boel kan verlammen.

Bovendien heeft CD&V al heel duidelijk laten verstaan dat ze zich 'fundamenteel anders' willen opstellen in een vernieuwde coalitie met N-VA. De analyse is daar dat de huidige schepenen zich veel te 'soft' hebben opgesteld ten opzicht van De Wever, en veel te meegaand zijn geweest. Een nieuwe deelname aan het bestuur moet met een assertieve CD&V gebeuren. Daarvoor is Nahima Lanjri, nummer drie op de lijst, maar met meer stemmen dan uittredend schepen Caroline Bastiaens, dé persoon voor CD&V. Maar de N-VA zit allerminst te wachten op Lanjri, met wie ze in de Kamer al vier jaar een hoogst onaangename ervaring hadden.

En ondanks het verlies van vijf naar drie zetels neemt CD&V niet genoegen met minder schepenposten: nu hebben ze er twee. Die andere post komt Kris Peeters (CD&V) toe, maar de vicepremier lijkt helemaal klaar om federaal de campagne te trekken. Aan Antwerpen denkt hij niet meer, hij zal aan een schepenpost zeker verzaken, maar eventueel ook aan z'n zitje in de gemeenteraad. Zo kan hij nieuwkomer en eerste opvolger Sam Voeten laten doorschuiven om schepen te worden. Voeten, een erg assertieve communicator op Twitter tegen de N-VA, zou dan mee CD&V smoel kunnen geven in Antwerpen. Maar ook daar zit De Wever niet op te wachten.

De logica van sp.a

Een veel logischere partner wordt dan sp.a. De Wever wil graag een bredere coalitie, een 'opening naar links' om de "vermoeiende oorlog te stoppen". De socialisten zijn niet vies van opnieuw besturen in 't Stad. Kopvrouw Jinnih Beels zette gisteren op VTM Nieuws de deur toch opvallend open, en maakte meteen duidelijk dat Tom Meeuws dan de leider wordt van sp.a in Antwerpen. Zijzelf krijgt zo de handen vrij om de naar het nationale niveau door te schuiven, en in 2019 de lijst te gaan trekken voor de sp.a in heel de provincie Antwerpen.

Beels kreeg veel lof voor haar sterke rol in de campagne, waar ze zich een pitbull toonde. Uitstekend dus om straks ook federaal oppositie te gaan voeren. Meeuws is dan weer veel meer een bestuurderstype: tijdens de verkennende gesprekken met De Wever was al lang duidelijk dat hij erg veel zin heeft in een schepenambt.

De terugkeer van de socialisten aan de macht in Antwerpen is niet bepaald het droomscenario voor De Wever: hij maakte van het bestrijden van het socialisme zowat z'n baseline in campagnes. Maar om Antwerpen uit de onbestuurbaarheid te houden én te tonen dat hij bereid is compromissen te maken, is De Wever in staat die bocht te nemen. Met pijn in het hart, maar liever dat dan opnieuw in een kibbelkabinet met CD&V te gaan zitten, zo is intern te horen.

Open Vld, met twee zitjes, is dan mathematisch niet meer nodig om een meerderheid te vormen. Maar mogelijks blijven de liberalen met één schepen toch aan boord. Ook dat zal uiteraard nog verder uit onderhandeld moeten worden.

Lees meer