Nieuwe, zware sancties van Trump: gewone bevolking in Iran gaat pijn lijden, maar het regime zal niet wijken

Vandaag gaan zware Amerikaanse sancties in tegen Iran. Donald Trump wil daarmee landen en bedrijven ervan weerhouden om olie uit Iran te kopen of handel te drijven met het land. Maar de sancties zullen ook de gewone Iraniërs hard raken. Er zijn al een tijd economische problemen in Iran door het mismanagement van de Iraanse leiders. De sancties versterken dat.

Een half jaar geleden trok de VS zich eenzijdig terug uit het nucleaire akkoord met Iran. In 2015 beloofde Iran zijn nucleaire activiteiten te beperken in ruil voor opheffing van de economische dwangmaatregelen.

Volgens de Verenigde Naties, die de naleving van de deal controleren, houdt Iran zich aan de afspraken. Maar volgens de VS doet Iran dat juist niet en steunt het bovendien terroristische groeperingen. Om die reden kondigde president Trump in mei aan dat de VS zich terugtrekt uit de deal. In tegenstelling tot bijvoorbeeld de Europese Unie, China en Rusland.

Trump zei destijds ook dat de Amerikaanse sancties tegen Iran weer in fases zouden worden ingevoerd. In augustus gingen de strafmaatregelen in die betrekking hadden op de meeste handelsgoederen. Vooraf was al bekend dat vandaag de volgende fase ingaat: de sancties gaan nu ook gelden voor de oliehandel en de bancaire sector.

Dat is een grote klap voor Iran, want het land kan nu geen olie meer verkopen, terwijl het voor 80% van zijn exportinkomen afhankelijk is van de verkoop van olie. Iran kan ook geen handel meer drijven met buitenlandse bedrijven, want banken mogen geen geldverkeer met Iran meer faciliteren.

De strafmaatregelen zijn gericht tegen Iran, maar treffen ook landen en bedrijven die handel drijven met het land. Hoge Amerikaanse boetes kunnen volgen als een bedrijf toch handel drijft met Iran.

Een Belgische bank die een transactie met Iran mogelijk maakt, kan zo door de VS worden beboet. Zoiets is al gebeurd met Franse banken. Simpelweg niet betalen of de sancties negeren, kan ook kostbaar worden: de tegoeden van bedrijven of banken in de VS kunnen dan bevroren worden.

Europa

De sancties zullen ook de gewone Iraniërs hard raken. Er heeft in Iran in het afgelopen jaar al een grote geldontwaarding plaatsgevonden. De koopkracht is enorm afgenomen, veel zaken zijn drie keer zo duur. Van eieren tot melk en van huizen tot auto's. Maar dat ligt niet alleen aan de sancties. Er zijn al een tijd economische problemen in Iran door het mismanagement van de Iraanse leiders. De sancties versterken dat.

Europa volgt Amerika niet in de harde lijn tegen Iran. Zo sluit Europa zich niet aan bij de sancties en stapt het niet uit de Iran-deal. De EU heeft bedrijven zelfs opgeroepen om gewoon handel te blijven drijven met Iran. Dat komt omdat Europese bedrijven worden geraakt door de maatregelen, maar ook omdat Europa vrezen voor een instabiel Iran, een soort tweede Syrië. Instabiliteit geeft immers kans op migrantenstromen en veiligheidsproblemen.

De VS heeft een lijst met twaalf eisen waarvan ze willen dat Iran eraan voldoet. Pas dan worden de sancties opgeheven. Het zijn enorm strenge eisen, en alles wijst erop dat Washington het regime in Teheran omver wil werpen.

Geen schrik

Maar dat zou wel eens een werk van erg lange adem kunnen worden. Want Iran is gewend om onder sancties door te leven en veel Iran-waarnemers zien dan ook niet dat een nieuwe ronde veel gaat veranderen. Of: in de praktijk zal de gewone bevolking pijn lijden, maar het regime zal niet wijken.

De Iraanse president Rohani zei vorige week al de sancties niet te vrezen. "Dit betekent een nieuw onrecht van de Amerikanen, maar de mensen moeten weten dat de regering niet bang is voor Amerikaanse bedreigingen", zei hij.

Het is ook maar de vraag hoe lang de rest van de wereld zich aan de sancties blijft houden, vooral als de olieprijs verder stijgt. Acht landen zijn door de Amerikanen trouwens nog voor zes maanden voor de oliehandel uitgezonderd van de sancties. Daarbij India, Zuid-Korea, Japan en China en dat zijn meteen de grootste importeurs van Iraanse olie.

De reden dat de Amerikaanse regering een uitzondering maakt voor die landen, is de hoop dat ze over zes maanden alsnog besluiten geen zaken meer te doen met Iran.

Lees meer