Het probleem van Theresa May: brexitdeal kan haar in eigen land de kop kosten

Vandaag wordt in Brussel het raamakkoord voor de brexit ondertekend: dat zijn de basisvoorwaarden waarmee Groot-Brittannië de EU verlaat. Daarmee trekt May zo goed als definitief de deur van de EU achter zich dicht en alle EU-leiders hebben al laten weten dat ze de brexit een faire deal vinden. Maar in eigen land wordt het akkoord nog een moeilijke oefening voor May.

Het zijn dubbele gevoelens bij de EU-leiders en Theresa May vandaag: de eerste akkoorden voor brexit worden vandaag ondertekend, zodat de Britten in maart van volgend jaar de EU achter zich kunnen laten. (Hier is waarom die datum wellicht nog naar achter geschoven wordt.) De verzamelde staatshoofden en premiers benadrukken en masse dat het VK een goede deal heeft gekregen, maar dat het toch een trieste dag is, nu Groot-Brittannië de EU verlaat. Maar ook voor Theresa May is dit geen triomftocht: zij moet in het thuisland de deal gaan uitleggen.

Open brief van May

Daar schreef May nu ook een open brief over, die ze in de kranten verspreidde en op Twitter postte. In de open brief vraagt ze aan haar bevolking om haar te steunen, zowel de 'Leave'-stemmers als de 'Remainers.' Volgens May zal de deal garanderen dat bepaalde jobs die rekenen op de open grenzen van de EU, veiligstellen, net zoals de grens tussen Noord-Ierland en de republiek Ierland, waar een akkoord over is.

Tegelijk benadrukt de Britse premier wat de Britten nu zelfstandig zullen beslissen: over visgronden en landbouw, waar de EU notoir zwaar op weegt, maar ook de problemen binnen de NHS en natuurlijk deals met landen waar de EU nu gemeenschappelijke belangen laat doorwegen. Of dat voldoende zal zijn voor de Britten die de laatste weken om een tweede referendum betoogden, valt nog te betwijfelen.

Dit is wat May te zeggen had over een tweede referendum.

© epa

Publieke motie van wantrouwen

Want de brief van May laat zien dat ze zelf goed genoeg weet dat haar bevolking én haar kabinet niet al te zeker meer zijn of die brexit wel zo'n goed idee was. De voorbije weken leek de Britse regering wel op een deurenkomedie. De ene na de andere minister verliet het kabinet omdat ze het niet eens waren met de deal die May gesloten had.

Het scheelde niet veel of May's kop was gerold voor het eerste stuk van de brexit nog maar in gang was gezet. Er kwam geen motie van wantrouwen en begin deze week was het duidelijk dat die er ook niet komt. Maar nu moet May met een reeds ondertekende en bevestigde deal naar Westminster, waar het Lagerhuis moet stemmen voor of tegen.

Deal of no deal

In de gangen van het Brusselse Europees Parlement klonken de EU-leiders alvast vastberaden. Als het Britse Lagerhuis tegen deze deal stemt, dan is het maar no deal. Dan vertrekt de EU zonder handelsakkoorden en mét een Ierse harde grens. Wat toont de brief van Theresa May? Dat zelfs een scenario waarbij het enige alternatief geen deal is, het Lagerhuis zou kunnen overtuigen. Zo laag is het vertrouwen in May.

En dus heeft ze, naast die stem van het Lagerhuis die er dankzij wat lobbywerk waarschijnlijk toch komt, toch ook nog de mensen nodig. Wat de snap-election van May in juni 2017 vooral toonde is dat de Britten zich mogelijks bedacht hebben dat het buiten de EU niet noodzakelijk beter is, zeker niet met een deal van May. Maar op de top klinken de stemmen van Juncker, Rutten en Macron duidelijk: deze deal of geen deal, voor de EU is de brexit zo goed als afgerond.

Lees meer