Is het zover? Chinese wetenschapper zegt dat genetisch gemodificeerde kinderen zijn gecreëerd

Een Chinese wetenschapper, He Jiankui, claimt dat er al een genetisch gemodificeerde tweeling ter wereld is gebracht. Diezelfde He Jiankui heeft documenten ingediend waaruit blijkt dat hij van plan is om het genetisch materiaal van menselijke embryo’s aan te passen. En vervolgens die aangepaste embryo’s terug te plaatsen in de baarmoeder en aldaar ook daadwerkelijk uit te laten groeien tot genetisch gemodificeerde baby’s. Een tweede document lijkt te suggereren dat er reeds vrouwen zijn die 24 weken zwanger zijn van een genetisch gemodificeerd kind.

Het genetisch materiaal van de kinderen zou met behulp van CRISPR zijn aangepast. In 2015 pasten Chinese onderzoekers – tot grote verontwaardiging van de wetenschappelijke gemeenschap – met behulp van CRISPR voor het eerst het genetisch materiaal van menselijke embryo’s aan.

De Chinese onderzoekers verzamelden toen 86 menselijke embryo’s. De embryo’s waren afkomstig van vruchtbaarheidsklinieken en geen van de embryo’s was levensvatbaar. De onderzoekers probeerden het gen dat verantwoordelijk is voor een mogelijk dodelijke afwijking in het bloed aan te passen. Ze deden dat met behulp van gene-editing: hierbij wordt DNA toegevoegd, vervangen of verwijderd.

Van de 86 behandelde embryo’s overleefden er 71. Van 54 embryo’s werd het genetische materiaal bestudeerd. Slechts 28 embryo’s bleken zich succesvol te delen en slechts een fractie daarvan bevatte het vervangen genetische materiaal. Verder werden in deze embryo’s een aantal mutaties aangetroffen in een heel ander deel van het genoom die waarschijnlijk het resultaat waren van het knutselen aan het DNA.

Stap verder

En nu zijn Chinese onderzoekers nog een stap verder gegaan blijkt uit een document op de site van CHICTR, een database van alle in China uitgevoerde klinische studies. In het document staat te lezen dat onderzoeker He Jiankui, verbonden aan de Chinese universiteit Sustech, plannen heeft om het genetisch materiaal van menselijke embryo’s aan te passen en vervolgens die aangepaste embryo’s terug te plaatsen in de baarmoeder en ze daar ook daadwerkelijk uit te laten groeien tot genetisch gemodificeerde baby’s.

Het document onthult dat He voor zijn klinisch onderzoek op zoek is gegaan naar Chinese koppels waarvan de man hiv-seropositief is. De mannen moesten sperma afstaan en dat werd vervolgens gebruikt om een eicel van hun partner te bevruchten.

CCR5

De embryo’s die daarvan het resultaat zijn, worden vervolgens aangepast. Daarbij wordt specifiek het CCR5-gen gemanipuleerd, een gen dat wanneer het muteert ervoor zou kunnen zorgen dat mensen immuun worden voor onder meer hiv.

“Door het CCR5-gen in menselijke embryo’s aan te passen willen we gezonde kinderen op de wereld zetten die geen hiv kunnen krijgen”, staat in de tekst in de database.

Er zijn een aantal redenen om aan te nemen dat de Chinese onderzoekers het hierboven omschreven plan al effectief hebben uitgevoerd. Bovendien is er een tweede document dat lijkt te suggereren dat er reeds vrouwen zijn die 24 weken zwanger zijn van een genetisch gemodificeerd kind. He claimt zelfs dat er al een genetisch gemodificeerde tweeling ter wereld is gebracht.

Omstreden

Het toepassen van CRISPR op mensen is enorm omstreden. De meeste onderzoekers zijn het er over eens dat de genome editing-techniek nog in de kinderschoenen staat en ongeschikt is voor het aanpassen van menselijk leven. Recent onderzoek suggereerde dat de genome editing-techniek grotere genetische schade aanricht in cellen dan werd vermoed.

Ethisch gezien is er ook een groot probleem: hoe ver moeten en willen we gaan met het aanpassen van genetisch materiaal van mensen? Willen we designer-baby’s, waarin ouders een lijstje met gewenste eigenschappen kunnen aanleveren en onderzoekers een embryo vervolgens zo aanpassen dat hun toekomstige kind aan de criteria voldoet?

Lees meer