Klimaattop in Polen: veel gepraat en applaus, weinig vooruitgang

Een daverend applaus, daarmee sloten de politici op de klimaattop in Katowice de gesprekken af. Dat klinkt positief en natuurlijk zijn er heel wat afspraken gemaakt over hoe we die akkoorden gaan omzetten in de deelnemende landen. Maar nieuwe doelstellingen, daar kon niemand het over eens worden. Kijken we later terug naar Polen als de top van de gemiste kans? 

Hoe gaan we de doelstellingen in Parijs omzetten naar echte regels voor landen om hun C02-uitstoot te registreren en te verminderen. Dat is de vraag die beantwoord raakte op de klimaattop in Katowice. Maar andere, moeilijkere vragen, zoals hoe we ervoor gaan zorgen dat de bestaande akkoorden verscherpt worden, in lijn met wetenschappelijk advies, op die vraag weerklonk vooral een galmende stilte. Er zijn er nog: wie gaat al die goede bedoelingen financieel steunen in arme landen, bijvoorbeeld. Geen antwoord.

Braziliaans regenwoud

In essentie komt het neer op wat we al kennen: wie bossen en zogenaamde 'carbon pits' in z'n land heeft, grote bossen waardoor er veel CO2 wordt omgezet, krijgt daar krediet voor. Er ontstond wel wat controverse toen Brazilië om extra krediet vroeg: zij hebben het grootste regenwoud van alle deelnemende landen. Maar een boom kan geen twee keer C02 opnemen, dat voorstel werd dus van tafel geduwd.

Dat kan behoorlijk negatieve efffecten hebben: Brazilië heeft altijd een voortrekkersrol gespeeld in de gesprekken tussen armere landen en rijkere landen, maar weigert nu, zoals eerder afgesproken, om de top van volgend jaar daar te laten doorgaan. Eén reden is natuurlijk de nieuwe Braziliaanse president Jaïr Bolsonaro.

Ook België staat erbij en kijkt ernaar

Maar ook België komt niet goed uit de gesprekken: volgens Greenpeace België draagt ons land een verpletterende verantwoordelijkheid, maar hebben we die niet opgenomen. Ook over de top in het algemeen, klinkt er teleurstelling. “Dit is moreel onaanvaardbaar. Zonder onmiddellijke politieke actie komen we niet vooruit. Overal ter wereld roepen mensen op tot daadkracht, maar dat hebben de regeringen hier niet getoond", zegt woordvoerder Jennifer Morgan.

Die vooruitgang, daar is inderdaad acuut vraag naar. Uit een rapport van het IPCC bleek eerder dit jaar dat de zeespiegel een stuk sneller stijgt dan eerst gedacht. Dat komt doordat het ijsverlies bij Antarctica de afgelopen tien jaar is verdrievoudigd. Iedere seconde smelt er daar een hoeveelheid ijs die bijna drie olympische zwembaden vol water oplevert.

Smeltwater Antarctica

In de afgelopen 25 jaar heeft het afsmelten van Antarctica bijgedragen aan een zeespiegelstijging van bijna 8 millimeter. Dat lijkt misschien verwaarloosbaar, maar het onderzoek van IMBIE (een internationaal consortium van 84 wetenschappers) toont aan dat 40% daarvan in de laatste vijf jaar is gebeurd. Het smelten gaat dus steeds harder

Dat verontrustende rapport bleek echter niet voldoende motivatie te zijn om een strenger klimaatsakkoord op te starten. Dé reden blijft natuurlijk economisch, zelfs als het IPCC al stelde dat een ongebreidelde klimaatsopwarming (van 2 of meer graden) veel ergere gevolgen zal hebben voor de economie dan strengere maatregelen. Toch stapten de grote vervuilers, zoals de VS, uit het klimaatakkoord. Volgend jaar is er opnieuw een top, of daar vooruitgang wordt geboekt, valt af te wachten.

Lees meer