De laatste wanhopige poging van May: 't is haar deal pakken of wellicht helemaal geen brexit

Met een wanhopige dreiging probeert Theresa May het akkoord dat ze met Europa heeft gesloten voor een "zachte" brexit alsnog te redden. Als het Britse Lagerhuis dat akkoord verwerpt, gaat het vertrek van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie mogelijk helemaal niet door zegt ze. Dat scenario is waarschijnlijker dan een brexit zonder deal, zonder nadere afspraken dus tussen Londen en Brussel. 

Gisteren al zei May dat het een aanslag is op de democratie als de brexit, waar de Britten in een referendum voor hebben gestemd, niet doorgaat. Vorige week dwong het parlement toezeggingen af van May om zo snel mogelijk met een 'plan B' te komen als haar deal wordt weggestemd. Maar hoe dat plan eruit zou moeten zien is volkomen onduidelijk.

Het Britse parlement stemt morgen over het akkoord dat na anderhalf jaar van onderhandelingen tussen de EU en het Verenigd Koninkrijk op tafel ligt. Als het akkoord wordt afgewezen, groeit de kans op een no deal-brexit, waarbij het Verenigd Koninkrijk op 29 maart de EU verlaat zonder afspraken over het verkeer van goederen, diensten en personen. De Britse premier besloot in december een stemming over haar akkoord met de EU uit te stellen, omdat zij bang was niet genoeg steun te krijgen van het Britse parlement.

Chaos is coming

De cruciale stemming over de brexitdeal komt er nu dus echt en zoals het er nu naar uitziet zal het Lagerhuis de afspraken met de EU verwerpen, wat tot verdere politieke chaos in Groot-Brittannië zal leiden. Bij wijze van slotoffensief houdt premier May vandaag de toespraken in een fabriek in Stoke-on-Trent en in het Lagerhuis zelf.

Over het grootste struikelblok in Mays akkoord, de grens tussen Noord-Ierland en EU-lidstaat Ierland, is in de deal een noodvoorziening opgenomen (de fameuze 'backstop'). De EU wil immers voorkomen dat er een harde grens ontstaat tussen Noord-Ierland en Ierland. Daarom is er een noodclausule opgenomen in het huidige conceptakkoord.

In de noodclausule staat dat als er vóór het einde van 2020 geen afspraken over de Ierse grens zijn gemaakt, het hele Verenigd Koninkrijk in de Europese douane-unie zal blijven of dat de zogenoemde transitieperiode wordt verlengd tot 2022. Tijdens de transitieperiode zijn de Britten officieel al uit de EU vertrokken, maar blijft het meeste bij het oude, zodat de EU en het VK over hun toekomstige handelsrelatie kunnen onderhandelen.

Brieven heen en weer

De EU komt vandaag trouwens nog eens met een brief om de tegenstanders van de deal gerust te stellen. Daarin wordt benadrukt dat die noodvoorziening niet de voorkeur heeft van Brussel en dat er geen sprake is van een geheim scenario om Noord-Ierland binnen de EU te houden. In de brief wordt benadrukt dat de Irish backstop niet de voorkeur van de EU heeft. Ook staat er dat dit geen poging van de EU is om Noord-Ierland te annexeren en dat deze optie niet het in 1998 getekende Goedevrijdagakkoord ondermijnt. In dat akkoord staat dat de toekomst van Noord-Ierland altijd bepaald zal worden door een meerderheid van de Noord-Ierse bevolking.

Het Britse kabinet laat op zijn beurt ook weer een brief in Brussel bezorgen aan de Europese Raad en de Europese Commissie in een blijkbaar afgesproken uitwisseling met als doel om de stemming morgen te beïnvloeden ten gunste van de brexitdeal. Maar de voorstanders van de brexit in het Lagerhuis lijken niet van plan om gehoor te geven aan de oproep van May.

Urenlang wachten aan de grens

Net vandaag komt ABN AMRO met een rapport dat illustreert hoe zwaar de de transport- en logistieksector geraakt zal worden bij een no deal-brexit. In dat geval zouden er enorme wachtrijen voor de grens kunnen ontstaan. Een no deal-Brexit zou immers betekenen dat er weer grenscontroles worden ingevoerd. Op een gemiddelde ferry richting het Verenigd Koninkrijk staat zo'n 5,5 kilometer aan vrachtwagens, aangevuld met 300 personenwagens en 1.200 passagiers. De twee of drie documenten die nu nodig zijn voor export naar het VK worden er dan bovendien minimaal zeven. Vooral transporteurs van bederfelijke waar en just-in-time-leveringen lopen grote risico's door de wachtrijen, stelt de bank.

Lees meer