May krijgt nee: brexit-deal afgebrand in parlement

Het is een nee: zoals verwacht heeft het Britse lagerhuis de brexit-deal van haar eerste minister afgekeurd. De cruciale stem kwam vroeger dan verwacht: nadat duidelijk werd dat de Ierse 'backstop' er niet kwam, trokken Labour en de Lib Dems enkele amendamenten terug, op dat moment was het schip al gezonken. 

Theresa Mays brexitdeal is door het Britse lagerhuis verworpen met 432 stemmen tegen 202. Dat is een meerderheid van 230 stemmen, de grootste meerderheidsstem tégen een overheidsvoorstel sinds de jaren twintig, als niet ooit.

Het stemmen verliep vrij traag, dat is omdat er in het Britse parlement nog in verschillende gangen moet 'voorgesorteerd' worden voor de stem. De 'nee'-gang stond een stuk voller dan normaal.

Eigenlijk was het verhaal van Theresa May deze namiddag al geschreven. De voorzitter van de Europese Commissie Jean-Claude Juncker maakte in allerijl zijn agenda leeg om May te kunnen ontvangen. Zodra de Ierse backstop, een verzekering dat deal of geen deal, de Ierse grens open blijft, niet ging gebeuren, was de stemming bijna niet meer nodig. Na nog een stevige speech waarin Corbyn duidelijk maakte dat zijn fractie tegen de deal zou stemmen, trokken alle bijna parlementsleden hun amendamenten in zodat er meteen gestemd kon worden.

Wat nu?

May gaf in haar speech voor de stemming al aan dat een nieuwe nationale stembusgang geen nut zou hebben. "Daarmee doen we het Britse publiek geen plezier, het zorgt er alleen voor dat we na de verkiezingen met hetzelfde probleem zitten." Wat haar betreft, komt er daarom ook geen tweede referendum. Ze riep nog een laatste maal op om toch voor haar deal te stemmen en dreigde met het doembeeld van de no-deal-brexit, maar het mocht niet baten. Het is een historische nee-stem geworden, sinds de jaren twintig kreeg geen enkele premier nog zo'n overweldigende meerderheid, ook uit eigen huis, tegen zich.

Ook in eigen huis krijgt May een stevige pandoering: 118 Conservatieven stemden tegen hun eigen premier.

Jeremy Corbyn beloofde eerder deze week al om een vote of no confidence, een motie van wantrouwen, in te dienen zodra Mays voorstel werd afgekeurd. In een korte verklaring na haar voorspelde verlies, gaf May dan ook mee dat de oppositie morgen de kans zal krijgen om daarover te debatteren. Corbyn diende die motie dan ook prompt in.

Verlenging brexit-termijn?

Morgen debatteert het lagerhuis dus over de regering May en of die kan aanblijven. De SNP, de Scottish National Party, deelde onmiddellijk mee dat ze die motie van wantrouwen zullen steunen. De coalitiepartij DUP, de ultraconservatieve Noord-Ieren, zullen achter May blijven staan.

Vervolgens zal May praten met de partijvoorzitters om te zien "welke oplossingen redelijk zijn." Nadien trekt ze richting Brussel om met Juncker te praten. Of dat nuttig is, moet nog blijken. Een verlenging van de termijn om een deal uit te zoeken, lijkt waarschijnlijk.

De voorzitter van de Europese Commissie, Jean-Claude Juncker, had eerder al meegegeven dat de EU niet zal heronderhandelen, maar of dat waar is, zal de komende dagen duidelijk worden. Donald Tusk, de voorzitter van de Europese Raad, suggereerde al wat momenteel nog onbespreekbaar is in het lagerhuis: kan de brexit omgedraaid worden?

Juncker zelf heeft de druk op May nog wat opgedreven. Kort na de nee-stem van het parlement zette hij op Twitter dat het Britse volk dringend haar standpunt duidelijk moet maken. De klok tikt, aldus Juncker. Het worden nog moeilijke uren en dagen voor Theresa May.

Lees meer