PS annuleert alle debatten met N-VA: dikke tegenslag in campagne voor De Wever, die het nu met Ecolo als vijand moet doen

De PS schrapt alle debatten met de N-VA in de campagne. Dat is vooral het resultaat van een intern debat tussen Elio Di Rupo (PS) en Paul Magnette (PS) over wie de baas is bij de Franstalige socialisten. Maar het is een ferme tegenslag voor de N-VA, die de debatten perfect kon gebruiken om een communautaire campagne te lanceren. Ecolo moet nu de PS vervangen.

Het was hét debat van de campagne in 2014: Bart De Wever versus Paul Magnette, bij VTM en RTL, in het Nederlands en Frans, met een flashy decor en een keiharde confrontatie tussen twee scherpe kopstukken. Dat debat, maar ook onder meer een soortgelijk debat bij L'Echo en De Tijd, legde mee de kiesstrijd in 2014 in een plooi. Het communautaire thema kreeg een flinke plek daarbij: in Vlaanderen kon De Wever nog eens stevig onderstrepen wie de échte vijand was, namelijk de spilzieke PS. En in Wallonië werkte het vijandbeeld en de angst daarvoor evenzeer: die verketterde N-VA zou toch niet het land gaan overnemen zeker?

Een win-win dus in het Belgische kiessysteem, waar partijen zich enkel maar in hun taalgebied moeten presenteren aan de kiezer. En de media, die er een vette kluif aan hadden.

Opvallend nu: de PS schrapt eenzijdig alle debatten met de N-VA. Dat schrijft De Tijd. Nochtans waren er behoorlijk wat confrontaties gepland. Zo stond Elio Di Rupo (PS) klaar om het kunstje bij VTM en RTL te herhalen, en met De Wever in duel te gaan. En deze keer had Paul Magnette (PS) al toegezegd voor een rechtstreekse confrontatie met De Wever bij De Tijd en L'Echo. En ook een debat tussen Theo Francken (N-VA) en Magnette bij LN24, een nieuwe Franstalige actualiteitszender, is geschrapt.

Machtsstrijd binnen de PS speelt een rol in de keuze niet met N-VA in debat te gaan

Officieel is de versie van de PS dat ze geen zin hebben om de focus van de campagne op het communautaire te leggen. "De uitdagingen zijn volledig anders. We willen het hebben over het sociaal model en het klimaat. Vandaar dat er geen debatten met de N-VA komen", zo reageert Magnette in De Tijd.

De echte reden is vermoedelijk niet zo onbaatzuchtig. De PS geeft immers een prachtige kans op om zich tot 'kampioen van de Franstaligen' te kronen. Maar de vraag bij de PS is vooral wie die kampioen precies is. Want de partij zit midden in een keiharde machtsstrijd. Oud-premier Elio Di Rupo, de voorzitter van de partij, wil zich een allerlaatste keer gooien om opnieuw de sleutels van de Zestien te bemachtigen. Hij sloot daarbij in het verleden zelfs coalities met de N-VA niet uit, al wil hij dat niet al te luid gezegd hebben.

Maar Di Rupo krijgt niet zomaar vrije baan. Velen zien in de 67-jarige ex-premier geen winnaar meer, en hebben hun hoop gevestigd op Paul Magnette, de burgemeester van Charleroi. Die is 'campagneleider' en trekt de Europese lijst, maar zal niet zetelen. Een vreemde constructie die hem wat heeft beschadigd.

Die machtsstrijd tussen Magnette en Di Rupo verlamt de partij wat in de campagne: wie is hun 'kandidaat-premier'? Daar is geen duidelijk antwoord op voorlopig. Bovendien is ook hun visie op de N-VA verschillend. Di Rupo is milder, heeft de deur voor een samenwerking open gezet door een 'spiegelkabinet' voor te stellen, dat dezelfde samenstelling als de deelstaatregeringen zou hebben, aan beide kanten van de taalgrens. Een confederaal model, als het ware. Magnette wil daar niet van weten, en sluit elke samenwerking met N-VA op voorhand duidelijk uit. Maar er zit dus ruis op de PS-boodschap.

Uit het vaarwater blijven van de N-VA is dus nuttiger, dan de interne verdeeldheid gaan blootleggen door naar het ene debat Di Rupo te sturen en naar het andere Magnette. Op een bijeenkomst van de partijtop van de PS werd dus beslist dan maar alles te schrappen. Volgens hen heeft het ook te maken met CD&V, die voor 2024 geen staatshervorming wil. Waarom er dan wel een thema van maken, is de redenering bij de PS.

Tegenslag voor N-VA

Bij de N-VA is het een flinke streep door de rekening: de debatten zijn de uitgelezen kans om het communautaire thema op de agenda te zetten. Een eerste poging, erg vroeg in de kiesstrijd, om het over confederalisme te hebben, strandde op veel minder reacties en debat dan in 2014. De Wever wijst erop dat het van weinig moed getuigt eerst een debat te eisen, en dan af te zeggen.

Opvallend is dat Ecolo alvast bereid is in het gat te springen. De groene familie komt in peilingen voorlopig als grootste fractie in de Kamer, net voor de N-VA. Het is dus best mogelijk dat zij, en niet de PS, straks de premier kunnen leveren.

In die context gaat dus Jean-Marc Nollet, voorzitter van Ecolo, in debat met De Wever voor De Tijd en L'Echo. Het is nog niet duidelijk of VTM en RTL de lege plek van Di Rupo ook met de groenen willen opvullen.

De groenen zijn meer en meer de vijand van N-VA: op vlak van ecologie en klimaat zijn de Vlaams-nationalisten één van de grootste critici van Groen en Ecolo. En in het debat over onder meer het afschaffen van de bedrijfswagens, waarbij Groen het voortouw neemt, werpt de N-VA zich op als heftige tegenstander. Maar uiteraard kan een confrontatie met Ecolo niet meteen het communautair thema op de kaart zetten, zoals dat met de PS wel kan. Het blijft dus een afkooksel voor de N-VA, waarmee ze moeilijk tevreden kunnen zijn.

Lees meer