De brexit komt dichter: dit zijn de opties die nog open liggen de komende veertien dagen

12 april staat in de agenda van de Britten als de nieuwe D-day, want dan stapt Groot Brittannië uit de Europese Unie. Met of zonder deal: eigenlijk is dat de vraag al niet meer. Want door de maanden heen hebben de Britten al best wat opties zelf geschrapt. Wat is er praktisch (niet) meer mogelijk voor de Britten: we zetten het even op een rijtje. 

Vorige vrijdag haalden de 'nays' het opnieuw: Theresa May delfde het onderspit bij een finale stemming over de deal die ze de laatste maanden onderhandelde met de EU. Het verschil was kleiner dan ooit, maar dat mocht niet baten: momenteel stapt Groot-Brittannië op 12 april uit de EU zonder deal. Dat betekent chaos aan de grens, geen handelsakkoorden en naar verluid zo'n 1,6 miljard verlies economisch verlies per dag. Maar is dat ook wel zo? Wat zijn de mogelijke scenario's voor de Britten?

No Deal

Het gevreesde no deal-scenario hangt als een zwaard van Damocles boven Westminster, maar tegelijk is dat eigenlijk geen evidentie meer. Hoezo? Vorige maand, bij de tweede stemronde over Theresa Mays deal, kwamen enkele alternatieve scenario's naar voor. Westminster stemde toen wel resoluut tégen een exit zonder deal.

Bizar genoeg wil dat zeggen dat het best kan dat de komende 12 april de Britten niet wettig uit de EU kunnen stappen zonder deal, maar tegelijk geen deal hebben. Het zou een enorme, geforceerde traditiebreuk zijn. In principe is May namelijk niet verplicht om het advies van het parlement te volgen, maar door de stemrondes te laten organiseren, kan ze nu moeilijk anders. Het is ook een traditie die al meegaat sinds het democratisch systeem werd ingevoerd in Groot-Brittannië.

Concreet: het Britse parlement heeft zichzelf vastgezet. In principe moeten ze wel een akkoord stemmen voor 12 april, want op dat moment worden ze ingehaald door de feiten. De Europese Unie heeft van haar kant dan weer laten weten dat ze een deal eisen.

Mays deal

 

Maakt Theresa May nog kans om toch gestemd te geraken? Op zich is Mays strategie: uitstellen tot er uit wanhoop voor haar plan gestemd wordt, aan het werken. Met één probleem: mogelijk werkt het niet snel genoeg. De voorbije stemrondes hebben aangetoond dat niemand warmloopt voor andere alternatieven.

Maar er blijft één groot probleem in termen van aantal stemmen. De Noord-Ierse DUP, nochtans Mays coalitiepartner, blijft tegen haar deal gekant zolang er geen oplossing is voor de backstop. In het scenario van May blijft het eiland Ierland en dus Noord-Ierland, nog even in de douane-unie. Maar dat wil ook zeggen dat er geen realistische vrijhandelsakkoorden kunnen gesloten worden (met een open grens is dat moeilijk). En laat dat nu net de inzet van de hele brexit zijn. Met die backstop blijft de DUP echter tegen het akkoord van May stemmen en elke stem is cruciaal.

Is er dan geen enkele manier om de andere parlementsleden te overtuigen? Waarschijnlijk zullen de alternatieve scenario's gebruikt worden als hefboom om finaal toch voor de deal van May te gaan. Sowieso heeft de premier al aangekondigd dat ze ontslag zal nemen zodra de brexit erdoor is gekomen.

Nog een andere deal

 

Intussen heeft Westminster wel zijn best gedaan om een heel aantal alternatieven op tafel te leggen. Die zijn echter allemaal weggestemd. Dat is ook best logisch: het zijn rudimentaire plannen. Met enkele krijtlijnen op tafel is de chaotische brexit waar May voor waarschuwt, niet weggeduwd. Maar het zijn net die alternatieven die ervoor zorgen dat Mays deal steeds dichterbij komt.

Want voor een nieuwe deal is er ruwweg geen tijd meer. Ook de EU liet al optekenen dat er geen uitstel meer komt, tenzij daar goede redenen voor zijn. Een nieuwe deal kan zo'n reden zijn, maar aangezien er al veel alternatieven zijn afgevallen, wordt die kans steeds kleiner. het realistische scenario is dan ook dat Westminster deze maandag eerst nog wat alternatieven wegstemd. Waarna May mogelijks opnieuw haar eigen voorstel op tafel legt.

Lees meer