Dan toch brexit op 22 mei? May zoekt draagvlak voor nieuw akkoord bij Labour

De Britse premier Theresa May wil samen met oppositiepartij Labour een nieuw plan voor de brexit op punt zetten dat naast het bestaande terugtrekkingsakkoord gezet moet worden. Dat zei May tijdens een persconferentie nadat ze vergaderd had met haar ministers. Labour-leider Jeremy Corbyn wil de gesprekken aangaan. Als hij en May samen door de deur kunnen, is de Europese Unie bereid om de brexit uit te stellen tot 22 mei. Maar de conservatieve achterban van May zal dan weer niet te spreken zijn over deze nieuw rood-blauwe alliantie.

De Britse premier Theresa May heeft nog maar eens herhaald dat ze het VK mét een akkoord uit de Europese Unie wil laten stappen. Omdat de verschillende incarnaties van brexitakkoorden tussen May en de EU al drie keer weggestemd werden door het Brits parlement, stelt May nu voor om samen met de oppositiepartij Labour tot een nieuw akkoord te komen over de relatie tussen het VK en de EU. Dat melden onder andere de BBC en de Britse krant The Guardian.

Eisen van Corbyn

Labour-leider Jeremy Corbyn heeft de uitnodiging van May aanvaard. De socialisten willen een nauwe band met de Europese Unie behouden, bijvoorbeeld door in de douane-unie met de EU te blijven of in de Europese interne markt. Corbyn heeft al laten weten dat hij van die eisen geen afstand wil nemen bij zijn onderhandelingen met May.

Motie C, voor een permanente en een alles omvattende douane-unie met de EU, werd door het parlement maar nipt weggestemd. Daardoor zouden controles aan de Ierse grens, een van de grootste struikelpunten in de brexitonderhandelingen, niet meer nodig zijn. Er bestaat dus een redelijke kans dat May die kwestie er met de steun van Labour alvast door krijgt.

De oppositieleider vindt ook dat het Goede Vrijdagakkoord uit 1998 ongewijzigd moeten blijven. Daarin staan specifieke afspraken over de grens tussen Noord-Ierland (dat bij het VK hoort) en Ierland (dat bij de EU blijft). Door die akkoorden zijn de spanningen tussen (Noord-)Ierse loyalisten en nationalisten grotendeels gaan liggen.

(De Europese Unie rolde in 2017 nog de rode loper uit voor 'Verenigd Ierland' om lid te worden, als Noord-Ierland zou afscheuren van UK.)

"Lang genoeg geduurd"

Corbyn zegt ook dat een harde brexit zonder akkoord met de EU voor hem geen optie is en dat de belangen van de Britten voor hem op de eerste plaats komen: "Mensen stemden voor en tegen de brexit, maar niemand stemde voor lagere levensstandaarden of het verliezen van jobs."

Verder is Corbyn van mening dat het hele getreuzel rond de brexit al lang genoeg geduurd heeft: "We beginnen de vergaderingen niet met voorwaarden of restricties. We gaan samen overleggen om tot een oplossing te komen, om die vervolgens voor te stellen aan het parlement."

Corbyn heeft wel gezegd dat hij van mening is dat May zich tot nu toe niet bereid heeft getoond tot het sluiten van compromissen.

12 april of 22 mei?

May houdt dan weer vol dat er hoe dan ook een terugtrekkingsakkoord moet zijn. Ze liet weten dat het terugtrekkingsakkoord moet blijven bestaan naast het nieuw akkoord met Labour, hoe dat er ook uit zal zien. Dat terugtrekkingsakkoord, dat May onderhandelde met de EU, werd nochtans al meerdere keren weggestemd.

May hoopt het nieuwe plan af te kunnen werken en in het Brits parlement te laten stemmen voor 10 april. Dat is de dag waarop een nieuwe Europese top gepland staat. Als dat plan voor die datum groen licht krijgt van het parlement, kan May aan de EU uitstel vragen tot 22 mei om al die akkoorden in de Britse wetgeving te kunnen verwerken. Daar zou de EU mee instemmen. Momenteel staat de brexit nog gepland op 12 april.

Als May en Corbyn niet met een gezamenlijk plan op de proppen weten te komen, wil ze voor 10 april een reeks alternatieven voorstellen aan het parlement "om uit te maken in welke richting het brexitproces verder moet gaan". Met de resultaten van die voorstellen zal ze dan naar de Europese top trekken.

Zachtere brexit?

Met deze move maakt May een redelijk radicale ommezwaai. Ze zoekt niet langer steun bij de harde brexiteers binnen haar eigen Conservatieve Partij of bij haar gedoogpartner DUP. Dat betekent dat de Britse premier toegevingen zal moeten doen richting een zachtere brexit dan het scenario dat momenteel op tafel ligt. Labour is namelijk altijd tegen de brexit geweest.

De eisen van de socialisten zullen hoe dan ook niet in de smaak vallen binnen (de hardliners in) de Conservatieve Partij. Er wordt verwacht dat sommige pro-brexit regeringsleden hun ontslag zullen indienen.

Brexiteer en voormalig minister van Buitenlandse Zaken Boris Johnson reageert alvast teleurgesteld op de nieuwe koers van May: "Als Corbyn zijn zin krijgt, weet ik bijna zeker dat we in de douane-unie zullen blijven. De brexit blijft zachter worden totdat er niets van over is." Johnson zegt dat hij denk dat het VK een brexit zonder akkoord met de EU aan kan.

Europa roept op tot geduld

Europees president Donald Tusk heeft intussen op de hele zaak gereageerd. Hij pleit voor "geduld" bij de overblijvende 27 lidstaten: "Laat ons geduldig zijn, zelfs als we na vandaag nog steeds niet weten wat het resultaat zal zijn."

De woordvoerder van Europees Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker laat weten dat hij morgen zijn standpunt zal mededelen over het nieuwe voorstel vanuit Westminster.

Lees meer