Land of the free? VS neemt nu visum af van hoofdaanklaagster Internationaal Strafhof in Den Haag

Omdat ze onderzoek doet naar mogelijke oorlogsmisdaden van Amerikaanse troepen in Afghanistan, is het visum voor de VS van de hoofdaanklager van het Internationaal Strafhof in Den Haag ingetrokken door de regering Trump. Eerder werd al bekend dat Belgische advocaten van terrorismeverdachten de VS niet meer in mogen, en sinds kort geldt dat ook voor Nederlandse advocaten.

Het Internationaal Strafhof (International Criminal Court/Cour Pénale Internationale, ICC/CPI) is een permanent hof voor het vervolgen van personen die verdacht worden van genocide, misdaden tegen de menselijkheid en oorlogsmisdaden.

Het kantoor van hoofdaanaanklager Fatou Bensouda uit Gambia heeft het intrekken van het visum bevestigd. Bensouda doet sinds 2017 onderzoek naar oorlogsmisdaden in Afghanistan.

Bensouda mag nog wel afreizen naar de VS, maar alleen wanneer ze bij de Verenigde Naties verslag moet uitbrengen van haar werk voor het Strafhof. Dat doet ze geregeld. Het hof is geen VN-orgaan, maar krijgt wel zaken doorverwezen door de VN-Veiligheidsraad.

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo waarschuwde vorige maand al dat hij visa ging intrekken van medewerkers van het Strafhof die betrokken waren bij soortgelijke onderzoeken. De VS is, net als onder meer Rusland en China, geen lid van het hof.

"Voor ons is het hof al dood"

Pompeo bouwde daarmee voort op de dreigementen van nationaal veiligheidsadviseur John Bolton, eind vorig jaar. "De Verenigde Staten zullen alles op alles zetten om hun burgers en die van hun bondgenoten te beschermen tegen de onwettelijke bestraffing door dit niet-legitieme hof", zei Bolton toen. "Het hof mag van ons doodbloeden. Voor ons is het al dood."

Er kwam veel kritiek op de uitspraken van Bolton en de latere waarschuwing van Pompeo. EU-landen en mensenrechtenexperts van de VN noemden het "een ongepaste interventie" in de werkzaamheden van het Strafhof.

Advocaten

De Verenigde Staten erkennen het Strafhof niet, omdat het land niet wil dat zijn staatsburgers in het buitenland terechtstaan. "De VS zet alles op alles om zijn burgers te beschermen tegen de onwettelijke bestraffing door dit niet-legitieme hof", zei Bolton.

Hij dreigde al eerder met een inreisverbod en de bevriezing van mogelijke tegoeden van de rechters bij Amerikaanse banken. Deze week raakte ook bekend dat net zoals een aantal van hun Belgische collega's ook Nederlandse advocaten van terreurverdachten de VS niet meer binnen mogen. Daarmee gaan de VS in tegen een wereldwijd aanvaard juridisch begrip, namelijk dat er geen gelijkschakeling van de advocaat met zijn cliënt kan zijn.

Lees meer