Vrees bij premier Michel voor 'no deal'-brexitscenario: Tusk stelt jaar uitstel voor

De kans dat de Britse premier Theresa May een uitstel van de brexit tot 30 juni krijgt, zoals ze gevraagd had aan de EU, lijkt steeds kleiner. Ook België vreest dat een 'no deal'-scenario het meest waarschijnlijk is. May zet nu druk op haar Conservatieve Partij om haar te steunen om met een nieuw brexitakkoord te komen met de Labour-oppositie. Donald Tusk, voorzitter van de Europese Raad, stelt nu een uitstel van een jaar voor.

De kans dat de vraag van Brits premier Theresa May om de brexit uit te stellen tot 30 juni ingewilligd wordt, lijkt steeds kleiner, zeker nu nota's van EU-vergaderingen naar boven komen. Als er geen nieuwe voorstellen van de Britten komen, verlaat het VK op 12 april de Europese Unie zonder akkoord. Op basis van EU-documenten meldt de Britse krant The Guardian dat Frankrijk het vertrouwen van België en Spanje gewonnen heeft om zich schrap te zetten voor zo'n no deal-scenario.

Frankrijk vindt, met de steun van ons land en Spanje, dat er enkel een kort artikel 50 moet komen, als de Britten niets ondernemen. Dat is het artikel waarin het terugtrekken uit de Europese Unie geregeld wordt. Frankrijk wil wel weten van een uitstel van enkele weken om een financiële crisis te vermijden.

Veel mensen vragen zich ook af of de Britten in mei moeten meedoen aan de Europese verkiezingen als de brexit uitgesteld wordt tot 30 juni. Daar zijn harde brexiteers nochtans als de dood voor.

Een jaar uitstel?

Afgelopen week vroeg May nog aan Donald Tusk, voorzitter van de Europese Raad, een uitstel van de brexit tot 30 juni. Om dat uitstel erdoor te krijgen, moeten alle lidstaten groen licht geven. De Britse premier hoopt tegen die datum het Brits parlement voor haar kar te spannen om akkoord te gaan met haar brexitplannen. May ging met oppositiepartij Labour in gesprek in de hoop een draagvlak voor een nieuw akkoord te kunnen vinden.

Heel wat EU-lidstaten vrezen echter dat zo'n uitstel niet veel zal veranderen bij de Britten. Tusk probeert nu binnen de EU steun te vinden voor wat hij 'flextension' noemt. Daarbij wil hij het VK een jaar uitstel voor de brexit geven met de mogelijkheid om vroeger uit de EU te vertrekken als het akkoord goedgekeurd is door het Brits parlement.

No deal versus 'flextension'

Amélie de Montchalin, de Franse staatssecretaris voor Europese Aangelegenheden, heeft aan The Guardian gezegd dat "de Europese Raad een duidelijke beslissing genomen heeft op 21 maart": "Nog een uitstel betekent dat het VK met een plan op de proppen moet komen dat duidelijk is en geloofwaardige, politieke steun krijgt. Als zo'n plan er niet komt, moeten we onder ogen zien dat het VK de EU verlaat zonder akkoord."

Een woordvoerder van onze premier Charles Michel (MR) liet weten dat ons land niet tegen het 'flextension'-scenario is. Wel vreest Michel dat het no deal-scenario het meest waarschijnlijke is.

Frankrijk ziet echter geen reden om de Britten nog meer uitstel te geven. Sterker nog: Parijs is van mening dat een langer lidmaatschap van het VK de EU alleen maar kan schaden. Zo zou het VK met een uitstel van twee weken de mogelijkheid hebben om artikel 50 in te trekken en het Brits parlement te laten stemmen tussen een no deal-scenario en het omkeren van de resultaten van het referendum en de brexit dus niet te laten doorgaan. Toch zou er onder de EU-lidstaten veel steun zijn voor 'flextension', maar dat de lidstaten unaniem voor 'ja' zullen stemmen, lijkt weinig waarschijnlijk.

May zet partij onder druk

May zet nu haar Conservatie Partij meer onder druk om haar te steunen bij het sluiten van een brexitakkoord met de Labour-oppositie. Ze heeft gezegd dat de kans dat de brexit niet doorgaat, groter wordt als het langer duurt om de deal te sluiten. Volgende week vrijdag moeten de Britten ingestemd hebben met het brexit-akkoord tussen het VK en de EU dat al drie keer door het Britse Lagerhuis is weggestemd.

May heeft deze week al drie dagen onderhandeld met Labour-leider Corbyn, maar dat heeft nog niets opgeleverd. Corbyn verwijt de Britse regering dat die niet genoeg flexibel is in de gesprekken. De socialisten willen een nauwe band met de Europese Unie behouden, bijvoorbeeld door in de douane-unie met de EU te blijven of in de Europese interne markt. De oppositieleider vindt ook dat het Goede Vrijdagakkoord uit 1998 ongewijzigd moeten blijven. Daarin staan specifieke afspraken over de grens tussen Noord-Ierland (dat bij het VK hoort) en Ierland (dat bij de EU blijft). Door die akkoorden zijn de spanningen tussen (Noord-)Ierse loyalisten en nationalisten grotendeels gaan liggen. De Conservatieve achterban van May wil juist een hardere brexit dan in het huidige akkoord met de EU is vastgelegd.

May is bereid om Labour tegemoet te komen door een wet in te voeren, waarin een douaneregeling wordt vastgelegd. Dat meldt de Britse krant The Sunday Times. Ook wordt er overwogen om Labour een plaats te geven in de Britse delegatie die volgende week naar de speciale EU-top over de brexit gaat.

Nieuwe paspoorten

Het VK heeft al paspoorten laten maken waarop Europese Unie niet meer wordt vermeld. Volgens het Britse ministerie van Binnenlandse Zaken is dat gebeurd met het oog op de brexit. De Britse regering heeft besloten paspoorten uit de oude voorraad te blijven gebruiken zolang het land nog een EU-lidstaat is. Mensen mogen niet kiezen. Het Britse paspoort zonder EU op de kaft werd in de aanloop naar het referendum als aantrekkelijk vooruitzicht aangeprezen door de pro-Brexit-campagne.

Lees meer