70 procent kans voor Clinton zegt Nate Silver, 98 procent zegt HuffPo: hoe werken die kansberekeningen eigenlijk?

70 procent kans voor Clinton zegt Nate Silver, 98 procent zegt HuffPo: hoe werken die kansberekeningen eigenlijk?

Hoeveel ‘kans’ is er dat Hillary Clinton of Donald Trump vannacht wint? Een aantal Amerikaanse media gaven de laatste maanden een kansberekening mee, waarbij een inschatting gemaakt wordt van wie wint. Maar die verschillen toch stevig, met Nate Silver van Fivethirtyeight als de meest voorzichtige voor Clintons kansen. Hij haalde de afgelopen dagen hard uit naar diegenen die Clinton 99 procent kans geven: “Totale onzin”.

Je hebt bij verkiezingen een pak peilingen: nationaal, over heel de VS, en per staat. Die laatste geven een beter zicht op de werkelijkheid, want de VS-verkiezingen verlopen uiteindelijk ook per staat. Je moet als kandidaat genoeg staten en bijhorende kiesmannen veroveren, niet zomaar de meeste stemmen winnen (herinner je George W. Bush, die minder stemmen had dan Al Gore, maar uiteindelijk wel meer kiesmannen?).

Maar een pak sites in de VS gaan nog een stap verder: ze doen een kansberekening op de einduitslag. Zo’n voorspelling is niet evident. Anders dan bij het weer, waar je kan kijken naar de laatste honderd keer dat je eenzelfde situatie had en je kan zeggen wat het dan in 80 of 90 procent van de gevallen wordt de volgende dag, heb je bij verkiezingen maar om de vier jaar zo’n punt.

Wat die voorspellers dus doen, is een model bouwen waar alle data die beschikbaar is wordt ingevoerd, en vervolgens in een miljoen of meer scenario’s wordt geprobeerd. De blog electoral vote legt het hier goed uit. Bijvoorbeeld Clinton ligt in North-Carolina lichtjes voor met 46 procent van de stemmen en Trump met 43 procent, met een foutenmarge van 4 procent daarrond. Dan test je in het model elk scenario met Clinton tussen de 42 en 50 procent, met Trump dus tussen de 39 en 47 procent. Dat doet zo’n model voor elke staat. En uiteindelijk kom je dus aan een eindresultaat dat een algemene voorspelling geeft.

Uiteraard is hoe je het model programmeert van cruciaal belang. Daarin kan je allerlei interpretaties doen: hoeveel gewicht geef je aan welke peiling? En voeg je nog economische data toe, of ga je ook trends van staten die naast de bewuste staat liggen meenemen?

Opvallend genoeg verschillen de resultaten van de voorspellers nogal sterk:

VoorspellerKans dat Clinton wint
FiveThirtyEight70%
New York Times84%
Daily Kos87%
PredictWise89%
Huffington Post98%
Princeton Election Consortium99%

Iedereen zet Clinton dus op winst. En iedereen is eigenlijk behoorlijk optimistisch, tot 98 of 99 procent ‘zekerheid’. Alleen opvallend: Nate Silver, de ongekroonde koning van de voorspellers in 2008 en 2016, is veel voorzichtiger. Zijn model zat de afgelopen dagen nog op 66 procent kans voor Clinton, al steeg dat vandaag door naar 70 procent kans. Er zijn nog een pak erg goede peilingen bijgekomen voor Clinton in de afgelopen 24 uur.

Maar de discussie tussen Silver en Huffington Post is ondertussen wel behoorlijk hard geworden. Want Huffington Post haalde in een artikel Silver onderuit: z’n model is er gewoon om clicks te halen en het spannend te houden. “Hij doet alsof het complexe wiskunde is, maar het is uiteindelijk ook gokken”, zo schrijft de site.

Daarop reageert Silver met een hele reeks tweets om aan te tonen dat dat helemaal niet klopt. De eerste tweet van die storm zette meteen de toon: “Fucking idiotic and irresponsible.”

De discussie gaat onder meer over wat Silver ‘trend line adjustment’ noemt: als je peilingen in één staat hebt die in de richting gaan van Trump, dan is het logisch dat andere staten mee in die richting schuiven, ook al heb je daar geen data van. Maar de VS werkt met regio’s: als Ohio richting Trump gaat, is het logisch dat ook delen van Pennsylvania of Michigan die lijken op Ohio in die richting neigen.

Hoe dan ook, een model dat Clinton op 98 of 99 procent kans voor winst zet is gewoon niet verdedigbaar met empirisch bewijs, zo zegt Silver.

Zo wordt de verkiezing ook een beetje de test voor al die voorspellers. De afgelopen 24 uur voorspelde Silver nog dat zowel Florida als North-Carolina voor Trump zouden stemmen, maar de allerlaatste peilingen maken die twee staten dus opnieuw ‘blauw’.

Goksites

Een andere goeie voorspeller zijn altijd de gokmarkten: op wie zetten mensen hun geld? Dat is niet altijd een garantie op een correcte voorspelling (remember Brexit?) maar in elk geval is het beeld wel duidelijk, zoals electoral vote het oplijst:

GoksitesKans dat Clinton wint
Iowa Election Markets69%
PredictIt81%
Election Betting Odds82%
Paddy Power83%
William Hill83%

Gesponsorde artikelen