Alle schandalen ten spijt: Netanyahu lijkt weer premier Israël te worden. Maar voor hoe lang?

Alle schandalen ten spijt: Netanyahu lijkt weer premier Israël te worden. Maar voor hoe lang?

De verkiezingen in Israël zijn uitgedraaid op een nek-aan-nekrace tussen twee ‘Benjamins’: Benjamin Netanyahu, de huidige premier, en Benny Gantz, een nieuwkomer met een proper imago en een agenda gericht op vrede. Maar het lijkt Netanyahu te zijn die aan het langste zeel gaat trekken. Ondanks verschillende corruptie-affaires en het feit dat het Israëlische Openbaar Ministerie Netanyahu de volgende maanden daar ook effectief voor gaat  aanklagen. Het is dan ook maar de vraag hoe lang Netanyahu effectief premier zal zijn.

Het lijkt er steeds meer op dat Benjamin Netanyahu opnieuw premier van Israël wordt. Volgens de laatste tellingen krijgen zijn conservatieve Likud-partij en oppositiepartij Blauw-Wit van oud-legerleider Benny Gantz beide 35 zetels.

Het Israëlische parlement, de Knesset, telt 120 zetels. En president Rivlin vraagt eerst de partij die de grootste kans maakt om een coalitieregering te vormen, om dat te proberen. Likud zou samen met rechtse en streng-religieuze partijen op 64 tot 66 zetels uitkomen. Als het Netanyahu lukt een coalitie te vormen, kan hij aan zijn vijfde ambtstermijn beginnen. Een centrum-links blok van Blauw-Wit, de Arbeiderspartij, het linkse Meretz en Arabische partijen zouden 54 tot 56 zetels halen, te weinig voor een meerderheid.

Voor Netanyahu zal het dus makkelijker zijn om een coalitie te vormen met andere rechtse partijen. Zowel Gantz als Netanyahu eisten gisteravond overigens de overwinning op. Netanyahu zei toen dat hij onmiddellijk wilde beginnen met de kabinetsformatie.

Een samenwerking van Likud met Blauw-Wit zit er overigens niet in. Dat zou slecht zijn voor het imago van Benny Gantz, omdat die zich altijd heeft gepresenteerd als het alternatief voor Netanyahu.

Fraude, omkoping en vertrouwensbreuk maal drie

Veel Israëliërs vrezen dat de democratie wordt aangetast als Netanyahu als premier blijft zitten, omdat hij verdachte is in enkele corruptiezaken. Netanyahu heeft bovendien de afgelopen periode geprobeerd om wetten aan te passen om daar onderuit te komen.

Het Israëlische Openbaar Ministerie liet eind februari weten dat het Netanyahu gaat aanklagen voor corruptie. Maandenlang heeft procureur-generaal Mendelblit tientallen dozen met bewijsstukken tegen de premier en andere verdachten bestudeerd. Hij vindt dat er genoeg bewijs is om Netanyahu aan te klagen voor fraude, omkoping en vertrouwensbreuk in drie verschillende zaken.

De volgende fase van het wettelijke proces is dat er verhoren zullen zijn met Netanyahu en zijn advocaten, en met de andere verdachten. Dat zal waarschijnlijk een aantal maanden duren. Daarna zal Mendelblit bekendmaken of echt vervolging wordt ingesteld.

Veel Israëliërs vrezen dat de democratie wordt aangetast als Netanyahu als premier blijft zitten, omdat hij verdachte is in enkele corruptiezaken. Netanyahu heeft bovendien de afgelopen periode geprobeerd om wetten aan te passen om daar onderuit te komen.

Van wat wordt Netanyahu dan verdacht?

Netanyahu wordt ervan verdacht luxe cadeaus te hebben aangenomen van de rijke zakenmannen Arnon Milchan en James Packer, in ruil voor politieke gunsten. Hij zou champagne, sigaren, sieraden en kleding hebben gekregen ter waarde van bijna 230.000 euro.

En andere affaire gaat over een deal die Netanyahu met de uitgever van de krant Yedioth Ahronoth zou hebben besproken. In ruil voor positieve berichtgeving zou Netanyahu de oplage van de rivaliserende krant Israel Hayom beperken.

Netanyahu wordt er ook van beschuldigd gunsten te hebben verleend aan de eigenaar van het Israëlische telecombedrijf Bezeq, die ook de eigenaar is van Walla News. Die gunsten werden volgens de politie verleend in ruil voor positieve media-aandacht voor Netanyahu en zijn familie. Twee voormalige vertrouwelingen van Netanyahu hebben zich bovendien opgeworpen als kroongetuigen in die affaire.

Hoe lang?

Netanyahu en zijn advocaten hebben er de afgelopen maanden alles aan gedaan om het besluit van Mendelblit over de landelijke verkiezingen van gisteren te tillen. De premier ontkende alle corruptiebeschuldigingen en zinspeelde voortdurend over een links complot tegen hem.

Als Netanyahu voor de vijfde keer premier wordt én officieel wordt aangeklaagd, dan wil dat nog niet direct zeggen dat hij moet terugtreden. De Israëlische wet zegt dat een premier moet vertrekken als hij is veroordeeld, maar zegt niets over wat er moet gebeuren als hij wordt aangeklaagd.

De vraag is alleen wel of zijn coalitiepartners en partijgenoten het zullen accepteren dat een premier zijn ambt behoudt, terwijl hij ook als verdachte verschijnt in de rechtbank. Het kan dus heel goed zijn dat Netanyahu slechts voor een aantal maanden premier zal zijn.

De vraag is alleen wel of zijn coalitiepartners en partijgenoten het zullen accepteren dat een premier zijn ambt behoudt, terwijl hij ook als verdachte verschijnt in de rechtbank. Het kan dus heel goed zijn dat Netanyahu slechts voor een aantal maanden premier zal zijn.

Gesponsorde artikelen