Left Right
scrollTop top

Artemis 1: hoe we na bijna 50 jaar eindelijk op weg zitten voor menselijke terugkeer naar de maan


© Foto: Nasa.

Op 19 december 1972 ploften astronauten Eugene Cernan, Harrison Schmitt en Ronald Evans veilig neer in de Stille Oceaan. Hun Apollo 17-maanmissie was de laatste waarbij mensen verder dan 1.000 kilometer boven het aardoppervlak reisden. Zo’n 49 jaar later naderen we de lancering van NASA’s Artemis 1-maanmissie. Artemis is de laatste in een lange reeks van projecten gedurende vele decennia om een ​​menselijke terugkeer naar de maan te proberen.

De vroegste lanceringspogingen van Artemis 1 zijn momenteel gepland voor 12 maart. Artemis 1 zal geen astronauten vervoeren, maar het zal het eerste ruimtevaartuig zijn dat in staat is om een retourreis naar de maan met mensen te doen in bijna 50 jaar. Het uiteindelijke doel van het programma is om een ​​langdurige menselijke aanwezigheid op en rond de maan tot stand te brengen. En Artemis 1 is de eerste in een reeks van steeds complexere bemande missies die voor de komende jaren zijn gepland.

Artemis 1 bestaat uit een Orion-ruimtevaartuig dat zal worden gelanceerd door het nieuwe Space Launch System (SLS) – momenteel ’s werelds krachtigste operationele raket. Orion bestaat uit de bemanningsmodule, een conische capsule die plaats biedt aan maximaal zes astronauten gedurende 21 dagen in de diepe ruimte, en uit de European Service Module, die de belangrijkste raketmotor van Orion bevat. De European Service Module wekt elektrische energie op met speciale “x-wing”-zonnepanelen en herbergt water, lucht om te ademen en brandstof. Ze regelt ook de thermische omgeving in de bemanningsmodule, waardoor astronauten en elektrische systemen binnen veilige temperatuurgrenzen blijven.

Foto: ESA

Het nieuwe Space Launch System bestaat uit een enorme raket op vloeibare brandstof, aangedreven door motoren uit het Space Shuttle-tijdperk, en twee krachtige, aan de zijkant gemonteerde, op vaste brandstof werkende boosterraketten, die samen bijna negen miljoen pond stuwkracht produceren bij de lancering. Bovenop de grootse trap bevindt zich de tussentijdse cryogene voortstuwingstrap, een kleinere motor op vloeibare brandstof die Orion uit de baan van de aarde en naar de maan zal duwen.

Terwijl het Space Launch System nog nooit eerder is getest, is dat wel het geval met het Orion-ruimtevaartuig. Dat werd één keer in de ruimte getest, zonder astronauten, in 2014. Hoewel deze testvlucht met succes in een lage baan om de aarde reisde, ging ze niet helemaal naar de maan. En dat is belangrijk, want objecten die van de maan naar de aarde terugkeren, reizen aanzienlijk sneller wanneer ze onze atmosfeer tegenkomen dan objecten die uit een lage baan terugkeren naar de aarde. Een van de belangrijkste doelstellingen van Artemis 1 is ervoor te zorgen dat de thermische bescherming op Orion de enorme hitte die ontstaat bij terugkeer in de atmosfeer van de aarde kan weerstaan.

Bij thuiskomst van een maanmissie zal Orion de atmosfeer bereiken aan een snelheid van 40.000 km per uur. De capsule zal bestand moeten zijn tegen temperaturen van 2.760 graden Celsius. Ter vergelijking: een ruimtevaartuig dat terugkeert naar de aarde vanuit het internationale ruimtestation ISS gaat de atmosfeer in aan 27.000 km per uur en krijgt te maken met 1.900 graden Celsius.

Wanneer Artemis 1 – als alles goed gaat – op 12 maart wordt gelanceerd vanuit het Kennedy Space Center, zal de Orion na een reis van meerdere dagen zich 100 km boven het maanoppervlak positioneren, zijn boordmotoren afvuren en een verre retrograde baan rond de maan ingaan. Die brengt de capsule naar een maximale afstand van zo’n 430.000 km van de aarde. Van zo’n afstand lijkt de aarde voor een astronaut ongeveer even groot als de nagel van je pink die op armlengte wordt gehouden. Het zal de grootste afstand van de aarde zijn die ooit is bereikt door een ruimtevaartuig dat geschikt is voor mensen. De huidige recordhouder is de Apollo 13-missie uit 1970, die werd gedwongen een maanlanding af te breken na een explosie in een van de zuurstoftanks van het ruimtevaartuig.

Tijdens deze periode zullen ingenieurs de systemen van Orion testen, zoals het vermogen om luchtdruk en stralingsniveaus in de bemanningscapsule te behouden. Terwijl Artemis 1 in de eerste plaats gaat over het vaststellen van de levensvatbaarheid van Orion voor toekomstige bemande missies, moeten camera’s aan de uiteinden van de zonnepanelen van de European Service Module adembenemende beelden van Orion in de ruimte bieden, met de aarde en de maan als achtergrond.

Na zes dagen in een baan om de maan, zal Orion nog een aantal keer de motoren afvuren en nog een keer dichtbij de maan vliegen, voordat hij aan zijn reis naar huis begint. Naar verwachting zal Orion ongeveer 26 dagen na de lancering de Europese servicemodule loskoppelen en vervolgens de vlakke basis van het bemanningscompartiment, bekleed met thermische bescherming, naar de aarde richten voor wat hopelijk een veilige atmosferische terugkeer en parachute-geassisteerde landing zal zijn in de Stille Oceaan.

(kg)


Deze artikelen kunnen u misschien ook interesseren…