Brexit: Driedubbel Gesjareld

Brexit: Driedubbel Gesjareld

Het verhaal van de Brexit is nog niet ten einde. Het loopt nog minstens door tot 12 april 2019, maar wat intussen wel duidelijk gebleken is, is dat de Britten gesjareld zijn. Niet één keer, niet twee keer, maar drie keer.

Vandaag, 29 maart, is de dag de Britten de Europese Unie zouden verlaten. Het is namelijk precies twee jaar geleden dat ze artikel 50 (die het verlaten van de Unie mogelijk maakt) inriepen. Vandaag zijn de Britten echter nog steeds deel van de Europese Unie. Dat komt omdat ze sinds 29 maart 2017 eigenlijk geen stap dichter staan bij een akkoord om de Unie te verlaten. Over twee weken, op 12 april, echter valt de nieuwe deadline. De Britten hebben nu nog twee weken om te doen waar ze in de voorbije twee jaar niet in slaagden.

Ik zou kunnen uitleggen wat de volgende opties nu juist zijn voor het Verenigd Koninkrijk, maar in dit stadium moeten we toegeven dat het alle kanten op kan en dat het onmogelijk te voorspellen is waar we 12 april zullen staan. Laat ons het dus even hebben over waar het écht om zou moeten draaien. Het Verenigd Koninkrijk zit in een vechtscheiding met de Europese Unie, en heeft intussentijd haar kinderen, de Britten, totaal in de steek gelaten. Daar zou het écht over moeten gaan.


Gesjareld

We schrijven 2017. Er is in het VK, net zoals in de rest van de EU, een groep mensen ontstaan die massaal veel geld kon verzamelen in een context van globalisering. Een elite die die zijn geld op rekeningen in Zwitserland, Luxemburg, de Bahama’s of Panama heeft staan. (Multi-)miljonairs die nauwelijks bijdragen aan de samenleving. Tegelijk ontstaat een hele groep mensen die het ontzettend moeilijk heeft. Een groep mensen die er nauwelijks in slaagt de vruchten van de globalisering te plukken. Mensen die in lelijke woontorens wonen, werken maar toch arm zijn, nooit op reis kunnen, studies voor hun kinderen niet betaald krijgen. Een groep mensen gedoemd om te verliezen. Liberalen kunnen het ontkennen, maar er is wel degelijk een groep verliezers bij de globalisering. Het is deze realiteit die populistisch rechts geweldig goed weet te capteren. Mensen die door een politieke elite jaren genegeerd werden worden nu au sérieux genomen door Nigel Farage en de zijne. Populistisch rechts capteert die kloof tussen verliezers en winnaars van de globalisering, maar maakt er al snel een xenofoob anti-EU verhaal van. Het zijn migranten die ervoor zorgen dat je geen werk hebt, dat je op wachtrijen staat voor ziekenzorg. Het zijn migranten die al het publiek geld opsouperen. En het is de EU die ervoor zorgt dat migranten hier zomaar binnen kunnen. Dat is het discours. Populistisch rechts heeft hier twee voordelen. Ten eerste is het een zeer gemakkelijk verhaal om te vertellen en je kunt complexe materie totaal overboord gooien, ten tweede is er geen counternarratief. Britse politici van links naar rechts hebben jarenlang al wat misliep op de EU geschoven en konden in deze fase onmogelijk een totale ommezwaai maken om de EU te verdedigen. Politici die dat toch deden slaagden er niet in om geloofwaardig te zijn. Op een bepaald moment wordt een referendum in het leven geroepen. Daarmee gaan Britse politici de verantwoordelijkheid die ze dragen voor de verliezers van de globalisering totaal uit de weg. Het antwoord op de problemen van Britten in armoede was immers nooit een Brexit. Britten kregen een non-oplossing voorgeschoteld als antwoord op hun reële problemen. Ze zijn gesjareld.


Dubbel Gesjareld

Met een nipte meerderheid wordt in het referendum gestemd voor het verlaten van de Unie. Politici uit het leave-kamp verdwenen van de bühne alsof hun slecht toneel nu ten einde was en het tijd was om na een triest applaus de zaal te verlaten. Ook Cameron, de toenmalige premier verdween om nooit meer tevoorschijn te komen. De buschauffeur reed plankgas op een afgrond af, maar sprong uit de bus voor het te laat was. De passagiers blijven verstomd achter. Nu Cameron verdwenen was kwam Theresa May in beeld. Ze zou waarmaken waar de Britten voor stemden, ze zou de Unie verlaten. In wat volgt zullen twee kostbare jaren verspild worden om van de non-oplossing een kleinere ramp te maken dan wat academici voorspelden. Dat Brexit hoe dan ook een ramp zou worden moet ook May geweten hebben, ze voerde immers campagne om te blijven voorafgaand aan het referendum. Haar job bestond dus vooral uit damage-control. We weten niet wat het had gegeven met een andere Prime Minister, maar het is toch moeilijk om te zeggen dat ze goed geslaagd is in haar damage-control operatie. Twee jaar lang wordt alle politieke energie gespendeerd aan een Brexit die geen enkel probleem oplost. Intussen is the national health service, de Britse overheidsdienst die instaat voor de gezondheidszorg, in extreme crisis. Er is een enorm tekort aan verpleegkundigen in ziekenhuizen. Verplegers zijn enorm gestresseerd, kunnen hun werk niet meer goed uitvoeren en moeten energy drinks drinken om wakker te blijven. Wanneer patiënten overlijden in het ziekenhuis is er geen tijd, laat staan begeleiding om daarmee om te gaan. Kortom: crisis. Daar gaat echter geen aandacht naar.

Brexit is wat de klok slaat.

Hetzelfde geldt voor de slachtoffers van de ramp in de Grenfell Tower, de enorme woontoren die afbrandde omdat er niet geïnvesteerd was in brandveilig materiaal. Dat was de verantwoordelijkheid van de overheid. Zelfs na de ramp werd er nauwelijks iets gedaan voor de slachtoffers, velen moesten lang wachten op een nieuwe plaats om te leven. De brandbare wandbekleding van het gebouw wordt op nog gebouwen gebruikt. Er is nauwelijks actie ondernomen om daar iets aan te veranderen.

Brexit is wat de klok slaat.

Oppositieleider Jeremy Corbyn tracht dergelijke sociale rampen aan te kaarten in het parlement en slaagt er relatief goed in om die zaken terug op de agenda te zetten, maar speelt tegelijk een gevaarlijk en destabiliserend spel inzake de Brexit. Het geflater van Theresa May levert electoraal op voor Labour, dat weet Corbyn ook.

Driedubbel Gesjareld

We staan dus nergens. Het einde van het slechte Brexit-toneel is nog niet in zicht, maar laat ons toch even kijken naar wat nu volgt. De kans bestaat dat de onderhandelingen nog lang aanslepen en dat er opnieuw uitstel wordt gevraagd. Elke dag uitstel is echter een dag waarin de politieke energie verspild wordt aan Brexit. De Britten kunnen dus maar beter hopen dat dit niet meer al te lang hoeft aan te slepen. Er is ook de onwaarschijnlijke kans dat de Britten tegen 12 april een deal hebben en de Unie kunnen verlaten. Als dat gebeurt dan zijn we natuurlijk nog niet af van de hele Brexit. Onderhandelingen tussen het dan onafhankelijke Verenigd Koninkrijk en de EU zullen ongetwijfeld nog doorgaan over allerlei thema’s. Er zal wel wat aandacht terug naar de nationale politiek vloeien, maar onvoldoende om de problemen waar Britten ondertussen al jaren mee geconfronteerd worden op te lossen. Experts zijn het er trouwens allemaal over eens dat de Brexit economisch gezien niets oplevert, eerder het tegendeel. Dus zelfs nu er wat politieke aandacht kan gespendeerd worden om de problemen van Britten op te lossen, zal het niet gemakkelijk zijn. Er is immers minder geld dan voorheen, minder jobs dan voorheen, minder financiële stabiliteit dan voorheen. Er zal dus meer dan twee jaar verspild zijn aan een oplossing die er geen is om vervolgens met minder tools de problemen aan te pakken. Het toilet zat verstopt, maar de loodgieter ging eerst twee jaar pinten drinken om vervolgens met een half geleegde materiaalkist terug te komen en te kijken hoe hij de WC zal ontstoppen.

Tot slot zou het Verenigd Koninkrijk kunnen blijven in de EU. Ze kan artikel 50 unilateraal terugtrekken. Dat lijkt echter niet snel te gebeuren. Er is immers geen politieke meerderheid voor. Men zou om die meerderheid te ontwijken een tweede referendum kunnen organiseren, maar ook dat is geen evidentie. Veel Britse politici vrezen immers terecht dat nog zo’n campagne die het land verdeelt wel eens fataal zou kunnen zijn. In de aanloop naar het vorige referendum liepen de spanningen zo hard op dat Brits Labour politica Jo Cox werd doodgeschoten omdat ze voor het remain-kamp campagne voerde.

Hoe het ook afloopt, de Britten zijn opnieuw gesjareld.


Het echte drama van de Brexit is dus niet dat men twee jaar onderhandeld heeft en nog steeds geen deal heeft. Het échte drama is dat Britten die met reële problemen te kampen hebben, Britten die de globalisering verloren, twee jaar lang niet geholpen zijn en straks moeten geholpen worden door een regering die minder tools heeft dan voordien.

Gesponsorde artikelen