Bye bye Starman. Met Bowie is één van de absoluut grootsten verdwenen

Bye bye Starman. Met Bowie is één van de absoluut grootsten verdwenen

Het is onbegonnen werk de impact van David Bowie op de pop- en rockmuziek maar ook op de maatschappij te schetsen. Bowie was één van de absoluut grootsten. Geen gemakkelijke mens, heel moeilijk echt te ontcijferen, maar grensverleggend en – wat nog het belangrijkst is – hij laat ons een hoop magnifieke songs achter. 

Bowie was één van de origineelste stemmen in de wereld van de pop en rock gedurende vijf decennia. Hij is ook één van de weinige artiesten waar je met zekerheid kan van stellen dat hij de wereld veranderde. Bowie was een folkrock spaceman en een glamrock alien, maar ook een funk maestro in maatpak, een heroïne spuitende art rocker, een new wave hitmonster, een hardrocker, een techno-adept en een jazz impressionist.

Hij vond zichzelf talloze keren opnieuw uit, en niet altijd was dat met evenveel succes. Maar zeker in de jaren zeventig en tachtig was hij incontournable: de grootste popster op aarde.

Niet zomaar. Bowie maakte fantastische platen. De creatieve output van de jonge Bowie begin jaren zeventig is iets wat we ons vandaag de dag niet meer kunnen voorstellen.

Mick

Zijn tweede langspeler, Hunky Dory, herdefinieerde rock voor de seventies. Het was een bijzonder clevere en intelligente plaat – met nummers zoals Life on Mars maar ook dingen die swingen als de pest, zoals Queen Bitch, een nummer dat een goed bewaard geheim symboliseert. Namelijk dat Bowie in die jaren een perfecte gangmaker had in de vorm van Mick Ronson.

Ronson overleed in 1993 op 46-jarige leeftijd aan leverkanker. Een jaar eerder deed hij voor Morrissey wat hij voor Bowie had gedaan, en het resultaat was Your Arsenal, een plaat die, dachten we toen, door Bowie zou gemaakt kunnen zijn.

Het straffe is dat Hunky Dory destijds niet echt een supergroot succes was. Dat succes kwam er met de opvolger, The Rise and Fall of Ziggy Stardust and The Spiders from Mars.

Het is moeilijk om ons vandaag de dag voor te stellen wat voor een impact die plaat had, maar vooral het persona dat Bowie er rond bouwde. Ziggy Stardust is een intergalactic glam-rock star die een gedoemde planeet Aarde bezoekt – “News had just come over, we had five years left to cry in/News guy wept and told us, earth was really dying” – zingt Bowie in het openingsnummer.

Maar het is ook het script van Bowies visie op vedettencultuur. In die zin is het een zelfvervullende profetie. Ziggy zorgde voor de grootste fanhysterie sinds Beatlemania. De – denk eraan, dat was bijna 50 jaar geleden – kostuums en make-up die Bowie gebruikte om Ziggy vorm te geven waren compleet over the top. “Seeing Bowie perform as Ziggy on Top of the Pops was a life-changing experience” zeggen mensen daarover.

Lou

Bowie is zo ongeveer ook in die tijd verantwoordelijk voor de creatie van Lou Reed als solo-artiest. Hij deed het bovendien als fan. Samen met Ronson was Bowie degene die achter dingen als Walk on The Wild Side, Satellite of Love en Perfect Day zit. Fans van Lou Reed zullen steigeren, maar beter dan dat is het voor Lou nooit geworden.

Later zou Bowie hetzelfde doen voor Iggy Pop. Tijdens zijn fameuze Berlijnse periode. Er wordt altijd veel romantiek over die periode gespuid, en hoewel het zeker schitterende platen opleverde, was Berlijn eind jaren zeventig voor Bowie vooral interessant door een eindeloze voorraad aan heroïne en andere drugs.

Bowie, die al van kindsbeen af een wankele gezondheid had, ging er in Berlijn bijna onderdoor. Toen hij begin jaren tachtig een clean break maakte en met Nile Rodgers zijn derde – en om eerlijk te zijn, laatste echte succesvolle – zelfheruitvinding voltrok, was dat meteen de creatieve zwanenzang. Ten minste wat echt de topkwaliteit onder zijn werk betreft.

Ster

We kunnen nu, verdrietig door zijn dood, respectvol stellen dat de ster van Bowie niet langzaam doofde, maar we weten allemaal vanbinnen welke songs binnen zoveel jaar nog steeds zullen gedraaid worden.

Na Let’s Dance – een plaat waar hij destijds door critici werd voor gekruisigd – is het nooit echt meer super geweest. Er waren best aardige momenten en zelfs een paar leuke singles, maar, het niveau van de periode 1970-1983 zou Bowie nooit meer halen.

Dat is nu eenmaal het lot van popsterren, dat had Bowie zelf tien jaar eerder ook zelf voorspeld. Op een gegeven moment is zelfs het meest creatieve vat leeggetapt. Er zijn daar bij ons weten geen uitzonderingen op. Het overkomt ze allemaal: van Paul McCartney tot Johnny Cash.

Bowie was ook absoluut geen makkelijke mens. Slechts enkelingen konden met hem werken voor een langere periode. Zoals Tony Visconti en Mick Ronson, hoewel, zelfs met die twee waren er periodes dat Bowie hen gewoon de rug toekeerde. Bowie kon ook ongemeen hard zijn weten we, en heeft mensen laten vallen die dat zeker niet verdienden.

Wat belangrijk is

Maar, in tegenstelling wat ze ons met al die jurygestuurde talentshows op tv willen wijsmaken: echt goeie artiesten zijn zelden shiny happy people. Integendeel.

Wat belangrijk is: in die pakweg 15 jaar dat hij onwaarschijnlijk goed was, liet David Bowie één van de meest indrukwekkende collecties songs en hits achter in de 60-jarige geschiedenis van de pop. Hij slaagde er ook in om de popwereld niet één, maar twee keer in een nieuwe richting te duwen. We durven zelfs stellen dat hij de moderne popster uitvond. Starman. Truly.

Gesponsorde artikelen