CD&V in het ‘woelige midden’: schipperen tussen PS en N-VA, én zichzelf heruitvinden

Wouter Beke (CD&V)
CD&V-voorzitter Wouter Beke.

Het zijn donkere tijden voor CD&V. Een nieuw verhaal dringt zich op, nieuwe leiders ook. Maar voorlopig moeten voorzitter Wouter Beke en boegbeeld Hilde Crevits het oranje schip laveren tussen gevaarlijke vraagstukken. Want eindigt de partij straks in een Vlaamse regering met N-VA én in een federale met de PS? De kans is zeer groot.

Een echte analyse is er niet gemaakt na de bittere nederlaag van de partij, bij CD&V. Maandag op het partijbureau was het wonden likken: niemand van de kopstukken heeft het eigenlijk goed gedaan. Ja, Hilde Crevits wel, die haalde in West-Vlaanderen een penetratiegraad van 16,38 procent, en maakte CD&V nog nipte eerste partij. Maar verder? Niet veel soeps. Overal verlies, overal achteruitgang.

Hilde Crevits voert campagne
Hilde Crevits.

Vooral landelijk verloor de partij, vooral aan Vlaams Belang. Dat moet bijzonder bitter smaken, want CD&V dicht zichzelf een veel warmer, sociale verhaal toe dan dat van het Belang. Van het doorbreken van het cordon sanitaire, en samenwerken met het Belang, kan voor de christendemocraten geen sprake zijn. Geen enkele serieuze CD&V’er opperde dat maandag op het partijbureau, integendeel. “Anderen mogen gerust praten en proberen samen te werken, wij gaan dat niet doen”, zo is te horen bij de top.

Werkgroep gaat aan de slag

Het partijbureau besliste wel meteen dat er een werkgroep komt, die de verkiezingsuitslag moet bestuderen, en met harde conclusies komen. Wie die werkgroep gaat leiden, is meteen de belangrijkste vraag. Hij of zij krijgt de kans om de leiding, de aanpak, het campagnebureau al dan niet kritisch aan te pakken: een positie met veel macht dus. Zeker als er straks voorzittersverkiezingen komen. Maar maandag kwam er nog geen naam naar voor om de werkgroep voor te zitten.

Wat wel duidelijk is, is dat voorzitter Wouter Beke nog niet meteen weg is. Hij haalde met z’n 8,46 procent de tweede score qua penetratie, na Crevits. De afspraak binnen de partij was altijd dat Beke zou blijven tot na de verkiezingen van 2019 én dat hij dan de onderhandelingen zou leiden. Pas daarna zouden er nieuwe verkiezingen komen. Het was bovendien een publiek geheim dat de huidige voorzitter wel aan iets anders dacht: een ministerpost. Dat scenario blijft nu gelden. Hoogstens komt Crevits expliciet naast hem te staan, om zowel de Vlaamse als federale onderhandelingen te gaan voeren.

Tom Van Grieken na de overwinning van Vlaams Belang tijdens de verkiezingen van 2019
CD&V verloor veel stemmen aan Vlaams Belang, zeker op het platteland.

Voor het toekomstig voorzitterschap hangt meteen veel af van de ambities van Crevits. Wil zij de partij gaan leiden, dan zal niemand haar in de weg staan. Maar stapt ze zelf ook in een regering, dan ligt de weg open voor anderen namen. Maar nogmaals, bij de kopstukken die lijstrekker waren, zijn weinigen erin geslaagd om de meubelen te redden.

De grand écart tussen N-VA en PS

Meteen krijgen Beke en Crevits de komende maanden één gigantische strategische uitdagingen op het bord. Want de regeringsvorming belooft voor CD&V extra spannend te worden.

CD&V lag de afgelopen campagne in “het midden van het bed”, zoals dat zo mooi heet in het politieke vakjargon. Niet onlogisch voor een centrumpartij, ze omarmden die positie zelfs en maakten er een slagzin van: “Het moedige midden”.

Maar dat midden belooft nu lastig te worden. Want voor de Vlaamse regering liggen de kaarten evident: een verderzetting van de huidige coalitie ligt voor de hand. N-VA, met CD&V en Open Vld dus, centrumrechts.

Tegelijk is het federaal heel andere koek. Daar dringt Elio Di Rupo (PS) nu al aan op de vorming van een breed Vlinder-kabinet, met socialisten, groenen, christendemocraten én liberalen. Maar wil CD&V mee in dat centrumlinks verhaal, dat bovendien geen meerderheid heeft aan Vlaamse kant? Dan kan de N-VA federaal CD&V elke dag bestoken, dan zullen de christendemocraten opnieuw een ‘premier Di Rupo’ moeten slikken en wordt de Vlaamse regering ook geen pretje.

De leiding zal daarbij ferm in het oog gehouden worden, door de rest van de partij. Want Beke kreeg wel degelijk intern verwijten over zijn aanpak van de campagne. En ook Crevits ‘won’ de verkiezingen niet voor haar partij, dat is niet onopgemerkt voorbij gegaan. “Ze ging zelfs achteruit in haar eigen Torhout”, zo valt een dodelijke zinnetje binnen de partij.

Gesponsorde artikelen