De processie van Trump of slaapwandelen richting oorlog: nul stappen vooruit, weer drie achteruit

De processie van Trump of slaapwandelen richting oorlog: nul stappen vooruit, weer drie achteruit

Groot staatsmanschap is zoals de processie van Echternach wordt wel eens gezegd: drie stappen voorruit, twee achteruit, of, in essentie, vijf stappen zetten en eentje vooruit gaan. Donald Trump bewees de jongste dagen de wereld nog maar eens dat hij daar geen kaas heeft van gegeten. 

In drie dagen tijd kregen we een reality check, alsof we die nog nodig hadden. Momenteel vindt in New York de 72e sessie van de jaarlijkse Algemene Vergadering plaats. Daarvoor komen bijna 200 staatshoofden en regeringsleiders samen. Zij bepalen welke onderwerpen het komende jaar op de VN-agenda komen te staan.

Het is de grootste diplomatieke bazaar ter wereld en het is het enige evenement in de wereld waarbij zoveel leiders bijeen zijn. Toch trekt de bijeenkomst weinig belangstelling van het grote publiek, dat vooral een grote hal vol saaie pakken en powersuits ziet, waarvan de ene na de andere zichzelf achter het spreekgestoelte omhoog hijst.

Niet alleen het VN-gebouw maar heel Lower Manhattan verandert deze dagen in een diplomatieke bijenkorf. In hotels, op ambassades en in het VN-gebouw, overal vliegen delegaties in en uit. Er worden recepties gehouden, bilaterale gesprekken gevoerd en “thematische bijeenkomsten” belegd. Iedereen pakt zijn kans om kennis te maken, te onderhandelen en deals te sluiten.

Het is dus wel een big deal, die Algemene Vergadering, en een uitgelezen kans zou je denken voor Trump en zijn handlangers om voor het eerst echt aan de wereld te tonen en misschien zelfs duidelijk te maken dat we ons een beetje vergist hebben in de intenties van het Oranje Regime.

Parijs: Donald says no

Wel, dat is niet gebeurd, en in tegendeel, Trump & co hebben er mooi werk van gemaakt om zichzelf en in het proces ook de hele VS weer wat verder af te zetten tegen de rest van de wereld.

Om te beginnen was er Gary Cohn, Trumps top economisch adviseur, die maandag op een informeel ontbijt met economieministers van andere wereldmachten, botweg zei dat niemand moest hopen dat de VS toch nog, albeit in een wat aangepast formaat, in het klimaatakkoord van Parijs zou blijven. Dat was in de aanloop naar de VN-top volop te horen geweest. Nope, zei Cohn, Trump wil er uit en we gaan er uit en daarmee is de kous af.

Trump, die in een speech enkele dagen geleden andere wereldleiders nog waarschuwde dat ze “omstanders” (bystanders) dreigden te worden in de geschiedenis van de mensheid (in tegenstelling tot hemzelf uiteraard), maakt daarmee alvast de VS de facto een bystander.

Gisteren dan gaf Trump zijn langverwachte speech voor de voltallige Algemene Vergadering. En hij stelde niet teleur.

Rocket man, bis

Trump dreigde ermee Noord-Korea volledig te vernietigen. Letterlijk hoor. “Als Noord-Korea geen eind maakt aan zijn nucleaire programma, moet het helemaal vernietigd worden”, zei Trump.

Trump probeerde een bepaalde vorm van eenheid te creëren, door de wereldleiders op te roepen tot samenwerking tegen het regime van Noord-Korea. Maar de toon van dat verzoek werd niet met groot enthousiasme ontvangen.

Er ging regelmatig een collectieve zucht door de zaal. Bijvoorbeeld toen Trump de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-Un schoffeerde, door hem weer eens rocket man te noemen: “een raketmannetje dat op een zelfmoordmissie is” zei hij.

Trump begon zijn toespraak met de woorden: “We komen bijeen in een tijd van zowel grote beloften als ernstig gevaar.” Nadat hij de economische vooruitgang in zijn eigen land had geprezen, wendde Trump zich tot de wereldleiders in de zaal met een oproep om samen te werken tegen “schurkenstaten”. De regimes van Noord-Korea en Iran.

Een gouden, oude, maar afgezaagde plaat

Maar ook Venezuela en Cuba. Voor die laatste twee haalde Trump een gouden maar ondertussen oude en heel afgezaagde plaat boven: het is allemaal de schuld van socialisme. (“The problem in Venezuela is not that socialism has been poorly implemented, but that socialism has been faithfully implemented.”)

Op dat moment had de Noord-Koreaanse delegatie de zaal al verlaten.

Het Iraanse regime omschreef Trump als “economisch failliet”, met geweld als belangrijkste exportproduct. De deal die zijn voorganger Obama sloot met Iran om sancties af te bouwen in ruil voor de beteugeling van het nucleaire programma, noemde Trump “ontluisterend”. Hij zei de afspraken te zullen heroverwegen, “daar horen we nog van”.

En effectief. Enkele uren later was het zo ver. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Rex Tillerson zei op tv dat de VS uit het atoomakkoord met Iran zal stappen, tenzij dat op punten wordt aangepast.

De rest van de wereld – op Israël en Saoedi-Arbaië na – ziet dat helemaal niet zitten, dat opblazen van dat akkoord met Iran.

Zonsondergangsclausules

Tijdens een interview met nieuwszender Fox News zei Tillerson dat vooral de “zonsondergangsclausules” uit het akkoord dat in 2015 werd gesloten met Iran de regering-Trump zorgen baren. In die bepalingen is vastgelegd dat de beperkingen aan het Iraanse kernprogramma na verloop van tijd komen te vervallen.

Oorlogstaal is niet gebruikelijk tijdens de Algemene Vergadering. Toch is het niet de eerste keer dat het gebeurt. Zo zei Bush er in 2002 dat bij uitblijven van maatregelen, de VS actie zou ondernemen tegen Irak. Een jaar later viel hij het land binnen en begon de Irakoorlog.

De omstandigheden waren wel enigszins anders: hoewel achteraf zou blijken dat de redenen die de VS aanhaalden (massavernietigingswapens in Irak) er niet bleken te zijn, was het land wel niet zo lang daarvoor effectief aangevallen (de aanslagen van 9/11).

Binnen de internationale gemeenschap was er toen ook steun. VN-secretaris-generaal Antonio Guterres vatte het na afloop van Trumps optreden zo samen: “Het is tijd om te handelen als staatsmannen. We moeten niet richting een oorlog slaapwandelen.”

In de wandelgangen bij de VN viel vooral dit te horen: “Ach, we zijn dit gewend van Trump. Kim Jong-Un zal waarschijnlijk in eerste instantie terugschelden, maar die weet ook dat een aanval het einde van hem en zijn regime zal betekenen.”

Tja. Zei iemand iets over richting oorlog slaapwandelen?

epa

Gesponsorde artikelen